Teksten Nena De Roey
Tekst 1: uit: nieuwsbrief Kempens Landschap (april 2016)
Julien Cannaerts
Passie voor militair erfgoed als fortgids in Duffel
Kempens Landschap kan rekenen op enthousiaste vrijwilligers zoals Julien Cannaerts in het fort van Duffel. Als gepassioneerde amateurhistoricus kent Julien het fort door en door. Samen met Kempens Landschap zette hij een vrijwillige gidsenwerking op poten. Ook in andere dossiers over militair erfgoed zoals het spoorlijntje tussen Kapellen en Brasschaat of het fort van Kessel is hij betrokken. Julien Cannaerts vertelt graag waar die passie vandaan komt:
Ik groeide op in de Kempen, een regio waar er overal militaire relicten zoals forten, schansen of bunkers zijn. Nogal geheimzinnig, vond ik als kind. Later verdiepte ik me in de wereld van militair erfgoed als lid van de Simon Stevin Stichting. Zo leerde ik samen met Roland Versele in 1990 ook het fort van Duffel kennen, destijds nog in eigendom van de familie Vonckx. Van bij het begin hadden we een boontje voor het militair bouwwerk omdat dit fortje echt uniek is in zijn soort. Nergens vind je een fort waar dezelfde bouwtechnieken werden toegepast of dat dezelfde vorm heeft. Hoe meer we in de archieven doken op zoek naar plannen en documenten, hoe beter we het fort leerden begrijpen en waarderen.
Toen Kempens Landschap het leegstaande en verlaten fort in 2009 aankocht, waren we betrokken bij het denktraject dat aan de openstelling vooraf ging. Voordat het fort opnieuw de deuren opende, werd er immers heel wat werk verzet! Roland zou echter het resultaat niet meer zien, hij overleed in 2011. Een jaar voor de opening is ook de gidsenwerking op het fort opgestart. Samen met Kempens Landschap hebben we bewust gekozen om een ploeg van vrijwillige fortgidsen op te leiden, zodat er een hecht team is ontstaan. Met de gidsen leiden we niet enkel groepen rond, we organiseren ook voordrachten en tentoonstellingen op het fort. Af en toe steken we ook zelf de handen uit de mouwen op het domein tijdens een ‘werkdag’. Momenteel bestaat ons team uit een 20-tal fortgidsen van 16 tot 70 jaar oud. Sinds mei 2014 leidden we ruim 5500 bezoekers rond!
‘Wilt u ook graag een rondleiding volgen in het fort? Kijk voor meer informatie op www.fortduffel.be’
Tekst 2: webpagina over de werking van Kempens Landschap (aug 2015)
Werking
Landschap verwerven
Door gericht gebieden aan te kopen, stellen we waardevol landschap veilig. Zo werd Kempens Landschap in 2012 bijvoorbeeld eigenaar van het voormalige domein van de Zusters Franciscanessen in Wuustwezel. Vaak zijn er op onze domeinen historische gebouwen en structuren zoals abdijgebouwen, een hoeve, een molen of een fort aanwezig. In totaal heeft Kempens Landschap ruim 850 ha in eigendom verspreid over 65 gemeentebesturen in de provincie. Kijk hier voor een overzicht van onze domeinen.
Landschap opwaarderen
Met onze organisatie willen we het landschap opwaarderen. Zo herstellen we natuur- en bosgebieden door beheerwerken uit te voeren en wandel -en fietspaden aan te leggen. Hiervoor maken we de nodige beheerplannen op in samenwerking met betrokken overheden en instanties. Zo zal het Philipsbos in Grobbedonk bijvoorbeeld geleidelijk aan omgevormd worden tot een gemengd loofbos met verschillende biotopen waar een rijke fauna en flora zich thuis voelt.
Historische gebouwen en structuren op onze domeinen worden gerestaureerd en krijgen een nieuwe bestemming. Met respect voor de – vaak als monument beschermde – gebouwen weliswaar. Zo kreeg het fort van Duffel een zachte restauratie en kan je in de voormalige slaapzalen van het spoorwegfort terecht voor een drankje of hapje in Brasserie De Krone.
Landschap openstellen
Het Kempens landschap is er voor iedereen, daarom willen we zoveel mogelijk mensen laten genieten van onze domeinen. Dit doen we door ze open te stellen en toegankelijk te maken voor het publiek. Zo legden we een pad aan op het domein de Keiheuvel in Balen waar ook rolstoelgebruikers gebruik van kunnen maken.
Niet enkel fysiek krijgen recreanten toegang tot onze domeinen, we willen jong en oud de kans geven om de boeiende geschiedenis en natuurwaarde van de gebieden te ontdekken. Zo kan je bijvoorbeeld op domein Roosendael een rondleiding volgen met gids en staan er her en der informatiepanelen op onze domeinen. Tentoonstellingen en bezoekerscentra geven nog meer uitleg.
Kempens Landschap organiseert ook allerlei activiteiten en evenementen voor jong en oud. Te voet, met de fiets, op een spoorfiets, op klompen of door de maïs: bij ons kan het allemaal! Kijk op onze kalender voor leuke uitstappen in jouw buurt.
Gemeenten adviseren
Onze organisatie adviseert aangesloten gemeentebesturen bij verschillende erfgoed- en landschapsprojecten zonder zelf gebieden aan te kopen. Zo zetten we onze ervaring in op het Ursulineninstituut in Onze-Lieve-Vrouw-Waver in Mechelen waar Kempens Landschap de oprichting van een nieuwe Stichting voor Openbaar Nut coördineerde. Ook in de ontwikkeling van Merksplas-Kolonie speelt Kempens Landschap een belangrijke rol.
Tekst 3: activiteitenbrochure
Ontdek Kempens Landschap
Onze organisatie koestert waardevolle historische landschappen en
openruimtegebieden in de provincie Antwerpen. Door domeinen aan te kopen,
te beheren en open te stellen voor het publiek willen we zoveel mogelijk van het
Kempens landschap bewaren en toegankelijk maken. We kijken met een integrale
bril naar het landschap en zoeken steeds naar een evenwicht tussen cultuur,
natuur, recreatie en landbouw. Ondertussen hebben we ruim 900 ha in eigendom
verspreid over 65 aangesloten gemeentebesturen.
Beleef het landschap ten volle tijdens leuke momenten met familie, vrienden
of collega’s! In deze brochure zetten we enkele kant en klare uitstappen voor
het hele gezin op een rij. Te voet, per spoorfiets of op klompen:
ontdek wat de Kempen te bieden heeft!
Pitkamperen - word wakker in de natuur!
Heb je geen last van hoogtevrees? Probeer dan eens een nachtje pitkamperen uit op zo’n drie meter hoogte! In een pit slaap je maximaal met twee volwassenen en twee kinderen.
De domeinen van Kempens Landschap doen dienst als ideale kampeeromgeving.
De boompitten worden in het voorjaar geïnstalleerd op een mooie rustige plek in het
groen. Via een laddertje klim je naar de ingang van de tent. Binnenin wacht je een ronde matras met een klein bankje. Nestel je gezellig in een pit en geniet door de ramen van het prachtige uitzicht. De volgende ochtend staat een ontbijt voor je klaar. Vlakbij is er een ingerichte kampplaats met basisvoorzieningen en een BBQ-stel.
Volg de route van de pitten op www.kempenslandschap.be
Spoorfietsen - in het spoor van de militairen
Langs de forten van Kapellen en Brasschaat loopt een militaire spoorweg door een mooi natuurgebied. Tot voor kort lagen de sporen er verlaten bij, maar nu kan je erover denderen op speciale spoorfietsen! Stap op een gezins- of een groepsfiets en trap in totaal 10 km heen en terug. Onderweg kom je niet alleen natuur tegen maar
stuit je ook op een bunker uit WOI en fiets je over de antitankgracht. Pauzeren doe je aan Kamp Noord, vlakbij het oudste militaire vliegveld van België. In dit voormalige militair kamp kan je iets drinken of een hapje eten in café Perron Noord.
Kijk voor meer informatie, vertrektijden en prijzen op www.spoorfietsen.be. Hier kan
je ook meteen online een rit reserveren.
Klompenbelevingspad Laakdal: Op stap? Op klompen!
Laakdal was vroeger het Mekka van de klompennijverheid. In de 19de en 20ste eeuw
werkten er vele klompenmakers. Wellicht ken je zulke houten schoenen wel, maar heb je er nog nooit op gelopen. Ben jij een held op klompen? Test het zelf op dit speciale pad! Ruil jouw schoenen even in voor een paar echte wilgenhouten klompen en trotseer een slingerend parcours door het bos.
Er zijn klompen voor jong en oud. Wie wil weten hoe klompen gemaakt worden,
is welkom in het Klompenmuseum. Hier kan je zelfs klompen kopen! Voor een hapje en drankje kan je terecht in brasserie ‘Den Eik’, naast de ingang van het pad.
Wordt verwacht….
Bezoekerscentrum Landloperskolonies
In Wortel en Merksplas werden in de 19de eeuw landloperskolonies opgericht: instellingen waar arme gezinnen en bedelaars uit de steden naartoe werden gebracht. Hier leerden ze de boerenstiel en ontgonnen zo maar liefst 1000 ha woeste grond. Nu zijn er op de kolonies geen landlopers meer. Wat achterblijft is het prachtige en uitgestrekte landschap waar je mooi kan wandelen. Volg de knooppunten van het wandelnetwerk Kempense Kolonies om een route uit te stippelen. Wie meer wil weten over de geschiedenis van dit gebied, kan gratis de Kolonie app downloaden.
Ambassadeur Lieven Van Gils is gids van dienst en toont je de weg. Vanaf het voorjaar van 2017 ben je bovendien welkom in het nieuwe bezoekerscentrum in de Grote Hoeve van Merksplas-Kolonie. Hier word je ondergedompeld in het boeiende verhaal van de Kolonies: hoe ze zijn ontstaan, wie er leefde en welke dieren en planten er zich thuis voelen. Na een stevige wandeling of fietstocht kan je er ook terecht voor een hapje of drankje. Volg de opening van het bezoekerscentrum op de voet via de website van Kempens Landschap!