Alle nieuwsberichten

Terug naar de homepage

Tip van de week:‘Het is zo zinloos’ van Katrin Van De Velde
20 maart 2019

Geert Cortebeeck werkt sinds zestien jaar als uitgever in de boekenwereld. In 2015 richtte hij, onder de vleugels van Overamstel Uitgevers, Horizon op. Bij Horizon geeft hij zowel fictie als non-fictie uit van auteurs onder wie Rudi Vranckx, Johan Op de Beeck, Patrick De Bruyn en Sophie De Schaepdrijver.

Geert Cortebeeck tipt deze week 'Het is zo zinloos' van Katrin Van De Velde

"Het is zo zinloos": vrolijk word je niet van zo’n titel. De toon is meteen gezet. Ik mijmer over de beroemde versregel van Dante: ‘Laat varen alle hoop, gij die hier binnentreedt.’ Ik verwacht tristesse van deze tekst en tristesse zal ik krijgen.

De openingszin doet mij opnieuw mijmeren: "Soms lijkt het alsof plaatsen ons onthouden." Het klinkt als een onweerstaanbare lokroep, al is het naar de hel.

Katrin Van De Velde laat ons meelezen in een intimistische dagboeknotitie over een doodse plaats van herinnering. Een herinnering van gisteren, vers geserveerd. Ze vervoert ons naar Vladslo, een West-Vlaams dorpje met amper duizend levenden maar wel meer dan twintigduizend doden. Die hier zijn gestrand als Duitse soldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog. Wie ooit het Deutscher Soldatenfriedhof in Vladslo bezocht, zal nooit Treurend ouderpaar van Käthe Kollwitz vergeten. Ook Katrin Van De Velde herinnert zich haar eerste bezoek, twaalf jaar geleden. En gisteren stond ze voor de tweede keer oog in oog met het gebeitelde zelfportret van de Duitse beeldhouwster naast het standbeeld van haar echtgenoot, samen voor altijd rouwend bij het graf van hun zoon, één van die meer dan twintigduizend gesneuvelden. Nooit en nergens ter wereld werd oorlogsleed zo ontroerend mooi verbeeld.

Dit granieten kunstwerk werd in de voorbije decennia ontelbare keren beschreven, bedicht en – dank je wel, Willem Vermandere – zelfs bezongen. Te mijden lectuur zijn toeristische folders over de Westhoek – en dat zijn er sinds de herdenking van honderd jaar Eerste Wereldoorlog véél –  die scanderen dat men, liefst tussen twee horecabezoeken in, zeker Treurend ouderpaar van Käthe Kollwitz moet gaan bewonderen.

Katrin Van De Velde waagt zich niet aan een zoveelste wervende beschrijving. Ze vestigt onze aandacht liever op een lieveheersbeestje onder het oog van de versteende vader. Het zinnetje maakt mij blij: ‘Over zijn wang kroop een lieveheersbeestje.’ Die symbolische bloedrode traan wist ze tevens te vereeuwigen op foto, als illustratie bij de dagboeknotitie en bewijs van haar vervlogen werkelijkheid.

De meeste herinneringen in het leven zijn zoals de meeste oorlogen uit het verleden: ze blijken zinloos. Maar precies haar oog voor dat ene piepkleine en – toegegeven – eerder toevallige detail maakt deze dagboeknotitie van Katrin Van De Velde onvergetelijk. Een observatie van iets groots als Treurend ouderpaar van Käthe Kollwitz hoeft zich niet per se te vertalen in bombastische zinnen, en dat heeft Katrin Van De Velde helemaal begrepen.

Toekomstige bezoekers van de Duitse militaire begraafplaats in Vladslo weten op voorhand dat er nog steeds twee standbeelden staan te treuren over de zinloze dood van een soldaat. Op een glimp van een lieveheersbeestje kunnen zij echter alleen maar hopen."

Tip van de week: 'Koel bewaren' door Annelies Leysen
13 maart 2019

Jonas Bruyneel is auteur, performer en muzikant bij Uncle Wellington en Wolfe. In 2015 debuteerde hij met de verhalenbundel ‘Voorbij het licht’, waarmee hij de Prijs Letterkunde van de Provincie West-Vlaanderen won. Sinds 2017 is hij Letterzetter (stadsdichter) van Kortrijk. In februari 2019 verscheen zijn historische roman ‘Vijd’ bij Uitgeverij Lannoo. Hij cureert het Memento Woordfestival. Van 15 tot 17 maart is Kortrijk opnieuw de trekpleister voor literair geweld in alle mogelijke vormen.

Jonas Bruyneel tipt deze week 'Koel Bewaren' van Annelies Leysen

"Bij het lezen van de openinszin vreesde ik dat dit verhaal niets voor mij zou zijn. Niet helemaal origineel, niet helemaal meeslepend. Maar zoals dat zo vaak gebeurt met een aangrijpende tekst, had de auteur slechts enkele zinnen nodig om die scepsis ongenadig te fileren.

Dit is een bijtend en kleinmenselijk relaas dat mikt op je primaire emoties. Niets in Koel bewaren is groots, terwijl het verhaal toch speelt met universele droefheid. De auteur drukt me op het besef dat het meest onvatbare aan de dood het feit is dat er weinig verandert voor het leven. Dat verwerken en stilstaan moet gebeuren in een wereld in beweging.

Net die voortgang van de tijd vat ze in raak gekozen fragmenten die ze los van elkaar aan de lezer voorhoudt. Fragmenten waarin de nadruk ligt op de omgeving en de gedachten van het hoofdpersonage tussen die goed beschreven taferelen meanderen. Ik voel de waaromvraag in elke zin, zelfs al stelt ze die zelden. De schrijfster maakt door haar aandacht voor het alledaagse de absurditeit van verlies tastbaar. Tussen dood en crematie zitten enige dagen, maar de auteur laat het lijken alsof ze dat hele proces exact in dat kleine stuk tekst heeft samengebald. Zoals een mensenleven in een doosje.

Af en toe vervalt ze in clichés, maar evengoed krijg ik het gevoel dat dit wel past bij de gedachten van het hoofdpersonage. Zo’n stream of consciouisness zonder remmingen om toch maar niet met een leeg hoofd achter te blijven. Want in zo’n leeg hoofd is plaats om de werkelijkheid binnen te laten.

Dit stuk balanceert op de grens tussen een droef realisme dat autobiografisch lijkt en een goed ingeleefd kort verhaal met bijzondere aandacht voor zintuiglijkheid en observatie. De vondst om de schuldvraag van de overblijver en de drang om te herinneren te laten samenvallen met de plaats waar je je doordeweekse plakjes ham en kaas bewaart, maakt dit verhaal voor mij helemaal af."

Six Word Story-wedstrijd
11 maart 2019

Verhalen zijn waar mensen zijn. En ook woorden zijn waar mensen zijn. Je hebt er niet veel nodig om iets te vertellen. 

Creatief Schrijven vzw en Passa Porta dagen je uit om een Six Word Story te verzinnen en die uiterlijk 21 maart te planten op sixwordstory.be

Prijzenpot
Een vakjury, met o.a. Bert Kruismans, kiest negen inzendingen. Na een officiële huldiging op de opening van het Passa Porta Festival op 28 maart ontkiemen de winnende Six Word Stories in de straten van Brussel.
Daarnaast winnen de laureaten ook nog een duo-weekendpas voor het festival, een exclusieve ontmoeting en workshop met Simone Atangana Bekono en een boekenbon t.w.v. 50 euro. Welke wereld creëer jij met zes woorden?

Tip van de week: 'Ik was mezelf' door Fien De Block
6 maart 2019

Denis Nowé wordt steevast aangekondigd als de grappigste puntdichter van Vlaanderen. Spijtig dat hij er dan steeds moet aan toevoegen dat hij ook de enige is. Hij treedt op in grote zalen en kleine cafés, stond zowel op Dranouter als op TAZ. Denis publiceerde de bundels: Mooie meisjes duren niet lang, Slapen in ’n twijfelaar, De gedoodverfde schilder en Nacht van de Nowézie. Poëten minder maar drinken meer verschijnt dit najaar.

Denis Nowé kiest deze week 'Ik was mezelf' van Fien

"Met niet meer dan zes woorden slaagt Fien erin om een wereld van gedachten te openen: 'Ik was mezelf met propere woorden.'

Dan zie ik bijvoorbeeld een politieker, die, nadat hij een hele dag loze beloften verkocht en zichzelf als populist nog wist te overtreffen, ’s avonds bij manier van spreken z’n mond spoelt met propere woorden om in het reine te komen met zichzelf, door luidop voor te lezen uit 'De essays' van Michel de Montaigne. Of een huis aan huis verkoper van stofzuigers die de hele dag zichzelf voorbij loopt en ’s avonds in een hoekje met een boekje gedichten van Neruda leest. Of de drilofficier die na z’n schreeuwerige dagtaak de brulaap aan de haak hangt en zich verdiept in de haiku’s van Van Rompuy. 'Ik was mezelf met propere woorden.' kan echter ook de mijmering zijn van een andere windverkoper die terugdenkt aan de tijd toen hij nog niet de breedsmoelkikker moest uithangen en zichzelf nog kon zijn, zichzelf nog niet moest verkopen met dure woorden.

Met slechts zes woorden opent Fien voor mij niet één maar vele werelden. Knappe prestatie."

Foto: Kolibreeze

Tip van de week: 'Lichaam van gelei' door Ingrid Strobbe
27 februari 2019

Roel Richelieu Van Londersele is dichter en romanschrijver. Hij was de eerste Gentse stadsdichter, is nu redacteur van www.hetgezeefdegedicht.be en stichter van de nieuwe uitgeverij De Zeef, die alleen debutanten uitgeeft. Hij publiceerde tien dichtbundels die verzameld werden in DE BRUIDEN (uitgeverij ATLAS/Contact). Zijn werk werd opgenomen in talrijke bloemlezingen en poëzieroutes. Hij kreeg diverse literaire prijzen o.a. de Prijs voor Literatuur van de Stad Gent en de Louis Paul Boonprijs. Zijn nieuwste roman ‘Reis naar mijn vader’ ligt nu in de winkel. 



Roel Richelieu Van Londersele tipt deze week 'Lichaam van gelei' van Ingrid Strobbe

"Lichaam van gelei is een eerste versregel die meteen de aandacht trekt, intrigeert. De regel is enigmatisch en je wil als lezer meer te weten komen. Je leest snel het hele gedicht en de taalvastheid, de aanwezigheid van poëtisch metier overtuigen je dat het de moeite loont dieper in te gaan op het gedicht, het te herlezen in een poging om er een sluitende interpretatie aan te geven.

Ik vermoed dat vrijwel elke lezer zal uitkomen bij de kwal, daar zijn voldoende aanwijzingen voor, maar sommige beelden pruttelen tegen. Er zijn geen groene kwallen, wel blauwe, rode, gele of bruine. Heeft de dichter zich laten leiden door een visuele indruk, een kleur die ontstaan is door de mix van de kleur van de kwal en die van het zand? Of was de dichter verliefd op een vleugje humor? Was groen het alibi om de leuke versregel: ‘het heeft prei gegeten’ te kunnen inlassen?
De kwal staat op het interpretatieblad, maar de rol van de personages: wij (ook vertegenwoordigd door onze blik en onze vleugels) blijft een vraagteken. Zijn ze alleen als observator aanwezig of zit er meer achter?

De cryptische slotzin ‘het wil de slaande reis van onze vleugels overnemen’ laat de lezer met een onzeker gevoel achter. Kan het dat de dichter de kwal gevoelens en verlangens heeft gegeven, dat de kwal ervan droomt haar hulpeloosheid te kunnen opheffen en dat vleugels daarbij de ideale remedie zijn? Slaat ‘onze vleugels’ in het algemeen en symbolisch op menselijke vleugels of alleen op de vleugels van de twee observators?

Er zijn gedichten waarbij de onduidelijkheid afstotend werkt, bij andere zet het aan tot try and error in de interpretatie. Die grens is moeilijk te trekken en verschilt van lezer tot lezer. Ik bleef geboeid door dit gedicht."

Tip van de week: 'Lucianna' door Emily Klaproos
19 februari 2019

Patricia Jozef studeerde schilderkunst en filosofie en zocht in beide disciplines verhalen. In 2017 verscheen haar debuutroman Glorie bij uitgeverij De Geus. Het boek werd lovende onthaald en haalde de shortlist van de ANV Debutantenprijs, de prijs voor het beste Nederlandstalige debuut. Momenteel geeft ze les aan migranten en vluchtelingen en schrijft ze aan haar volgende roman.

Patricia Jozef tipt deze week 'Lucianna' van Emily Klaproos.

"Meermaals vroeg ik me verwonderd af wat ik aan het lezen was. Welke stukken van dit boek komen voort uit de verbeelding van de schrijfster? Van waar haar fascinatie? Het is een uitdaging om dit verhaal te duiden.

Emily heeft een vaste schrijfhand. De taal is helder en ongekunsteld en nergens onnodig opgesmukt. Dat wordt honderd bladzijden lang consequent volgehouden. Ook de opbouw heeft iets stevigs. Hoofstukken en alinea’s worden afgesloten met een zin die vragen oproept en de lezer laat verlangen naar meer. Dat werkt goed en is knap gedaan.

Dit boek is bevreemdend, heeft iets manisch en heeft een grote vastberadenheid. En ook daarom blijft het hangen.

Doorheen heel het verhaal zitten soms treffende details die de observatie van de schrijfster tonen. Bv haar dat in een vlecht wordt gebonden en vrolijk heen en weer danst op het ritme van de passen. Of een rekkertje dat tegen een pols pets en pijn oproept. Of: ‘Lang voor ik mijn kleding zou uittrekken, moesten zij mij al uitgekleed hebben met hun ogen.’ Details neergeschreven vanuit een groot gevoel voor naturel.

Aan de andere kant worden er soms ook woorden gebruikt die zo algemeen zijn dat ze vervlakkend kunnen werken. Een voorbeeld dat regelmatig gebruikt wordt: ‘Ik zette mijn masker op en...’ Het is aan de schrijver om zulke uitspraken te vermijden en te vervangen door iets specifieks, een zichtbare actie. Als je wil schrijven over misbruik of verkrachting, vermijd dan het woord misbruik of verkrachting. Of wees er bijzonder spaarzaam mee. Het zijn te grote woorden die uitzoemen en eerder beschouwend werken dan dat ze een beleving weergeven. Door deze woorden zo vaak en zo makkelijk te gebruiken, verdwijnt het gruwelijke karakter ervan en maken ze een verhaal oppervlakkig. Wanneer je beschrijft ‘Ik zocht alle gele voorwerpen in de kamer op. Ik telde de lijnen op de grond. Ik verzon zoveel mogelijk dieren met de letter A.’ terwijl het misbruik aan de gang is, dan is dat tien keer pijnlijker en krachtiger dan wanneer je schrijft: ‘Ik werd jarenlang misbruikt.’ Wanneer ik lees over een rebellenleider, dan ben ik benieuwd naar het karakter of naar kenmerken van de man. Alleen op die manier kan ik me inleven en wordt een verhaal geloofwaardig.

Op vlak van gevoelens en beleving tonen kleine, goed gekozen details veel meer dan het benoemen in zijn algemeenheid.

Lucianna is een intrigerend verhaal. Geschreven door iemand die goed op weg is om een schrijver te worden. Het heeft een zuivere stijl en een stevige opbouw. Ik ben benieuwd naar meer. Emily Klaproos: ga vooral door met schrijven.

 

foto: Johan Jacobs

Winnaar en laureaten schrijfkans Koester bekend
17 februari 2019

Schrijf een gedicht. En help met je woorden de pijn te verzachten van ouders die een kind verloren.  Dat was de oproep van de schrjfkans 'Gedichten om te koesteren' i.s.m. Koester, een initiatief van het Kinderkankerfonds dat al bijna 30 jaar thuiszorg biedt aan zieke kinderen in hun laaste levensfase.

We ontvingen 75 inzendingen. Vakjuryleden Els Moors, Maud Vanhauwaert, Thomas Jacques, Sieglinde Vanhaezebrouck en de postbode van postkantoor 00/00/00 kroonden het gedicht 'Dag' van Ludwig Van de Voorde tot winnaar. Annelies Leysen krijgt een eervolle vermelding voor haar tekst 'Broedstoof'. Het team van Koester selecteerde zes laureaten. Ontdek de teksten en het juryverslag hier

 

Dag

Vanmiddag in de auto klonk een refrein, een riedeltje

waarin plots jouw naam leek te zitten, waar

codetaal doorheen eenheid van klanken ging, ik had

kunnen zweren dat je er weer voor iets tussenzat.

 

Op de dijk een bruinig stuk wrakhout ontmoet, dat met

verweerde knoest ineens een beer lag te wezen, die

verdacht veel op zijn naaste verwant aan je voeteneinde leek,

's nachts op verzoek tussen spijlen het raam in de gaten hield.

 

Vallende blaren leken op honderd wuivende kinderhandjes,

deden me denken aan de avond van je schooltoneel, waar

de hele klas na het slot wel vier keer applaus kwam halen,

iedereen zwaaiend zag dat jij de mooiste bloemkool was.

 

Dit is mijn logboek van het dagelijkse missen, terwijl

in tussentijd ik helemaal gek van je blijf, op dit

voorlopig uur waarin alles maar blijft duren, beloof ik

tot je terug bent hier wacht voor alle ramen te houden.

 

Ludwig Van de Voorde

Tip van de week: 'Niets is wat het lijkt' door Hilde Bours
13 februari 2019

Jan Loogman volgde o.a. de opleiding docent Creatief Schrijven en werkt vanaf 2008 als schrijfdocent en manuscriptbeoordelaar.
In mei 2018 verscheen van hem “Van rocker tot stoffensnor”, een boek met verhalen uit het leven van Wim Hoekstra, stoffenhandelaar op de Amsterdamse Albert Cuyp-markt. Eerder publiceerde hij gedichten, een boek over zijn vader en korte verhalen, onder meer over Amsterdam Nieuw-West.

Jan Loogman tipt 'Niets is wat het lijkt' van Hilde Bours

"Een fris begin: “Ik woon dicht bij de Scheldevallei, aan de voet van de Vlaamse Ardennen, een regio die erg geliefd is bij fietsers en wandelaars.” Zò, ik weet wat ik als lezer kan verwachten. Al ben ik nog niet zeker of het fietsen of wandelen wordt, in elk geval zullen we eropuit gaan in dit verhaal van Hilde  Bours.

Twee dingen bevallen me in dit korte verhaal. Allereerst de terloopse bedenkingen. “Ik dacht onmiddellijk aan het ‘Schurend scharniertje’ van Jos Ghysen,” staat er als de ik-verteller in een natuurgebied de deur van een vogelhut opent. En: “Hij deed me denken aan de opa van ‘Heidi uit de bergen’,” als ze in de hut een morsige oude man aantreft.  Scharniertje noch Heidi uit de bergen ken ik, en toch geven deze bedenkingen mij een beeld, namelijk van het hoofdpersonage, de ik-verteller. Ze is geen vrouw die gauw de kluts kwijt is. Ze kijkt en plaatst wat ze ziet meteen in een kader. Een zekere koelbloedigheid ken ik haar toe.

Wat me ook bevalt, is de spanningsopbouw. De opening haalde ik al aan en inderdaad gaat het hoofdpersonage, de verteller, er in het vervolg meteen op uit. Ze gaat naar de vogelhut bij een meertje in de buurt. Er gebeurt zo weinig en dat wordt zo vrolijk en zonder omwegen benoemd (“Ik genoot van het heerlijke, winterse tafereel”) dat ik als lezer een gebeurtenis voel aankomen. Die doet zich dan ook voor: de ontmoeting met de oude man.

Daarin toont de verteller inderdaad koelbloedigheid en het levert haar een levensles op. “Overdonderd” is zij erdoor, maar toch niet zozeer dat ze hem niet heeft kunnen onthouden en nu voor ons noteren.

Er is ook wel wat aan te merken op dit frisse korte verhaal. Was het misschien nog spannender geweest als de ik-verteller in de tegenwoordige tijd zou hebben verteld, direct vanuit de beleving? En zijn alle beelden even scherp, kan bijvoorbeeld gemijmer “snel stokken”? Het zijn aanmerkingen die hout snijden en toch niet afdoen aan de conclusie: een fijn verhaal, efficiënt verteld en met een leuke spanningsboog."

Tip van de week: 'Muze' door Marieke Ornelis
6 februari 2019

Kevin Amse is slamdichter. Hij behaalde de derde plaats op het BK poetry slam (2017) en was twee keer offerpoëet op het EK poetry slam (2016-2017). Met het collectief Slambacht won hij de Belgische teamslam (2016). Hij stond in de Turing top 100 en publiceerde o. a. in Deus Ex Machina.

Kevin Amse tipt deze week 'Muze' van Marieke Ornelis

"Vormelijk is het een lang en regelmatig gedicht. Door die regelmaat en de indeling van de strofen stoort de lengte niet. Ook de spanningsboog is goed genoeg om het gedicht boeiend te houden. Het geheel is duidelijk en overzichtelijk, wat een valkuil kan zijn bij een langer gedicht. De tekst leest vlot door het metrum dat er bewust of onbewust is ingeschreven. 

De beelden zijn duidelijk en scherp, alleen de 'claire-obscure' metafoor vind ik wat cliché. Verder ben ik onder de indruk van zinnen als 'hoe jij je gedachten om geweien vouwt' en 'hoe jij vrouwen doet opstijgen als rooksignalen verspreid in een stad.' Het is ook leuk hoe sommige zinnen een constante vormen door het gedicht heen. Dat zorgt voor herkenbaarheid en structuur. Daarbij denk ik aan de metaforen over wiskunde en een brand.

Voor mij is het gedicht een liefdesgedicht over hoe je helemaal opgaat in een (foute) liefde. Dat is er gaandeweg subtiel inschreven met 'ik ben er één van', dat pas onderaan in de tweede strofe verschijnt. Daarna wordt het nog pijnlijk duidelijk met een sterk slot 'Limieten zijn voor mensen die goed zijn in wiskunde' gevolgd door 'We bevinden ons ver buiten nul en oneindig', een variant op het eerdere 'We bevinden ons ergens tussen nul en oneindig.' Subtiel en sterk. 

Hier en daar mag het gedicht van mij nog wat bijgeschaafd worden, maar desondanks is het een erg knappe tekst." 

Gooi je pen in de strijd
31 januari 2019

Burgerprotest zit in de lift. Mensen komen op straat om hun ongenoegen en hun wensen te laten horen. 

Omdat wij ook geloven dat een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid geen slechte zaak is, slaan we de handen in elkaar met twee belangrijke bewegingen: de bosbrossers en het Vermeylenfonds.

En bieden we twee nieuwe schrijfkansen aan. 


Gooi je pen in de strijd en doe mee aan #Burgerprotest (tot 15 februari) of Write the Climate (tot 20 februari).  Veel succes! 

De eerste geselecteerde slogan van Write the Climate is van Bregtje Van Bockstaele:

Zuur/fijn/stof/pruim
wie wil wat
in zijn tuin? 

Deze pagina is enkel toegankelijk op een groter scherm.

Home