De samenleving is een kluwen. De wereld is een grote bol wol en iedereen lijkt de draad kwijt te zijn. Grijpen mensen daardoor naar een houvast? Ik denk het wel. Mensen gaan in onzekere tijden op zoek naar het herkenbare, de gewoonte. Zo stemmen veel mensen steeds op dezelfde partij, vaak uit traditie of ‘omdat de meerderheid erop stemt’. Waarom denk ik dat?
Maak kennis met de 18 – jarige Sara. Ze is net meerderjarig en kan vanaf nu dus ook gestraft worden als volwassene wanneer ze iets mispeutert. Ze mag alcohol en sigaretten kopen. Sara mag ook zelf beslissen of ze nog wil studeren. En nog iets: bij de volgende verkiezingen moet ze naar het stemhokje. Eigenlijk wilt ze dat niet. Ze weet niets van politiek, dus ze stemt dan maar voor dezelfde politieke partij als haar ouders. Dat zal wel een veilige en goede keuze zijn. Of toch niet?
We zijn vijf jaar later en ik stoor mij mateloos aan mensen die stemmen op een politieke partij, zonder te weten waarvoor de partij staat. Ik heb de kans gekregen om verder te studeren. Op 18 – jarige leeftijd koos ik voor de opleiding ‘Sociologie’. Dankzij die opleiding kreeg ik meer kennis over onze maatschappij en de politiek. Veel vragen en onduidelijkheden kregen een antwoord.
Wanneer ik vandaag de dag in mijn omgeving rondvraag hoeveel mensen het partijprogramma hebben gelezen van de partij waarop ze gestemd hebben bij de vorige verkiezingen, is het antwoord vaak “daar ga ik mij niet mee bezighouden”. Kost dit dan zoveel moeite? Begrijp me niet verkeerd. Niet iedereen hoeft dezelfde ideologie te hebben. Meningsverschillen mogen en moeten bestaan, maar ze moeten wel gegrond zijn.
In welke mate heeft democratie nog een waarde als de mens een angstig gewoontedier blijkt te zijn? Bestaat er een draagvlak om eens na te denken over het voorstel om stemrecht te reduceren tot stemplicht? Dit systeem bestaat trouwens al in veel landen. Op die manier zullen misschien enkel mensen gaan stemmen die een bewuste politieke keuze hebben.