In deze bibliotheek bevindt zich een boek van 1934 over het przewalskipaard, maar het is onvindbaar omdat de toenmalige bibliothecaris het basiswoord verkeerd heeft gespeld.
Dat przewalskipaard kwam ooit voor in een Groot Dictee en iedereen ervoer dat als schandalig. Is het ervoer of ervaarde? Het zal wel ervaarde zijn, want het sterke werkwoord is met uitsterven bedregen. Bedreigd, pardon. Mijn studenten zeggen dingen als ‘hij loopte’, ‘ik helpte’, of nog erger, ‘gehebd’. Let wel: je mag gerust ‘ge hebt’ zeggen, maar die student bedoelde het als voltooid deelwoord.
Aangezien ons taalniveau achteruitholt, heb ik alle moeilijke woorden weggelaten. Voor die omissie krijg ik een solide commissie, ik rijm graag. Alle moeilijke woorden, behalve przewalskipaard, want over dat gewijde, eigengereide, maar niet echt wijdverbreide paardenboek gaat het hier. Een soort binnenrijm, dat moet kunnen. Wist u dat geweide ook een jachtterm is? Dan gaat het over de uitwerpselen van het wild. Over dieren gesproken, we gaan nu voor de vierde keer przewalskipaard schrijven, schrijf het misschien vier keer anders en kies straks voor eenvormigheid. Als je consequent fout bent, word je maar één keer bestraft. Przewalskipaard begint met drie medeklinkers. Schrijf het voor mijn paard fonetisch, met ph. Wacht, het is niet paard, het is part.
Werwaarts is dat boek toch getogen? Getogen komt van tijgen. En met dat boek bedoel ik dat boek over dat gebenedijde // paard. Ge/paard bestaat ook. Het betekent per twee. Dat zeide ik terzijde. Gerijmd maar een beetje ongerijmd, dat geef ik toe. Voor de gein. Gijn is ook een scheepsterm, een soort takel. En je hebt natuurlijk het Franse ‘gaine’, zo’n kledingstuk met baleinen. Sommige amazones dragen dat als ze paardrijden, bijvoorbeeld op hun // schimmel.
Nee, zo’n dictee, het is van de ratten besnoven. Of is het besnuifd? Mijn geheugen is allengskens en van lieverlee weggeëbd. Wacht, van de ratten besnuffeld, dat is de uitdrukking, uiteraard figuurlijk of metonymisch op te vatten.
Ik vind andere dictees vergezocht. Ik ben veeleer geneigd het authentiek en simpel te houden. Behalve voor mijn studenten. Die schotel ik zinnen voor als deze: de vermoorde vis was geschopt en geschubd, de gecheckte Tsjech was chic en ook zijn eega was een chique, maar zijn dochter was het chicst. Gewoon, voor de lol. Opgepast, lol komt ook voor in sms’jes, dus als iemand je heeft ge-sms’t. De overtreffende trap van lol is rofl. Het jonge volkje is taalcreatief: PITA verwijst niet naar het succulente pitabroodje, het is de abbreviatie van ‘Pain In The Ass’. Hoofdletters gebruiken.
Onder pr vind je paard noch staart. Hier verdorie! Dat boek over dat vermaledijde paard staat onder de z! Familie van de equidae, afkomstig uit Mongolië, van bij Dzjengis Khan. Anders geschreven dan die vroegere Duitse keeper, Oliver Kahn. Korte, sterke benen. Dat paard bedoel ik. ’s Zomers isabelbruin, ’s winters donkerder. Het kan niet worden bereden, maar mogelijk wel bereid. Genoemd naar een Russische kolonel. Weet u hoe die heette? Laat maar. Zijn voornaam was Nikolaj. Met een k.
De soort is met uitsterven bedreigd. Bedregen heeft wel iets. Maar wie weet hoe het dat exquise paard ondertussen is vergaan? Het boek dateert van 1934. Het moet cito presto worden bijgewerkt. Of zoals mijn studenten zouden zeggen: misschien staat er op het internet wel een geüpdatete versie over dat onuitspreekbare paard. Maar hoe schrijf je dat nu eigenlijk precies, przewalskipaard?