Alle nieuwsberichten

Terug naar de homepage

Tip van de week: 'Ontmoeting' van Ruth Van de steene
24 oktober 2018

Geert De Kockere schrijft al 30 jaar poëzie. Hij houdt van weinig woorden, maar er zijn weinig woorden waar hij niet van houdt. Om zijn poëzie uit te geven in de vorm die hij zelf het mooist vindt, richtte hij zijn eigen uitgeverij op: Pigmalion.

 

Elke dag schrijft hij ook een nieuw dagvers en bundelt de mooiste in kleine 'Boeketjes'. Hij geeft je dus elke dag opnieuw zijn woord. Zijn meest recente passie is de haiku, de kleine zelfstandige van de poëzie. Daarover geeft hij op 2 november op de Boekenbeurs een workshop

Geert tipt deze week 'Ontmoeting' door Ruth van de steene

"Als een gedicht, inderdaad de verdichting van een gedachte is, dan komt dit gedicht alvast aardig in de buurt van ware poëzie. Ik hou wel van dit soort miniatuurgedichten, die toch — voor wie dat lezen wil — iets groots in zich hebben, een veel ruimer verhaal vertellen dan de weinige woorden laten vermoeden. Jammer genoeg vallen deze gedichten soms door hun schijnbare eenvoud of beknoptheid door de mazen van het grote poëzienet. Zo viel ik meteen voor dit kleine gedicht van Ruth en vis het hier graag even op om het een poosje boven water te houden.

Het vertelt in elf woorden een verhaal waar sommigen een hele roman voor nodig hebben. Het lijkt mij te willen zeggen, te willen tonen dat we niet uit één brok graniet bestaan, niet één en ondeelbaar zijn, dat onze ik een soort van nog diepere ik bezit, die niet noodzakelijk dezelfde ideeën of voorkeuren heeft dan de meer oppervlakkige, bovenvlakkige ik. Zou die diepere ik misschien onze ziel zijn — de jij in mij — en de bovenvlakkige onze rede, ons verstand? En kan onze ziel iemand anders willen dan ons verstand? Of nog: moet ons verstand toestemming vragen aan onze ziel om iets dat ons verstand te boven gaat (vriendschap, liefde) te bekomen, te aanvaarden?

Ook vormelijk vind ik het gedicht interessant. Het begin lijkt al haast een gedicht op zich: 'jij daar en'. De eerste regel zegt op zeer beknopte, maar net daarom ook dichterlijke wijze, dat niemand alleen op de aardkluit rondloopt, dat er altijd nog anderen zijn: 'jij daar en ...'

Maar natuurlijk gaat het gedicht niet daarover, niet alleen daarover. Het gaat ook en vooral over ‘jij in mij’: de tweede regel staat centraal in het gedicht en vormt een losstaande regel. Meteen grijp je in gedachten (haast schreef ik in gedichten) terug naar die eerste ‘jij’. Is dat dezelfde? Nee, dat is het niet. Het is een andere, een jij in mij. En na die twee heel korte regels die heel lang van gedachten zijn, volgt een lange regel die eigenlijk heel kort en neutraal is. Les extrêmes se touchent. Mooi, verrassend.

Kortom: een hele roman inderdaad in drie regels, een roman die je als lezer zelf mag schrijven nog (en dat is zo mooi aan dit soort poëzie: dat je nog mag meedoen), je afvragend of je iemand moet kiezen met je verstand of met je ziel, met de rede of met het gevoel. Er valt voor beide iets te zeggen. En ook niet te zeggen. De extreem korte vorm van dit gedicht wijst misschien fijntjes op dat laatste?"

Tip van de week: 'Herder' van Kathleen
17 oktober 2018

Joachim Stoop geeft als leraar NT les aan vluchtelingen en migranten en schrijft daarover op Facebook. Verder beoordeelde hij als proeflezer Engelstalige manuscripten voor uitgeverijen Lebowski en AtlasContact. Onder de initialen ‘Jos’ schrijft hij boekrecensies voor Humo. Joachim is ook de bedenker van Booksounds: handmatig samengestelde soundtracks die passen bij de sfeer of de geografische, historische context van (overwegend) romans. Hij leest meer dan honderd boeken per jaar en vindt dat véél te weinig.

Hij koos voor 'Herder' van Kathleen.

"Je zou kunnen stellen: hoe korter een verhaal, hoe belangrijker de openingszin. Het startschot van 'Herder' roept iets op dat herkenbaar en toch pakkend is; alledaags, maar zeker niet banaal. ‘Wouter had haar aangeraden het huis te verlaten op een moment dat er niemand thuis zou zijn.’  Dit beeld kan de lezer in verschillende richtingen doen bewegen. Vroeger: wat is er gebeurd? Waarom is er een afscheid? Wat ging er mis? Strookt het eventueel met mijn eigen herinneringen aan een break-up. En later: wat gaat er gebeuren? Hoe gaat de hoofdpersoon hiermee om? Is er alsnog iemand thuis? Niet alleen de lezer bevindt zich mooi in het midden tussen verleden en toekomst. Het hoofdpersonage springt in een secuur afgemeten dosis via anekdotische flitsen naar haar -met levenslessen gevuld- geheugen om die toe te passen op het heden. ‘Telkens ze ergens wegging, keek ze achterom’ waarbij een verloren jasje van weleer fungeert als symbool om het eigen aandeel in verlies te schetsen.

Kathleen schrijft in een aangename, heldere stijl. Die is tegelijk gebald en open; zacht en gedetermineerd. De gedumpte vrouw lost geen directe informatie over haar ex of de redenen van hun breuk en schept zo een schoolvoorbeeld van show, don't tell: de lezer krijgt zelf een potlood om de ruimtes in te kleuren, een tweede pen om mee te verbeelden. Schrijven is vaak met weinig woorden op het bestaan van zijpaden alluderen, zonder deze daadwerkelijk in te hoeven slaan. Daar is deze schrijfster zeer sterk in. Hier en daar mag het voor mij wat scherper en wat meer trefzeker om de meeslependheid nog wat op te krikken en dan zou dit verhaal -als een border collie die een kudde verzamelt- zeker een breder publiek kunnen veroveren. 

Tip van de week: 'Elfje' van LH
10 oktober 2018

Pen Stewart is auteur, illustrator en kunstschilder. Ze schreef twee verhalenbundels en diverse korte verhalen. Eind vorig jaar verscheen haar verbeeldingsroman Wintercode bij Quasis Uitgevers. Samen met kunstenaar Marten Blom werkt ze aan een stripalbumreeks, waarvan deel één in 2019 verschijnt. Pen nam succesvol deel aan heel wat wedstrijden, o.a. de Harland Awards en de Edge Zero Award, in Nederland. Verder geeft ze lezingen om het verbeeldingsgenre te promoten en workshops, waaronder 'Ik zoek een uitgever. En nu?

Pen Stewart tipt deze week 'Elfje' door LH

"Terwijl ik door de teksten klikte op zoek naar de tip voor deze week merkte ik dat ik steeds weer naar dit korte stukje terugkeerde, alhoewel ik eigenlijk naar een kort verhaal op zoek was. Dit stukje bleef me fascineren.  Zelf schrijf ik voornamelijk verbeeldingsliteratuur, dus de titel trok meteen mijn aandacht, alhoewel ik geen specifieke fan ben van elfen en ze in mijn eigen werk niet voorkomen.

In enkele zinnen kaart de auteur een volledige problematiek aan en brengt er ook nog eens een mogelijke oplossing voor. De tekst voelt door de woordkeuze en verkleinwoorden speels en luchtig, fantasierijk, terwijl de thematiek zwaar is. Juist in dit contrast zit de sterkte en de intellectuele inhoud van deze tekst.  Kunst zoekt soms die controverse en die tegenstellingen op, om zo onze aandacht op te eisen. Tegelijkertijd blijft de tekst altijd een positieve toon zetten, terwijl het aangehaalde probleem, het gebrek aan vreugde en luchthartigheid in een land en van een bevolking, allesbehalve een positief onderwerp is.

Fantastische elementen in een verhaal of tekst zijn in staat de realiteit uit te vergroten. Hier bewijst de auteur dat ze ook een symbolische sfeer kunnen neerzetten. De fantasierijke elf staat voor plezier, muziek, dans. Daarmee worden deze zaken gevoelsmatig opgetrokken naar een sfeer van gezellig samenzijn, plezier maken, en koppelen we er iets positief aan.

Wat betreft metrum en cadans kan het stukje zeker beter. Ik hoop dan ook dat de auteur in de toekomst haar talent verder technisch zal bekwamen. Blijven oefenen is de sleutel.

Desalniettemin is dit stukje een mooi voorbeeld van hoe je met weinig woorden een boodschap krachtdadig neerzet."

Tip van de week:'Normaal voor een 83-jarige' van a little bit of soap
3 oktober 2018

Sien Volders (1983) studeerde kunstgeschiedenis en antropologie. Naast haar werk als redacteur en interieurvormgever schreef ze een roman, haar debuut Noord, dat verscheen bij Hollands Diep. Noord is genomineerd voor de Bronzen Uil 2018, een prijs voor de beste Nederlandstalige debuutroman van het jaar. Die wordt uitgereikt op zaterdag 6 oktober tijdens Het Betere Boek in Gent. Stemmen voor de publieksprijs kan nog tot 5 oktober. 

Sien Volders tipt deze week Normaal voor een 83-jarige door a little bit of soap

"Het stuk tekst dat het meest blijft haken en hangen en nu al een tijdje aan mijn ribben kleeft, is Normaal voor een 83-jarige door a little bit of soap. Al bladerend en klikkend stuitte ik op de column, zonder te beseffen dat die eigenlijk al vijf jaar oud is. Om de mooie illusie hoog te houden, dat het geschreven woord blijft, blijf ik bij deze als tip van de week.

In heldere, gebalde formuleringen stuwt de schrijver je voort in het verhaal. Met ritmische, krachtige zinnen trekt zij je het hoofd en het lijf van de hoofdrolspeler binnen. Je voelt wat de vrouw in het verhaal voelt, je ziet wat zij ziet. De pijn en het hunkeren, de veerkracht en het verbijten. De cadans van de taal van de schrijfster nodigt bijna uit tot declameren. 

De perspectiefwissel in de voorlaatste alinea lijkt op het eerste gezicht misschien een breuk, maar is heel knap gekozen om de toon van de column nog dieper te maken: de blik is die van de ander, van iemand die de persoon in kwestie zo graag ziet dat hij/zij bijna lijfelijk mee de pijn kan voelen. 

Een krachtig en tegelijk ingetogen column, in een frisse, zelfzekere taal. Hulde!"

Tip van de week: 'Dingen zonder gezicht' van Ulrike Burki
26 september 2018

Lisette Ma Neza houdt zich graag bezig met kunst. Het gaat voor haar vooral om verhalen vertellen en dat doet ze graag via slam poetry, film of muziek. Ze won in 2017 het Belgisch Kampioenschap Slam Poetry en behaalde zilver op het Europees Kampioenschap. Naast het schrijven, studeert Lisette aan filmschool Sint-Lucas in Brussel. Ze staat binnenkort op het Word n Sound Literature Festival in Zuid-Afrika en op het literaire FLUP-festival in Brazilië. Met poëzie hoopt ze de wereld te veranderen. 

 

Lisette tipt deze week Dingen zonder gezicht van Ulrike Burki

"Dit gedicht is ontzettend beeldend en elke metafoor die deze dichter gebruikt staat op z'n plaats. Zowel deze tekst, als haar andere teksten weerspiegelen een grote liefde voor de taal en specifieke woorden. 
Zo is het ene gedicht, aan het andere te linken. Hierdoor voel ik dat dit een eigen stijl is die al ver ontwikkeld is. Ulrike schetst de situaties tot in de details, maar ze beschrijft de meest banale en vanzelfsprekende momenten om een veel groter gevoel uit te drukken. Haar tekst is open voor interpretatie, maar ook weer erg specifiek. Wat een mooie poëtische kracht!" 

Tip van de week: 'Familietrekjes' van Lode van Wabeke.
19 september 2018

Irene Siekman is podiumdichter en theatermaker, maar vooral bekend als één van de drijvende krachten achter Poëziebus; een tour voor podiumdichters door België en Nederland. Sinds dit jaar is ze tevens uitgever van poëzie, onder de naam Uitgeverij Bunker.

Irene tip deze week het verhaal Familietrekjes van Lode van Wabeke.

"Het openingsbeeld is zeer sprekend, waardoor ik het meteen wilde lezen. Ik word er altijd heel gelukkig van als iets met plezier geschreven is en je merkt aan alles dat dat voor deze tekst geldt. Daarin schuilt wel meteen een valkuil, want de schrijver heeft af en toe de neiging om net iets te veel beelden en associaties aan te reiken. Wat me verraste is dat de tekst over het schrijven gaat, zonder het schrijven of de schrijver als direct onderwerp te hebben. Daardoor ontstaat een zekere gelaagdheid, die bijna de vorm van een onderonsje krijgt. 

In verzorgde taal wordt het openingsbeeld vervolgens uitgebouwd. Mooi 'schoon' en zonder overbodige zijsporen ontvouwt zich de plot. Het einde komt naar mijn mening iets te snel, waardoor er wat weinig tijd is om de omslag in het hoofdpersonage geloofwaardig te maken. Het verhaal had daarom wat langer mogen zijn. En dat is tevens een compliment!"

copyright foto: Jacqueline Fuijkschot

Tip van de week: 'En nog andere brieven die je niet kon sturen' van Camilla Peeters
12 september 2018

Arno Van Vlierberghe publiceerde in literaire tijdschriften als Het Liegend Konijn, Deus Ex Machina en nY. Vorig jaar verscheen zijn debuutbundel Vloekschrift  bij Het balanseer. Die werd genomineerd voor de C. Buddingh’-Prijs 2018. In deze experimentele bundel valt de dichter de huidige samenleving en veilige vormen van poëzie aan. Gedichten waarin de voeten wordt geveegd met grammaticale regels, thematische gemeenplaatsen en poëticale conventies. Op 22 september staat Arno op het festival Woordzee in Oostende en op 29 september op de Nacht van de Poëzie in Utrecht. 

Arno tipt deze week En nog andere brieven die ik je niet kon sturen van Camilla Peeters.

"Ik val voor teksten die niet, of niet voornamelijk, willen behagen. Levend in een wereld waar bijna alles, elke dienst en elk object, van je smart-TV tot je buurtbakker, erop uit is je in te kapselen in een gladde ‘ervaring’  (steevast ‘prettig’, ‘fijn’ en ‘gebruiksvriendelijk’) mag poëzie een vrijhaven voor het ongemak, de wansmaak en het onaangename zijn. In dit licht kies ik voor dit gedicht dat ik heerlijk lelijk vind (uiterst complimenteus bedoeld). Camilla schreef een ruwe, scabreuze tekst die als een autowrak ligt te smeulen in de etalage van een kraakpand. Het is een tekst die me al vanaf het begin (‘ik weiger ik weiger’) brutaal de rug toekeert en al kettingrokend en vloekend de nacht instapt. De slapeloze nacht van het gedicht is een heilloze plek waarin keurige syntaxis overbodig blijkt (‘ik ben weeral een sigaret’) en de prosodie meer weg heeft van een door drugs opgefokte midnight voicemail dan wat klassiek doorgaat voor ‘poëzie’.

Wat ik apprecieer is, onder andere, de totale afwezigheid van opsmuk. Alles lijkt in één manische, ondoordachte en je-m’en-foutistische geut op het papier te zijn beland.  Het weet niet wat het wil, maar wilt het NU. Het gedicht begint met een weigering, eindigt amper twintig regels later, na wat ‘stampen’ en hijgen, in al even radeloze gedachtehaakjes: ‘(ik raak onze odyssee aan en droom van de supermarkt, Allen Ginsberg, / ik weet niet meer waar ik naartoe moet gaan’).

Waar Camilla Peeters ook heen gaat, ik hoop dat ze vooral wegblijft van alles wat keurig is. Er nooit geraken is veel interessanter dan aankomen."

Tip van de week: 'Het zoet dat geboren is om te sterven' van Andrea Derese
5 september 2018

Tania verhelst tekent en schrijft. Met haar poëzie won zij verschillende prijzen en haar werk verschijnt regelmatig in literaire tijdschriften (Het Liegend Konijn, Deus Ex Machina, …). Sinds 2018 is zij stadsdichter van Brugge. Een portfolio van haar poëzie en grafiek vind je op taniaverhelst.be.

Tania kiest deze week 'Het zoet dat geboren is om te sterven' van Andrea Derese als tip van de week.

' "De aarde is zoet vanbinnen" is een sterk begin. De stelligheid van de structuur (x = y) suggereert dat de schrijfster weet waarover ze het heeft. Maar wat bedoelt ze hier precies met aarde en zoet en vanbinnen? Door deze woorden uit een verschillende context (geografie, culinair) bij elkaar te brengen, creëert ze een nieuwe werkelijkheid in een schijnbaar zinvol verband.

Dit gaat verder met "iemand die alles aan elkaar naait met garen zo dun als haren". Leuk is de woordspeling van garen met haren. Het doet mij vermoeden dat de schrijfster plezier schept in haar schrijven. Verder spreekt het gedicht mij aan omdat het flirt met de grens tussen kitsch en poëzie. Dat doet ze door clichébeelden te gebruiken die ze net een andere wending geeft.  Zo is bijvoorbeeld de naam van je geliefde in een boom schrijven een levensgroot cliché. Maar zij maakt ervan: "dan kras je in de aarde de naam van je geliefde, zoals het kerven in bomen, zo oud dat de rimpels in hun schors niet te tellen vallen".  

Slaat het zo oud op het krassen of de bomen? Het is het soort vers dat je enerzijds ontregelt en anderzijds een andere wereld binnenloodst – een archaïsche droomwereld – waar dit volstrekt logisch en begrijpelijk is, temeer omdat er op volgt: "zo oud dat de rimpels in hun schors niet te tellen vallen".  

Over de weerspiegeling van wolken in het water zegt ze: "drijvende gekopieerde wolken, die de diepte verbergen". Kopiëren is hier de vreemde eend in de bijt die daarom het cliché opfrist. En in verbergen zit een woordspeling met bergen, die je evengoed in het landschap zou kunnen zien. Eindigen doet ze opnieuw met stelligheid maar dan met de berusting van een ziener of profeet: "En hoe zoet die diepte ook is, op een dag is ook haar tijd gekomen".  

 

Tip van de week: Vincent Baumgart
29 augustus 2018

Anneleen Van Offel publiceerde verhalen en poëzie in Revisor, Kluger Hans, Hard//hoofd en de Optimist. Momenteel werkt ze aan haar debuutroman in de Talent Pool van Uitgeverij Lebowski. Daarnaast geeft ze schrijflessen voor jongeren in de Academie voor Muziek, Woord en Dans van Mortsel. 

Anneleen kiest deze week 'Seks, een kelner en de kleine dood' van Vincent Baumgart.

“Kijk, op zo’n titel kun je niet anders dan klikken, daarin is de schrijver alvast geslaagd. Ook in de volgende zinnen neemt hij de lezer mee in een metaverhaal dat op verschillende niveaus blijkt te kloppen. De clichés over de literatuur (‘de schrijver die zijn identiteit bevestigd wil zien door echte lezers’), porno (het typische kelnerverhaal dat we allemaal alleen maar kennen van horen zeggen) en clickbait (die verrekte titel!) werken, omdat ze herkenbaar zijn en toch voldoende invulling overlaten aan de fantasie van de lezer.

Het idee van de clickbait heeft anderzijds als (misschien ongewenst?) neveneffect dat dit stukje wel gauw weg gehapt is. Het blijft niet resoneren. Dat versterkt natuurlijk het effect van het nepverhaal, het blijft nu ook echt een nepverhaal, maar de kracht van literatuur is toch dat ze de vorm overstijgt. Ik mis nog een inzicht dat schuurt, een gedachte die verder gaat dan de gimmick.

Het aanhalen van de sensatiezucht van de lezer kan bijvoorbeeld meer uitgewerkt worden. Je hoofdpersonage is immers schrijver. Hoe zit het met verwachtingen bij de literaire lezer? Hoe worden schrijvers beïnvloed door clickbait? Een ander einde kan helpen: op dit moment is het een gimmick in een gimmick. Het haalt de Michelincommissie aan die verder niets te maken heeft met het punt van de tekst, waardoor het mopje niet goed aankomt.

Desalniettemin is dit een onderhoudend stukje, dat naar meer smaakt. Ober!”

Copyright foto: Maarten Van Der Kamp

 

Tip van de week: 'Over tijd' van Joris Doerack
22 augustus 2018

John Vervoort is literatuurcriticus voor Het Nieuwsblad en De Standaard der Letteren. Zijn specialiteit is misdaadliteratuur. Hij geeft les in het Basisjaar Literair Schrijven en begeleidt in het najaar een cursus misdaadliteratuur. Geïnteresseerd? Schrijf je hier in voor het Basisjaar en werk een heel jaar met gelijkgezinden aan jouw literaire stem. 

Hij kiest  Over tijd’ van Joris Doerack als tip van de week.

"Er gebeurt veel in deze tekst die een klassieke achtergrond heeft. Iemand bezoekt een bejaardentehuis en ziet/hoort wat er daar gebeurt en wat er gezegd wordt. Goed is dat het verhaal geschreven is in de tegenwoordige tijd, dat brengt de lezer dichter bij de actie. De observaties kloppen en zetten meteen een sfeer neer. Soms gaat de schrijver erover: ‘een lillende brok in zijn donkere krater’. Het is nogal wat om wat pudding en een open mond te beschrijven.

Ik zie in allerlei schrijfcursussen dit onderwerp vaak voorbij komen. Het is heel gemakkelijk om er cynisch over te schrijven: bejaarden die zitten te vegeteren in de zetel/bed/op de wc terwijl mannen en vrouwen in het wit amper tijd en oog hebben voor de noden van deze mensen. Of je vervalt in clichés: natuurlijk heet het meisje Shana. En de bejaarde Zulma. Dat is een beetje flauw. De kunst is het juist om een scène zoals deze te beschrijven met een mix tussen betrokkenheid en afstand, en zonder dat cynisch te doen, want cynisme is zo ongeveer de makkelijkste houding van allemaal.

Toch heeft de schrijver goed geobserveerd (De belletjes aan het looprek. ‘Storten’ zou ik dan weer niet schrijven. Dat doet een bejaarde die een looprek moet gebruiken niet echt, lijkt me.). De dialogen zijn sterk, de beschrijvingen en observaties goed gedoseerd. Vooral het fragment waarop ‘Zulma’ naar de verteller kruipt en zegt: ‘Ik weet waar ze zit’ is sterk.

Een zeer mooie poging in ieder geval."

Deze pagina is enkel toegankelijk op een groter scherm.

Home