Alle nieuwsberichten

Terug naar de homepage

Tip van de week: 'Familietrekjes' van Lode van Wabeke.
19 september 2018

Irene Siekman is podiumdichter en theatermaker, maar vooral bekend als één van de drijvende krachten achter Poëziebus; een tour voor podiumdichters door België en Nederland. Sinds dit jaar is ze tevens uitgever van poëzie, onder de naam Uitgeverij Bunker.

Irene tip deze week het verhaal Familietrekjes van Lode van Wabeke.

"Het openingsbeeld is zeer sprekend, waardoor ik het meteen wilde lezen. Ik word er altijd heel gelukkig van als iets met plezier geschreven is en je merkt aan alles dat dat voor deze tekst geldt. Daarin schuilt wel meteen een valkuil, want de schrijver heeft af en toe de neiging om net iets te veel beelden en associaties aan te reiken. Wat me verraste is dat de tekst over het schrijven gaat, zonder het schrijven of de schrijver als direct onderwerp te hebben. Daardoor ontstaat een zekere gelaagdheid, die bijna de vorm van een onderonsje krijgt. 

In verzorgde taal wordt het openingsbeeld vervolgens uitgebouwd. Mooi 'schoon' en zonder overbodige zijsporen ontvouwt zich de plot. Het einde komt naar mijn mening iets te snel, waardoor er wat weinig tijd is om de omslag in het hoofdpersonage geloofwaardig te maken. Het verhaal had daarom wat langer mogen zijn. En dat is tevens een compliment!"

copyright foto: Jacqueline Fuijkschot

Tip van de week: 'En nog andere brieven die je niet kon sturen' van Camilla Peeters
12 september 2018

Arno Van Vlierberghe publiceerde in literaire tijdschriften als Het Liegend Konijn, Deus Ex Machina en nY. Vorig jaar verscheen zijn debuutbundel Vloekschrift  bij Het balanseer. Die werd genomineerd voor de C. Buddingh’-Prijs 2018. In deze experimentele bundel valt de dichter de huidige samenleving en veilige vormen van poëzie aan. Gedichten waarin de voeten wordt geveegd met grammaticale regels, thematische gemeenplaatsen en poëticale conventies. Op 22 september staat Arno op het festival Woordzee in Oostende en op 29 september op de Nacht van de Poëzie in Utrecht. 

Arno tipt deze week En nog andere brieven die ik je niet kon sturen van Camilla Peeters.

"Ik val voor teksten die niet, of niet voornamelijk, willen behagen. Levend in een wereld waar bijna alles, elke dienst en elk object, van je smart-TV tot je buurtbakker, erop uit is je in te kapselen in een gladde ‘ervaring’  (steevast ‘prettig’, ‘fijn’ en ‘gebruiksvriendelijk’) mag poëzie een vrijhaven voor het ongemak, de wansmaak en het onaangename zijn. In dit licht kies ik voor dit gedicht dat ik heerlijk lelijk vind (uiterst complimenteus bedoeld). Camilla schreef een ruwe, scabreuze tekst die als een autowrak ligt te smeulen in de etalage van een kraakpand. Het is een tekst die me al vanaf het begin (‘ik weiger ik weiger’) brutaal de rug toekeert en al kettingrokend en vloekend de nacht instapt. De slapeloze nacht van het gedicht is een heilloze plek waarin keurige syntaxis overbodig blijkt (‘ik ben weeral een sigaret’) en de prosodie meer weg heeft van een door drugs opgefokte midnight voicemail dan wat klassiek doorgaat voor ‘poëzie’.

Wat ik apprecieer is, onder andere, de totale afwezigheid van opsmuk. Alles lijkt in één manische, ondoordachte en je-m’en-foutistische geut op het papier te zijn beland.  Het weet niet wat het wil, maar wilt het NU. Het gedicht begint met een weigering, eindigt amper twintig regels later, na wat ‘stampen’ en hijgen, in al even radeloze gedachtehaakjes: ‘(ik raak onze odyssee aan en droom van de supermarkt, Allen Ginsberg, / ik weet niet meer waar ik naartoe moet gaan’).

Waar Camilla Peeters ook heen gaat, ik hoop dat ze vooral wegblijft van alles wat keurig is. Er nooit geraken is veel interessanter dan aankomen."

Tip van de week: 'Het zoet dat geboren is om te sterven' van Andrea Derese
5 september 2018

Tania verhelst tekent en schrijft. Met haar poëzie won zij verschillende prijzen en haar werk verschijnt regelmatig in literaire tijdschriften (Het Liegend Konijn, Deus Ex Machina, …). Sinds 2018 is zij stadsdichter van Brugge. Een portfolio van haar poëzie en grafiek vind je op taniaverhelst.be.

Tania kiest deze week 'Het zoet dat geboren is om te sterven' van Andrea Derese als tip van de week.

' "De aarde is zoet vanbinnen" is een sterk begin. De stelligheid van de structuur (x = y) suggereert dat de schrijfster weet waarover ze het heeft. Maar wat bedoelt ze hier precies met aarde en zoet en vanbinnen? Door deze woorden uit een verschillende context (geografie, culinair) bij elkaar te brengen, creëert ze een nieuwe werkelijkheid in een schijnbaar zinvol verband.

Dit gaat verder met "iemand die alles aan elkaar naait met garen zo dun als haren". Leuk is de woordspeling van garen met haren. Het doet mij vermoeden dat de schrijfster plezier schept in haar schrijven. Verder spreekt het gedicht mij aan omdat het flirt met de grens tussen kitsch en poëzie. Dat doet ze door clichébeelden te gebruiken die ze net een andere wending geeft.  Zo is bijvoorbeeld de naam van je geliefde in een boom schrijven een levensgroot cliché. Maar zij maakt ervan: "dan kras je in de aarde de naam van je geliefde, zoals het kerven in bomen, zo oud dat de rimpels in hun schors niet te tellen vallen".  

Slaat het zo oud op het krassen of de bomen? Het is het soort vers dat je enerzijds ontregelt en anderzijds een andere wereld binnenloodst – een archaïsche droomwereld – waar dit volstrekt logisch en begrijpelijk is, temeer omdat er op volgt: "zo oud dat de rimpels in hun schors niet te tellen vallen".  

Over de weerspiegeling van wolken in het water zegt ze: "drijvende gekopieerde wolken, die de diepte verbergen". Kopiëren is hier de vreemde eend in de bijt die daarom het cliché opfrist. En in verbergen zit een woordspeling met bergen, die je evengoed in het landschap zou kunnen zien. Eindigen doet ze opnieuw met stelligheid maar dan met de berusting van een ziener of profeet: "En hoe zoet die diepte ook is, op een dag is ook haar tijd gekomen".  

 

Tip van de week: Vincent Baumgart
29 augustus 2018

Anneleen Van Offel publiceerde verhalen en poëzie in Revisor, Kluger Hans, Hard//hoofd en de Optimist. Momenteel werkt ze aan haar debuutroman in de Talent Pool van Uitgeverij Lebowski. Daarnaast geeft ze schrijflessen voor jongeren in de Academie voor Muziek, Woord en Dans van Mortsel. 

Anneleen kiest deze week 'Seks, een kelner en de kleine dood' van Vincent Baumgart.

“Kijk, op zo’n titel kun je niet anders dan klikken, daarin is de schrijver alvast geslaagd. Ook in de volgende zinnen neemt hij de lezer mee in een metaverhaal dat op verschillende niveaus blijkt te kloppen. De clichés over de literatuur (‘de schrijver die zijn identiteit bevestigd wil zien door echte lezers’), porno (het typische kelnerverhaal dat we allemaal alleen maar kennen van horen zeggen) en clickbait (die verrekte titel!) werken, omdat ze herkenbaar zijn en toch voldoende invulling overlaten aan de fantasie van de lezer.

Het idee van de clickbait heeft anderzijds als (misschien ongewenst?) neveneffect dat dit stukje wel gauw weg gehapt is. Het blijft niet resoneren. Dat versterkt natuurlijk het effect van het nepverhaal, het blijft nu ook echt een nepverhaal, maar de kracht van literatuur is toch dat ze de vorm overstijgt. Ik mis nog een inzicht dat schuurt, een gedachte die verder gaat dan de gimmick.

Het aanhalen van de sensatiezucht van de lezer kan bijvoorbeeld meer uitgewerkt worden. Je hoofdpersonage is immers schrijver. Hoe zit het met verwachtingen bij de literaire lezer? Hoe worden schrijvers beïnvloed door clickbait? Een ander einde kan helpen: op dit moment is het een gimmick in een gimmick. Het haalt de Michelincommissie aan die verder niets te maken heeft met het punt van de tekst, waardoor het mopje niet goed aankomt.

Desalniettemin is dit een onderhoudend stukje, dat naar meer smaakt. Ober!”

Copyright foto: Maarten Van Der Kamp

 

Tip van de week: 'Over tijd' van Joris Doerack
22 augustus 2018

John Vervoort is literatuurcriticus voor Het Nieuwsblad en De Standaard der Letteren. Zijn specialiteit is misdaadliteratuur. Hij geeft les in het Basisjaar Literair Schrijven en begeleidt in het najaar een cursus misdaadliteratuur. Geïnteresseerd? Schrijf je hier in voor het Basisjaar en werk een heel jaar met gelijkgezinden aan jouw literaire stem. 

Hij kiest  Over tijd’ van Joris Doerack als tip van de week.

"Er gebeurt veel in deze tekst die een klassieke achtergrond heeft. Iemand bezoekt een bejaardentehuis en ziet/hoort wat er daar gebeurt en wat er gezegd wordt. Goed is dat het verhaal geschreven is in de tegenwoordige tijd, dat brengt de lezer dichter bij de actie. De observaties kloppen en zetten meteen een sfeer neer. Soms gaat de schrijver erover: ‘een lillende brok in zijn donkere krater’. Het is nogal wat om wat pudding en een open mond te beschrijven.

Ik zie in allerlei schrijfcursussen dit onderwerp vaak voorbij komen. Het is heel gemakkelijk om er cynisch over te schrijven: bejaarden die zitten te vegeteren in de zetel/bed/op de wc terwijl mannen en vrouwen in het wit amper tijd en oog hebben voor de noden van deze mensen. Of je vervalt in clichés: natuurlijk heet het meisje Shana. En de bejaarde Zulma. Dat is een beetje flauw. De kunst is het juist om een scène zoals deze te beschrijven met een mix tussen betrokkenheid en afstand, en zonder dat cynisch te doen, want cynisme is zo ongeveer de makkelijkste houding van allemaal.

Toch heeft de schrijver goed geobserveerd (De belletjes aan het looprek. ‘Storten’ zou ik dan weer niet schrijven. Dat doet een bejaarde die een looprek moet gebruiken niet echt, lijkt me.). De dialogen zijn sterk, de beschrijvingen en observaties goed gedoseerd. Vooral het fragment waarop ‘Zulma’ naar de verteller kruipt en zegt: ‘Ik weet waar ze zit’ is sterk.

Een zeer mooie poging in ieder geval."

Tip van de week: Drie jongemannen (1) van Kathleen
25 juli 2018

Kira Wuck studeerde aan de Hogeschool Utrecht en aan de Schrijversvakschool in Amsterdam. Ze won het NK Poetry Slam en de jaarfinale van Festina Lente. Finse meisjes is haar debuut en is niet onopgemerkt gebleven bij de jury's voor de literaire prijzen. Haar verhalenbundel Noodlanding verscheen in 2016, waarvoor ze genomineerd werd voor de J.M.A.Biesheuvelprijs. In januari verscheen haar volgende dichtbundel, De zee heeft honger. Momenteel werkt ze aan haar eerste roman.

Zij kiest Drie jongemannen (1) van Kathleen als tip van de week.

"Een erg fijn gedicht dat me aan mijn jeugd doet denken, van dwalen in romantiek en melancholiek. Inclusief de avondwandelingen en halve gesprekken. En het gevoel dat alles dat je meemaakt zoveel betekenis heeft, maar ook weer geen. Een soort vreemde onrust. Een gemis vind ik fraai verwoord in de laatste regel: Die nacht sprong ze bij mij in bed en nestelde zich in mijn armen, waar veel te veel plaats was. Een geliefde heeft toch de laatste trein genomen en keert niet meer terug. De Ik is er misschien rouwig om dat het weer niet gelukt is, maar legt zich er ook bij neer. Ik vind het prettig dat er weinig in het gedicht wordt uitgelegd, het is vrij fragmentarisch."

Tip van de week: 'Schaamvissen en ochtendzweet' van Bernd Vanderbilt
18 juli 2018

Jeroen Boone schrijft traag en denkt traag, zoals hij zelf zegt. Boone zingt bij Zonen met vaders. Hij schreef Jong! (en ziek) waarin hij het verhaal brengt van twaalf jongeren met kanker en rammelt gitaar bij Himshe. En wat we ook moesten zeggen: Jeroen Boone snakt naar regenval.

Hij kiest Schaamvissen en ochtendzweet van Bernd Vanderbilt als tip van de week.

"In onze straat, de Tortelduifstraat, wapperen Belgische vlaggen flauwtjes na aan een paar gevels. De Gentse Feesten zetten voor de 175ste keer hun tiendaagse dollemansrit in. Gelukkig zijn er mensen die in alle ernst rustig blijven en schrijven. Bernd Vanderbilt vangt in de tekst 'Schaamvissen en ochtendzweet' vervreemding met zijn blote, zachte handen. Terwijl hij netels streelt en egels kust, brengt hij een voor mij erg mooie ode aan de liefde en haar weerborstels en valkuilen: 'Aan mij ligt het. Ik ben het kwijt en blijf me maar vergissen, liefste.' 

Is er iets misgelopen in een relatie? Waarom wankelt de mannelijke protagonist? Zijn 'doordrukje van hartpalaver' snakt naar lezing en herlezing. Het is geen eenduidige tekst die zich makkelijk laat beetnemen. Is het een liefdesbrief, een kattebelletje zelftwijfel, een geprevelde verontschuldiging, een pamflet met maatschappijkritiek? Het is bovenal een uitdagend prozagedicht geschreven in een robuuste vakmanstaal.

Mijn overbuurman haalt de vaan van de dag binnen. Hij zwaait naar mij en steekt zijn rechterduim overstrekt in de lucht. Ik zie zijn lippen bewegen: 'Ze hebben dat goed gedaan!' Zijn positivisme laat me spontaan glimlachen. Ik lees nog een keer 'Schaamvissen en ochtendzweet'.'

'Ik weet het. Alles moet lichter.' Gemakkelijker. Genoeg getipt. Ga gewoon die tekst lezen. Misschien toch nog een laatste weetje omdat het kan en zomer is: 'Ook de rupsen van het berggentiaanblauwtje maken gebruik van geluiden om de mieren die zij parasiteren te doen geloven dat zij mierenkoningin zijn.' "

Tip van de week: 'Onverzettelijke traagheid' van Antony Samson
11 juli 2018

Guido Eekhaut schrijft psychologische romans, misdaadboeken, speculatieve fictie voor jongeren, essays en kortverhalen. In 2009 kreeg hij de Hercule Poirotprijs voor Absint, en werd twee keer genomineerd voor de Gouden Strop. Recent verschenen Slender Man en De Verdwijning en Absinthe. Voorjaar 2019 verschijnt het jeugdboek Enigma en Purgatory

Hij kiest de tekst 'Onverzettelijke traagheid' van Antony Samson als tip van de week.

" 'Onverzettelijke traagheid’ herinnert me de ultrakorte verhalen van de Britse schrijver M. John Harrison. Die vat vaak gevoelens en situaties samen, soms zelfs een heel verhaal, in een lange paragraaf. Samson doet, geslaagd, exact hetzelfde. Dit prozagedicht is dan ook als de scherf van de Berg: een splinter van een veel groter geheel, dat door beknoptheid uitdaagt. Het daagt uit vanwege het besef dat we individueel en als soort getekend zijn door onze nietigheid. Bergen, en het hele universum, bestaan. Daarmee is alles gezegd over hun rol en functie. Ze zijn vrij van intenties, en dus van toekomst. Ze hebben inderdaad geen ‘jaren van verstand’. 

Vooral deze lijn treft me: ’Wat de Berg vooral in mijn hoofd wilde prenten, is dat je kan groeien door stil te staan.’ Mensen moeten stilstaan, ter overweging van zichzelf. De Berg heeft die keuze niet, de mens wel. Hij kan stilstaan, en zijn lot overschouwen. Schrijvende mensen hebben die nood des te meer (vandaar dat ik zelf vaak nog met een pen schrijf: ik vertraag mijn creatieve proces en verplicht me dieper te denken). 

Hoe moeilijk het is om precies het juiste gevoel en het juiste perspectief in een korte tekst vast te leggen, illustreert deze auteur op succesvolle wijze. Berg en mens zijn hier illusoir, omdat ze niet eens tot leven moeten komen (wat het falen van een langere tekst zou zijn). Uit deze woorden wordt niet alleen betekenis geboren, maar ook gevoelens."

Tip van de week: 'Highlands' van B Simon
4 juli 2018

Els Dejonghe staat sinds twee jaar op verschillende poëziepodia in België en Nederland. Ze won de jaarfinales van de Poetry Slams van Tilburg en Limburg, en stond bijgevolg in de halve finale van het Nederlands Kampioenschap Poetry Slam. Ze is één van de dichters van het Poëziebordeel, waar je haar kunt vinden als E. Pelski C. Els werkt momenteel aan haar eerste solovoorstelling "18 minuten". Op 14 juli brengt ze "18 minuten" op Kunstenfestival Watou. 

Zij kiest deze week de tekst 'Highlands' door B Simson.

"Sommige gedichten nemen je mee vanaf de eerste woorden die je leest. Ze nemen je mee in een ervaring die je nog niet kende en toch herkent. 'Highlands' door B Simson is zo’n gedicht voor mij. B Simson gebruikt geen eenduidige of voor de hand liggende beelden in dit gedicht, maar het zijn wel beelden die spreken en die je als lezer de ruimte geven om je verbeelding de vrije loop te laten. Het gedicht begint met de schets van een ‘jij’ die ik niet ben maar wel had kunnen zijn. Misschien heeft de beschijving van het landschap meteen effect op me omdat ik net zelf op reis ben geweest naar een plek waar ik alleen was met de natuur? Ik kan me in elk geval voorstellen dat ik daar sta, blootsvoets in sandalen, uitkijkend over het wijde landschap.

De volgende regels intrigeren me in het bijzonder:

'je bent duizend stappen ouder
er is geen wijzer terug'

Ik stel me bij deze regels het gevoel voor dat je kan overvallen in zo'n landschap: je ervaart grootsheid. Je voelt je nietig en tegelijkertijd deel van een geheel. Je eigen persoontje met alle bijbehorende besognes worden voor even in perspectief geplaatst. Een ideaal gedicht dus om de zomer mee in te zetten!"

Tip van de week: 'Een man' door Dirk Vandenberghe
27 juni 2018

Daniel Billiet publiceerde een tiental dichtbundels voor volwassenen én jongeren. In maart verscheen zijn dichtbundel Vlinders in het mijnenveld. Hij was o.m. poëzierecensent voor Knack, mede-oprichter van Poëziekrant en het Poëziecentrum. Hij heeft in binnen- en buitenland een fameuze reputatie opgebouwd als schrijfdocent. Hij begeleidt van 13 tot en met 17 augustus de Poetry Summer Academy in Vollezele en geeft een workshop aan (aspirant-) schrijfdocenten tijdens de internationale pedagogische conferentie creatief schrijven 'Out of the box' van 13 tot 16 september in Brussel.

Hij kiest 'Een man' van Dirk Vandenberghe als tip van de week.

"Het empathische kortverhaal, 'Een man', begint quasi banaal en nonchalant: 'Ik heb een man ontmoet.' De geoefende lezer én schrijver weet: in zo'n kort zinnetje kan een enorme hoeveelheid vertelstof schuilen. 

Alledaagser kan het bijna niet: jonge vrouw, niet gelukkig, brengt elke ochtend haar dochtertje Ada naar school. Daar leert ze een 'rijzige, zwarte man' kennen die op zijn beurt zijn dochtertje naar school brengt. Mis! In feite leert ze hem niet kennen. Meer dan wat afstandelijke clichématige banaliteiten wisselen ze niet uit. 

Scherpzinnig zintuiglijk en psychologisch trefzeker worden we ondergedompeld in de gedachten, gevoelens en verlangens van die jonge vrouw. Het verhaal speelt met spiegelelementen, met herhalingen, met veel suggestie. Hoop en tristesse bij deze gekwetste vrouw wisselen elkaar af." 

Deze pagina is enkel toegankelijk op een groter scherm.

Home