Liefde in tijden van corona

ovlijee
14 jan. 2022 · 14 keer gelezen · 0 keer geliket

Was het de Holocaust die de mensheid zo cynisch gemaakt heeft? Misantropie lijkt voorbehouden aan intellectuelen. Nochtans doen mensen het zo slecht nog niet.

Hij bleef geïntrigeerd door de blinde dichter Homeros. Alleen mensen kunnen blind zijn en toch oud worden. Zo zorgzaam zijn ouders voor hun kinderen. Zouden er in het wild veel dieren blind kunnen overleven? Zouden er onder de mensapen blinde exemplaren waargenomen zijn? De schrijver van de Ilias en de Odyssee wordt blind voorgesteld omdat hij zogezegd het Ware zag.

Psychoanalyse heeft een geduchte concurrent in de neurobiologie en evolutionaire psychologie. Ze hoeven elkaar wellicht niet uit te sluiten. Er valt veel te zeggen voor een chemische visie op bewustzijn. Het zou het brein niet minder plastisch maken. Maar wat de psychoanalyse leert, is de taal van de symboliek, en dan vooral de droombeelden. Hoe zouden de dromen van dieren eruitzien? Zoals die van ons, als een film? En wat kunnen mensen van hun emoties leren? Hoe zit het met de geestelijke gezondheid van dieren? Hoe anders is die bij hiërarchische roedeldieren dan bij solitaire jagers? En welke rol speelt communicatie daarin want hun taal is anders … wat zit er echt tussen hun oren?

Hoe zou hij de mentale hygiëne van zijn kind kunnen garanderen? Want intimiteit begint toch met het eigen lichaam. Zijn moeder had hem schitterend advies gegeven die ze zelf vroeger had gekregen van haar dokter: “Als je puistjes hebt, draai dan je spiegel om.”

Als ogen de spiegels van de ziel zijn, is het ook een koude gedachte dat diezelfde ogen zo selectief zijn. Spiegels zijn een vergiftigd geschenk. Ze confronteren ons met ons lichaam en dat is soms niet hoe we onszelf zien, of hoe ons innerlijk eruitziet.

Onlangs had hij van een mama gehoord dat haar dochtertje vond dat ze teveel haar op haar armen had. Hij wist als man eigenlijk niet wat het betekende een vrouwenlijf te hebben. Hij had wel eens ergens gelezen, Dirk Draulans was het, dat het zeer slecht gesteld is met de schaamluis. Zelf vond hij al die kale kutjes ook maar de zoveelste pornificatie. Maar een vrouw met haar op de benen, of een snorretje …? Zou hij dat kunnen velen? Want dat is nu eenmaal de realiteit: harigheid.

Hij had ook eens gehoord over een heel mooi meisje dat die op een openbaar toilet een lucifer aanstak als ze gekakt had, om de stank te verdoezelen. Overspannen, overgevoelige zintuigen van luxepaardjes … Op tv had hij eens een interview gezien in een docu over koffie met een oudere man in een arm land. Naast hem zaten enkele vrouwen. Ze vroegen hem of hij vrouwen even lekker vond als koffie. Hij antwoordde: ‘Ben je gek? Heb je al wel eens een vrouw geproefd?’ En de vrouwen lachten er smakelijk mee. Want de voldoening van aantrekkingskracht is zo complex. Zelfs als je blind bent, is er nog de geur en de smaak. En wie kent er geen prachtexemplaren van mannen of vrouwen, die je krijsend naar de horizon laten lopen als ze hun mond opentrekken. Omdat ze bullshit uitkramen, of nog erger, juist omdat het zo futiel is, enkel een lelijke stem hebben.

Eigenlijk is het pure willekeur, een lot uit de loterij. En daarom stinkt eigen lof wellicht. Er is enkel geluk, geen vrijheid. Als karakter een graadmeter is voor doorzettingsvermogen of weerstand tegen pijn of zelfs ambitie, wie kan garanderen dat zelfs dit niet even aangeboren is als de grootte van je vingers of voeten …

Nature versus culture, steeds opnieuw. Medelijden is wellicht evengoed een gen. Is het verhaal reeds geschreven? Gedetermineerd? Fataal? Of is er speling? Heeft een mens originele gedachten, of is het een voortdurend herkauwen van wat reeds bestaat. Hoeveel van zijn dochter is van hem, en hoeveel van de mama, en vooral hoeveel van haarzelf? Ken u zelve, beweerden de oude Grieken. Wie het goede kent, doet het goede, zei Socrates. Alles vloeit, volgens Heracleitos. Het denken biedt wederom geen oplossing. De rede vervreemdt ons van intimiteit.

Haar lach, die van zijn kind, is een levenselixir. Wellicht gebeurt er van alles chemisch in hun hersenen, maar is dat van belang? Die vergrote hersenen van homo sapiens maken veel mogelijk. Er was een rust dat het besef alleen te zijn of eenzaam nog geen gebrek aan liefde hoefde te betekenen. De kracht van de verbeelding hoeft de mens niet te reduceren tot enkel sekspartner. Er kan liefde zijn voor de onbekende ander, de medemens: pure filantropie. Maar ook liefde voor het leven zelf. Voor de berg Fuji, voor de gletsjers, voor de fjorden, voor de Groenlandse haai, zelfs voor kerncentrales, want wie niet waagt, niet wint. Voor bomen, ja, zeker liefde voor bomen. En voor de 2 000 000 000 000 sterrenstelsels in het universum.

Maar het biedt nog steeds geen antwoord op lelijkheid of zinloos geweld. Nee, er is geen liefde voor Hitler of Dutroux. Maar er is wel een gevoel voor, en zelfs een stemmetje van het geweten. Walging, verontwaardiging, weerstand, opstand, gerechtigheid. Blasfemie is god in de mens of de mens in god die zich bewust wordt dat er veel onrechtvaardig is en zijn natuur wil verbeteren, of zichzelf. En daarom kan een mens alleen zijn en toch liefde hebben, zoals een sneeuwpanter of zeearend. Leven is een heldendaad. En hij wil vooral haar dan toch die liefde voor het leven geven. De lach is het grootste geschenk een kind ouders kan geven.

Alles is verbonden, de communicatie is overal.

Euphoria S1 Ep2 Bobby Womack - Fly Me to the Moon

Geraakt door deze tekst? Maak het hartje rood of deel de woorden met je vrienden.

Zo geef je mee een stem aan de woorden van deze schrijver en help je hem of haar verder op weg.

ovlijee
14 jan. 2022 · 14 keer gelezen · 0 keer geliket