Lezen

verf ed: Contemporary interdisciplinair ArtTIST, nen tjolder, nen prutser.

stepping stone theory.

In de jaren 70 van de vorige eeuw merkte ik iets op. De overheid, die destijds, en nu, totaal geen idee had, heeft, hoe ze het opkomende drugsgebruik moest aanpakken, opende overal de jacht op drugs. Omdat cannabis sterk ruikt en een groot volume heeft, was de jacht daarop zeer succesvol. Menig burgemeester en politiecommissaris stond destijds glunderend op de foto voor een tafel vol in beslag genomen kruiden — het ultieme bewijs dat hun beleid vruchten afwierp.Door deze harde aanpak verstoorden ze de cannabismarkt zodanig dat er een tijdlang bijna niets meer te vinden was. "Ik wil eens experimenteren met heroïne," zei mijn broer toen. Ik raakte in paniek. Jaren daarvoor had ik een vriendengroep waarin enkelen hetzelfde zeiden; na nog geen jaar was een normaal gesprek met hen niet meer mogelijk. Het enige waar ze het nog over hadden, was waar ze spul konden vinden, wat het kostte en of het van goede kwaliteit was.Ik overtuigde mijn broer om met me mee te gaan naar de grote stad, waar ik een horecazaak runde. Hij stemde toe en sprak niet meer over heroïne. Twee jaar later overtuigde mijn lieve moeder hem echter om terug te keren naar ons geboortedorp. Hij kreeg 300.000 frank, een nieuwe auto en zij zou een huurhuis voor hem inrichten. De enige voorwaarde was dat hij moest trouwen met zijn oude liefde. Wat mijn moeder niet wist, was dat zij inmiddels geen experimenteerder meer was, maar een heroïneverslaafde.Binnen korte tijd was het geld op en begon de ondergang. In 1999 is mijn broer overleden na jarenlang gebruik. Ik heb dikwijls gedacht: had men cannabis toen maar gelegaliseerd, dan was mijn broer misschien bij cannabis gebleven.

Thermidor aanbidt Saturnus

Thermidor hij heerst vandaag hij wacht tot rivaliteit vrijheid verscheurt, Saturnus opnieuw zijn kinderen verslindt (Thermidoriaanse Reactie, Parijs, 1794, en haar echo's door de tijd) uit de reeks 'Residu'

Bernd Vanderbilt

Controle als tegenreactie

Mijn behoefte aan controle is niet uit het niets ontstaan, hij is gegroeid in een omgeving waarin controle ontbrak, waarin emoties niet werden opgevangen en grenzen niet duidelijk waren, en ergens heeft mijn systeem besloten dat als niemand het overzicht bewaakt, ik dat dan maar moet doen. Waar mijn moeder losliet of afwezig bleef, ben ik gaan vasthouden, plannen, vooruitdenken, omdat onvoorspelbaarheid voor mij geen kleine ongemakkelijkheid is maar een oud alarmsignaal dat direct wordt geactiveerd zodra iets afwijkt van wat ik had verwacht. Controle geeft rust, maar het is een gespannen vorm van rust, een rust die afhankelijk is van het feit dat alles blijft zoals ik het heb uitgedacht, en zodra dat niet zo is voel ik hoe snel mijn lichaam omschakelt naar alertheid, alsof ontspanning alleen veilig is zolang ik de regie behoud. Ik zie het terug in kleine dingen: hoe ik scenario’s vooruitdenk, hoe ik moeite heb met plotselinge veranderingen, hoe ik sneller corrigeer dan misschien nodig is, niet omdat ik streng wil zijn maar omdat ik diep vanbinnen geloof dat als ik het niet bewaak, het misgaat. Het moeilijke is dat controle ooit een oplossing was, een manier om overeind te blijven in een situatie waarin niemand het voor mij deed, maar dat dezelfde strategie nu soms spanning creëert waar die niet nodig is. Ik sla er niet in door omdat ik macht wil, maar omdat mijn systeem veiligheid verwart met beheersing, en loslaten niet voelt als vertrouwen maar als risico. En toch begint er iets te verschuiven, langzaam, niet groots, maar merkbaar, in het besef dat niet alles wat ik probeer te controleren ook daadwerkelijk van mij is om te dragen. Misschien is volwassen worden voor mij niet leren meer grip te krijgen, maar leren verdragen dat niet alles onder controle hoeft te zijn om veilig te blijven.

Foute titelatuur (introductie)

Op zondag 8 maart 2026 start het schrijven van de nieuwe reeks: FOUTE TITELATUUR Op 1 maart 2026 vond de reeks Ignace Somers een eind. Diezelfde dag ving de nieuwe reeks Metamorfine aan. Het verzameld werk Neglegenda van Bernd Vanderbilt is enkel te lezen op Azertyfactor.

Bernd Vanderbilt

Geluk?

Wat heb jij geluk, Jij mag leren en lezen zonder ineen klaslokaal te moeten zweten. Jij mag alleen gaan presenteren maar wij doen het voor zo velen. Jij mag eerder school verlaten,terwijl wij hier zitten te gapen. Ja, jij hebt geluk, want wij vervelen ons hier stuk. Kunnen we hier niet even over spreken? Ik wil zoals jou kunnen leven. Wat heb ik geluk, Ik mag alleen leren en lezen, maar nog steeds kruipt het in mijn kleren. Ik mag apart presenteren, omdat jullie gedachten tegen mij zouden bekeren. Ik mag eerder school verlaten, want op den duur wil ik gewoon niet meer praten. Ja, ik heb geluk, want zonder deze aanpassingen maak ik mijzelf stuk. Kunnen we hier niet even over spreken? Jij moet nog zoveel over mij leren.

M.D

5 0

Vul...kan...en?

Als we de frictie van het leven niet meer als groei zien,maar als een symptoom dat "opgelost" moet worden,verliezen we de spierkracht om simpelweg menste zijn.

Kakofoon

5 1

Mensen voor Mensen (over armoedebestrijding)

Wanneer je wieg op drijfzand Of op oorlogsgebied staatAls het lijkt of je met vertragingDe startblokken verlaat Een parcours vol obstakelsEen berg schuldenEen zwaardere rugzakDingen die je een leven lang moet dulden De bril waardoor anderen je zienOordelen op hun gelaat af te lezenTerwijl je ook maar gewoon blijft gaanWant laat dat vooral duidelijk wezen: Geen tegenslag groot genoegOm je uit je lood te slaanEn al had je 't graag anders geleerdJe kan wel je mannetje staan! Schuif de verschillen eens opzijEn focus op de raakvlakkenDie zijn er tenslotte ruimschoots Laat het onbegrip afzwakken Terugkeren naar onze kernNaar wat we onze geliefden toewensenEr door dik en dun, arm of niet, voor elkaar kunnen zijnGewoon. Als Mensen voor Mensen.

annakdotes

1 0

veel en snel

veel en snelin mijn hoofdmijn neus verstopt illustratie: Matt Grey

Lazy Midday

6 0

De erfenis van een emotioneel afwezige ouder

Mijn moeder is nooit emotioneel aanwezig geweest. Niet vroeger. Niet later. Niet nu. Ze was er fysiek. Ze kon praten. Ze kon reageren.Maar nabijheid, echte, veilige nabijheid was er niet.Geen ruimte voor mijn binnenwereld. Geen ruimte voor emoties.Geen plek waar verdriet mocht landen zonder uitleg of verdediging. Als kind leer je daar niet tegenin te gaan. Je leert je aanpassen. Stil worden. Begrijpen. Relativeren.Je leert sterk zijn, zelfstandig, “wijs voor je leeftijd”.En iedereen noemt dat een kwaliteit. Maar wat niemand ziet, is wat het kost. Een emotioneel afwezige ouder laat geen zichtbare wonden achter.Alleen leegte. En leegte is lastig te bewijzen. Je groeit op zonder spiegel.Zonder iemand die zegt: dit wat jij voelt, mag er zijn.En dus ga je zelf zoeken. Naar bevestiging. Naar erkenning. Naar houvast.Soms op plekken waar je jezelf verliest. Het moeilijkste inzicht kwam pas veel later:ze deed het niet expres want ze is zo.Maar dat maakt het gemis niet kleiner. Begrip is geen troost.Inzicht is geen vervanging voor nabijheid. En ergens komt het moment dat je moet stoppen met hopen.Niet uit hardheid, maar uit zelfbescherming.Dat je ziet: dit is wie zij is en dit is wat zij nooit kan geven. Dat besef doet pijn.Maar het brengt ook rust. Want pas als je stopt met wachten op een ouder die emotioneel afwezig blijft,kun je beginnen met jezelf geven wat je nooit hebt gekregen.

9 0

Mark Eyskens heeft humor

Mark Eyskens, eminence grise, waardeer ik wel. Ik ken hem dan niet persoonlijk maar hij lijkt me een redelijk en aardig man. Mark Eyskens heeft een grandioze sublieme vorm van humor vind ik persoonlijk. Zijn columns in diverse kranten en magazines las ik enorm graag. Een column die ik nog lang zal herinneren van hem was die van het ' domme ' blondje dat voor een examen commissie moest komen van oudere mannen die de dame eens goed op de rooster zouden leggen over de 80- jarige oorlog. Echt grandioos! Ik lag in een breuk. Ja, Mark Eyskens. Om zo'n vorm van humor te hebben is de noodzakelijke voorwaarde dat je intelligent bent. En dat is hij zeker. Mark Eyskens is van vele markten thuis en niet onder 1 noemer onder te brengen. Jawel, noem me maar gewoon Mark. Mark Eyskens is ooit ook jong en student geweest. Moest ik hem toen hebben gekend had ik graag met hem eens een pint op café gedronken. P. Claes, 2025©

6 0

Ons Zuhal en de politiek

Ons Zuhal luistert toch niet naar de mensen. Zuhal is precies een muur waartegen je praat, halsstarrig en hardnekkig overtuigd van haar eigen ideeën. Het zal en moet zo zijn. Maar ja, u kan zich terecht afvragen welke politicus (-a) wél luistert naar de burgerbevolking? Ze doen toch hun eigen goesting en het liefst meedoen met de graaicultuur. U zal ondertussen wel weten dat politici en politiek mijn geliefkoosde onderwerpen zijn om eens door de mangel te halen en goed te jennen. Dat doe ik graag. Ik zal nooit in de politiek gaan, een veel te harde stiel. Ik blijf liever aan de zijlijn deze beroepsgroep wat jennen. En op hun paard zetten. Politici... Als je ze zo bezig hoort en ziet in het parlement, hun arena, kom ik niet meer bij van zoveel vertier en pretentieloos amusement. Al die show. Iedereen voert het hoogste woord, onderbreekt en laat de andere nooit uitspreken. Sorry, dit getuigt van weinig beschaving en ontwikkeling. Bovendien getuigt het van enorme beleefdheid en respect als je een ander laat uitspreken. Maar dat is mijn gedacht. Er valt veel te zeggen over politiek. Politici zijn de essentie van politiek beoefenen uit het oog verloren. Al heel heel lang geleden. En we kunnen hoopvol en optimistisch wachten op beterschap en verandering. Maar dan kunnen we nog heel heel lang wachten vrees ik... P. Claes 2026©

5 0

Systeemproblemen blootleggen

Meneer Ridouani is een soft, een sissy. Leuven heeft nood aan een kordate, strenge burgemeester. Onder het beleid van Louis Tobback was het allemaal niet waar geweest wat nu gebeurt in ons ' rustige vredige centrumstadje '. Veel inwoners zijn gewoon ontevreden. Punt. Dat de heer Ridouani en de zijnen maar leven in hun leugen, hun bel dat alles goed gaat. In plaats van ons belastingsgeld letterlijk te verspillen aan megalomane projecten zouden ze beter zorgen voor meer vergroening, accommodatie en faciliteiten in de stad als ze dan toch aan ' stadsontwikkeling ' willen doen. Waar blijven die openbare toiletten, douches, speelpleintjes,... voor de mensen? Ik dacht: ik schrijf het hier maar op, op dit prachtige platform, want als ik een mail stuur naar de burgemeester zal deze toch waarschijnlijk niet worden gelezen. Veel Leuvenaars voelen zich gewoon niet veilig. En dan vragen ze zichzelf af hoe het komt. Ik ben absoluut geen racist hoewel de criminele vreemdelingen dit zo graag in hun mond nemen dat per definitie alle Vlamingen en Belgen racistisch zijn. Maar zij moeten eens gaan beseffen dat ze volop aan angst conditionering doen met hun gedrag en dat ze mensen schrik aanjagen. Als iemand moedig hen hierop aanspreekt doen ze aan omgekeerd racisme en dat mag niet gezegd worden. Nee dat moet doodgezwegen worden. 's Vrijdags in de moskee naar de boodschap van liefde en respect luisteren en buiten de moskee, na het gebed baldadig gedrag stellen. Hey het zijn allemaal zo' n doetjes en lieverdjes nietwaar meneer Ridouani? Ik krijg er écht schijt van en stenen kloten. Pasklare oplossingen zijn er niet. We worden nu geconfronteerd met problemen en uitdagingen waar van de zaadjes in een ver verleden zijn gezaaid. Als er toen destijds andere keuzes waren gemaakt had het er misschien anders kunnen uitzien. Wie weet? Ik kan er misschien dan weinig aan verhelpen maar ik ben blij dat ik het heb kunnen aankaarten. P. Claes, 2026©

3 0

Koud als ijs

Protest met een zekere kracht Veel te verregaande macht Koud als ijs Meerdere kogels, onmenselijke eis Zorgde voor zijn medemens Had één stevige wens werd toch een subject zijn dood, opnieuw één met impact.

Zonsondergangdromen

13 0

Slaapwel lief

Ze ligt net in bed. Hij komt de kamer binnen. Doet zijn T-shirt uit. Legt die op het bed. Strijkt er twee keer met zijn hand over. Neemt de bovenkant tussen duim en wijsvinger met de ene hand en de onderkant tussen duim en wijsvinger met de andere hand en vouwt tot 1 vinger voor de halsopening. Met de andere zijde van de T-shirt doet hij het zelfde. Hij strijkt nog eens. Neemt dan de twee zijden van de bovenkant en legt die perfect op de onderkant. Daarna vouwt hij zijn broek en legt beide op een stapeltje naast het raam. Neemt twee pilletjes met wat water van de fles en kruipt naast haar in bed. Hij kantelt zijn bovenlijf naar het nachtkastje, verwisselt van bril, neemt zijn boek en begint te lezen. Het is stil. De ene dag legt hij meteen zijn hand op haar rug of haar zij. De andere dag pas als het licht uit is. Soms draait ze zich terwijl hij leest een beetje naar hem toe. Zegt zacht wat ze fijn vond aan de dag of waarover ze zich zorgen maakt. Draait zich opnieuw van hem weg. Soms blijft ze gewoon stil. Na een paar bladzijden legt hij zijn boek en bril neer, doet het licht uit, vraagt "waar zit je", kust haar slaapwel en draait zich om. Dan legt zij haar hand op zijn ronding of in zijn middel of ze zoekt zijn zachte hand met lange vingers en valt in slaap. Wat een mooie rustpauze in deze intens passionele liefdesrelatie.

Fien SB

25 2

Niet alles wat in mij spreekt, is van mij

Ik voel me nog elke dag slecht over mezelf.Niet omdat er steeds iets misgaat, maar omdat die stem er nog is.Die stem die zegt dat ik tekortschiet, te veel ben, of het nooit helemaal goed doe. Die stem is niet ontstaan uit zelfkritiek. Hij is ontstaan uit afwezigheid. Als niemand je leert dat jouw gevoelens ertoe doen,ga je vanzelf aannemen dat ze het probleem zijn. Als niemand blijft wanneer het moeilijk wordt, ga je denken dat jij degene bent die niet de moeite waard is om voor te blijven. Zo wordt emotionele afwezigheid een innerlijke waarheid. Ik heb mezelf jarenlang beoordeeld met maatstaven die nooit van mij waren.Ik noemde het zelfreflectie, verantwoordelijkheid, realisme. Maar in werkelijkheid was het aangeleerde afwijzing. Een oude overlevingsstrategie die bleef hangen toen het gevaar al voorbij was. Het lastige is: die stem klinkt logisch. Rustig. Redelijk. Hij schreeuwt niet, hij concludeert. En juist daarom geloof je hem. Maar hoe vaker ik keek, hoe duidelijker het werd: die stem zegt niets over wie ik ben,maar alles over wat ik heb gemist. Je kunt jezelf niet goed leren zien als niemand je ooit heeft gespiegeld met zachtheid. Je kunt geen zelfvertrouwen opbouwen als je innerlijke wereld nooit welkom was. Dat ik me slecht voel over mezelf, is geen karakterfout.Het is een restant. Een vervolg van een jeugd waarin ik mezelf moest dragenzonder dat iemand het overnam. En misschien is dit het moeilijkste om te accepteren:dit verdwijnt niet zomaar. Niet door inzicht, niet door begrijpen. Niet door harder mijn best doen. Maar het verandert wél zodra ik stop met die stem behandelen als waarheid. Niet elke gedachte verdient geloof. Sommige gedachten verdienen context. Soms is vooruitgang niets anders dan dit: dat ik mezelf niet langer veroordeel voor iets wat ooit nodig was om te overleven.

Quote van de Scalle XVII

'DREAM IT AND REALIZE IT ’

3 0

Wanneer het omslaat

Soms weet ik precies waardoor het komt, kan ik achteraf aanwijzen wat het was dat iets in gang zette, een opmerking, een blik, een situatie die te veel leek op iets van vroeger, en dan is het pijnlijk maar begrijpelijk, omdat er tenminste een aanleiding is die ik kan volgen.Maar er zijn ook momenten waarop die aanleiding er niet is, waarop het dagenlang rustig is geweest en ik functioneer zonder voortdurend op scherp te staan, en het goede gevoel niet groots of euforisch is maar gewoon stabiel genoeg om niet voortdurend met mijn triggers bezig te zijn. Dan ineens is er een moment waarop het omslaat, zonder waarschuwing, zonder duidelijke reden. Mijn gedachten krijgen een dwingende toon die ik herken maar niet kan stoppen. Het meest verwarrende is niet dat het gebeurt, maar dat ik niet kan aanwijzen waarom, dat er geen fout is die ik kan herstellen en geen knop die ik terug kan zetten. Soms is er een aanleiding, en soms is het gewoon de stilte na de spanning, het moment waarop mijn systeem geen gevaar meer ziet en alsnog besluit dat het tijd is om alles te voelen wat het zolang heeft vastgehouden. Dat maakt het verraderlijk, omdat het slechte gevoel niet komt wanneer het logisch is, maar juist wanneer ik begin te vertrouwen op het feit dat het even goed gaat. En misschien is dat wel de kern van dit alles: dat ik niet instort tijdens de storm, maar erna, wanneer mijn lichaam eindelijk stopt met overeind blijven.