Tip van de week

01/09: 'Sfeervol.’ van Jan Sluimer

Peter van der Graaf is vooral dichter en schrijft ook korte verhalen, toneelteksten en nog veel meer. In 2019 verscheen zijn bundel ‘Daarzegger’. Peter is feedbackbegeleider bij het Basisjaar Literair Schrijven van Creatief Schrijven vzw en geeft ook les aan het CKB Nieuwe Veste in Breda (NL).

Peter van der Graaf tipt deze week 'Sfeervol.' van Jan Sluimer

"Mijn moeder legt puzzels. Jan van Haasteren is favoriet. Ze heeft ook een voorliefde voor Wasgij-puzzels. Bij zo’n puzzel puzzel je niet de afbeelding die op de doos staat. Nee, je puzzelt wat de personen op de doos zien. Hoewel ik me graag verre houd van deze puzzelarij, moest ik bij het lezen van 'Sfeervol.' van Jan Sluimer toch even aan mijn moeder denken. En meer in het bijzonder aan die Wasgij-puzzels.

Jan Sluimer zet in 'Sfeervol.' een café neer. Je kunt niet anders dan dat café levensecht voor je zien want Jan vertelt letterlijk alles wat er in het café te zien is. De drank, de rokende mannen, de serveerster met de iets te korte rok. Zelfs de koffie kopjes van eerder op de dag staan nog op een tafeltje. ‘Die is rijp voor een lesje vertellen en vertonen’, denkt de schrijfjuf in mij, want te veel details.

Dan voert Jan in een tussenzinnetje een personage op, Jason. Deze Jason ziet mannen met hoge zwarte hoeden. Na nog een uitgebreide beschrijving van de rest van het café, neemt diezelfde Jason stiekem een foto van de stamkroeg. En omdat we nog niet alles van het café wisten, gaat Jan nog heel even door met zijn minutieuze rondleiding. Naast het bandje wat gaat spelen en een hondje in de hoek, laat hij ons zelfs de zonsondergang zien – via het caféraam.

En pas dan komt de ontknoping van Jan waarin hij onthult dat we eigenlijk een Wasgij-verhaal gelezen hebben. Puzzel gelegd. Eind goed, al goed."

 

foto: Lies Kijne

 

Gerelateerd

Tip

Sfeervol

Het café zit stampvol, de scheurkalender met gaten van sigarettenpeuken hangt op vier september. De rookpluimen zetten de kroeg in een mistig decor. Iedereen kent iedereen. De houten vloer van het café zit vol vlekken van koffie, bier en sterke drank. Alle asbakken op de tafels liggen vol peuken, sommigen smeulend. Kerels met diepe rimpels in hun gezichten zitten op de stoelen aan tafel, het zweet staat op hun voorhoofd. De glazen bier met schuim staan voor hun neus. Op de tafels liggen alleen maar bierviltjes die zijn overgoten met sterke drank. Aan één tafel in de hoek staan nog wat kopjes met koffie van de vroege middag. De man van middelbare leeftijd steekt een sigaret op, de oude man op leeftijd rookt een pijp. Vier mannen hangen aan de bar en spelen met de serveerster die angstaanjagend mooi voor de dag komt met haar iets te korte rok. Jason zijn oog valt op de heren met hoge zwarte hoeden. Ze zitten in een hoekje van het café en sluiten een deal. Twee stoere mannen bekvechten met elkaar als het kaartspel uitloopt op een gevecht. De eigenaar probeert de heren tot bedaren te brengen. Een serveerster in een prachtige blauwe wijde rok steelt de show, haar schort zit wel vol met vlekken. Haar schoenen blinken uit met grote gaten waar de tenen met nagellak zijn versiert in de kleur rood, net als haar lippen. Glazen bier worden gebracht door de andere serveerster terloops krijgt ze een klap op haar derrière. De flessen wishkey, gin en cognac zijn nog redelijk gevuld en staan achter de bar. Veel schone bierglazen staan naast de barkeeper die het geld telt uit de kassalade. De lade puilt uit van de bankbiljetten, niemand heeft er oog voor alleen de kastelein. Een stoere gozer slokt bewegingsloos een glas cognac naar binnen of het een glas water is. De muntstukken op de tafel zijn overgoten met bier, een gast steekt nog een peuk op met een lucifer. Het doosje lucifers ligt naast een glas bier net als zijn pakje shag. De bezoeker met lange haren en een baard van drie weken ligt slaapdronken met zijn hoofd op de tafel, een sigaret smeult. In de andere hoek van de stamkroeg hebben twee dronken bezoekers een handgemeen en wankelen op hun benen, van een gevecht is geen sprake. Aan de muur hangt het portret van de vorige eigenaar van het stamcafé. De poster van de band die vanavond optreedt hangt scheef aan de muur. Op de vloer wordt er gedanst en de lampen geven een schemerig licht. Jason haalt zijn mobiel uit zijn zak en maakt stiekem een foto van de stamkroeg waar het alleen maar gezellig is. Het bandje bestaat uit een viertal met een zangeres met grote blonde lokken, ze zingt het hoogste lied. De man met de accordeon zit op een veilige plek en speelt de pannen van het dak. Het andere bandlid zit verscholen achter zijn contrabas en vraagt om aandacht en speelt wat met zijn strijkstok. De man achter de piano speelt vol overgave het deuntje en heeft duidelijk gevoel van ritme. Het vierde bandlid met de gitaar neemt een slok van zijn glas bier. Voor het raam staan tafels en stoelen die mooi oplichten door de ondergaande zon. De deur van de kroeg staat open en vier kwajongens komen op het geluid af en kijken vol verbazing door de deur naar binnen. Het hondje in de hoek bij de bar drinkt wat water uit zijn drinkbak en kwispelt met zijn staart. Vanuit de ramen van het café is een prachtige zonsondergang te zien die zich verschuilt achter de eeuwenoude eik. Jason loopt na vijf minuten door naar het volgende schilderij.

Jan Sluimer
80 0

Gepubliceerd op

1 sep. 2021