LESVOORBEREIDING CREATIEVE SCHRIJFOPDRACHTEN
RIET EVERS
ONDERWERP
Flair voor de intermediair – workshop toegankelijk schrijven.
DOELGROEP
Onderzoekers die materialen maken voor ‘gezondheidsprofessionals’ (preventieadviseur, leerkracht, tabakoloog, gezondheidsambtenaar gemeente) + doelgroepen (jongeren, kansengroepen, senioren).
Waarom volgen ze de cursus?
De doelgroep maakt materialen zoals een stappenplan om gezond te eten in een bedrijf, website met tips over stoppen met roken, tool om de veerkracht van jongeren een boost te geven, brochure, … Ze moeten dus schrijven voor zeer uiteenlopende soorten publiek. De deelnemers zijn het niet gewoon om wervende en toegankelijke teksten te schrijven op maat van een doelgroep.
Beginsituatie
Groep van 15 collega’s. Ze kennen mekaar redelijk goed en zijn op hun gemak bij elkaar. De groep is onzeker over schrijven en heeft concrete tips nodig + wil van academische stijl af.
LEERDOELEN
Uit keurslijf wetenschapper komen, meer durven schrijven met gevoel, niet gewichtiger doen dan nodig, doelgroep letterlijk voor ogen houden, lezers / gebruikers als mensen zien. Denkkaders doorbreken, eenvoudige taal is oké. Afstappen van ‘moeilijk en meer is beter’.
Na de workshop moeten ze niet de perfecte tekst kunnen schrijven. Eerder zich inleven in een doelgroep en op maat durven schrijven.
ORGANISATIE
Voor de workshop
- De week voor de workshop hangen er in het bedrijf posters (portretten) aan de muur. Niemand weet wie de personen op de affiche zijn of waarom ze er hangen. De personages komen op het eind van de workshop aan bod (zie verder).
- De week voor de workshop krijgen de deelnemers praktische info via mail. Waar (grote vergaderzaal), wanneer, duur (voormiddag 9.30 u – 12.30 u), wat meebrengen (balpen, blocnote). Met ook teaser (op het gemak stellen en tonen dat het geen ‘droge taalles’ zal zijn).
Setting workshop
- In cirkel zitten in vergaderzaal (reserveren)
- Er staan ook tafels om aan te schrijven
- Ruimte buiten het lokaal (bistro) is ook vrij. Daar kunnen ze ook schrijven of rustig nadenken.
Materialen
- Affiches met ‘gezocht’
- Schema voor associatieoefening
- PowerPoint schrijfcursus (laptop + beamer)
- Cursus schrijven (geprinte exemplaren theorie om uit te delen)
- Tekst voedingsdriehoek
- Portretten intermediairs (zelfde als affiche ‘gezocht’)
DE WORKSHOP IN STAPPEN
Intro
- Groep welkom heten, ze begeleiden naar stoelen. Indeling workshop aangeven en enkele praktische afspraken maken.
- https://www.youtube.com/watch?v=0WNOPW63k3o
(versie inkorten, vanaf min. 2)
Publiek smaakt dj-set niet en blijft tam staan kijken. Verkeerde set voor dit publiek?
Zo gaat ook een schrijfboodschap soms verloren als je niet weet voor wie je aan het schrijven bent.
15 minuten
Midden
Deel 1: associëren en scène schrijven (55 minuten)
Stap 1
- Vanavond komen je collega’s op bezoek, jij kookt, maar hebt niet meer de tijd om naar de winkel te gaan. Welk ingrediënt dat nog in de koelkast ligt, zou je zeker in je topgerecht willen? Hou dit in je achterhoofd.
Stap 2
- Ik geef jullie nu een schema met pijlen. Noteer in het schema jouw gekozen product bij het woord ‘ingrediënt’. Je gaat daarna met dat woord associëren. Dat doe je met werkwoorden (doe-woorden) en zelfstandige naamwoorden (het-woorden). Het rode vakje vul je zelf niet in.
Je krijgt hiervoor 10 minuten.
- Klaar? Als je schema is ingevuld, zie je 5 woorden op je papier. Het rode vakje is nog leeg. Geef je papier aan je buurman en laat hem of haar het ontbrekende woord invullen. Doet dat snel, denk niet te lang na.
5 minuten
Stap 3
- Nu je schema volledig is, schrijf je (je mag zitten waar je wilt) een tekstje van maximum 15 regels over een jongen van 17 die wil stoppen met roken. Hij is op bezoek bij een tabakoloog.
- De eerste zin luidt: Ruben heeft vandaag zijn eerste afspraak bij de tabakoloog. Hij is zenuwachtig, want …
- In de tekst moeten volgende woorden aan bod komen: de kleur van jouw favoriete ingrediënt in de koelkast en 2 woorden uit je associatieschema. Je kiest zelf welke 2 woorden.
Smokkel ook 1 zin uit een wereldhit in de scène. Uit een lied dus dat we ‘allemaal’ wel kennen.
- Je mag dialogen gebruiken.
- Jullie krijgen hiervoor 20 minuten.
Stap 4
- Wie leest zijn tekst voor? 3 à 4 personen.
- Vraag aan groep: waarom spreekt de tekst die net werd voorgelezen aan?
- Je vat daarna de feedback van de groep samen en somt enkele sterkten van de voorgelezen teksten op. Herhaling dus van wat de groep zelf zei. Zo kom je bij toegankelijk schrijven = overstap naar theorie.
20 minuten
Voor we overgaan naar wat theorie houden we 15 minuten pauze.
Deel 2: theorie toegankelijk schrijven (40 minuten)
- Bundel met basisregels schrijven in de vorm van praktische tips. Kort via PowerPoint, de oefeningen zelf kunnen de deelnemers meevolgen in een invulboekje.
Deel 3: tekst herschrijven op maat doelgroep (40 minuten)
Stap 1
- Na theorie schrijven de deelnemers een tekst over de nieuwe voedingsdriehoek.
- De opdracht luidt: schrijf een beknopt online artikel over de vernieuwingen van de voedingsdriehoek. Het artikel wordt via een newsflash verspreid naar intermediairs. Voor de info baseer je je op de tekst die je krijgt. Denk aan de tips die we bespraken.
Je krijgt 20 minuten om het bericht te schrijven.
Stap 2
- Als de deelnemers klaar zijn krijgen ze enkele portretten van mensen te zien. Het zijn dezelfde portretten die de week voordien aan de muur hingen. Je geeft via ID wat meer info over de mannen en vrouwen die op de affiche staan.
- Vraag voor groep: zouden deze personen jouw tekst over de voedingsdriehoek begrijpen? Zou je de tekst, nu je de persoon ziet, herschrijven? Hoe aanpassen? Waarom?
20 minuten
Slot
- De personen op de affiches zijn zeer uiteenlopende types. Ze zijn wel allemaal intermediair. Op die manier duidelijk maken dat ‘dé intermediair die alles weet over gezondheid’ niet bestaat.
10 minuten