08/04: ‘nutsvoorziening’ van Hans Van Ham

Hilde Van Malderen is schrijfster, scenarist en schrijfdocent. Ze groeide op in het ‘saaie’ Schellebelle waar ze al vroeg de reflex ontwikkelde om het alledaagse te kleuren met haar fantasie. Dat was en is nog steeds haar ontsnappingsluik uit een leven dat ook maar is wat het is. Met haar verhalen wil ze anderen datzelfde gevoel geven en tegelijk een plek creëren die je het bijna ongemakkelijke comfort schenken dat de rest soms even hard worstelt als jij.

Liefst van al schrijft ze over gewone mensen die door pech, verlangen of hun eigen stommiteit in de problemen raken. Dat resulteerde al in in twee boeken: Speelgoed en Kathaai en twee theaterstukken. Daarnaast geeft ze al twaalf jaar schrijfworkshops omdat ze gelooft dat iedereen verhalen in zich draagt. Soms moet je alleen nog leren hoe je ze naar buiten brengt.

Hilde Van Malderen tipt deze week ‘nutsvoorziening’ van Hans Van Ham.

“Ik hou van schrijvers die met taal en stijl iets speciaals kunnen halen uit het doodgewone, zoals een nagelschaartje. Juist daardoor krijgt een alledaagse handeling als nagels knippen een bijna filosofische glans. De eerste regels van nutsvoorziening zetten meteen een tastbaar, sober beeld neer, terwijl de tussen haakjes geplaatste zinnen een speels, reflectief ritme geven. Zo ontstaat er een subtiele dialoog tussen het kleine gebaar en de manier waarop het wordt beschreven.

Ook waardeer ik dat deze tekst niet bezwijkt onder de neiging om gemaakt literair te klinken. Ik hou niet van schrijvers die vooral willen tonen hoe goed ze kunnen schrijven, omdat ze dan vaak grijpen naar gezwollen of te opgesmukte woorden. Hier voelt de taal juist ingetogen en licht ironisch aan, waardoor het niet hoogdravend overkomt, maar direct en menselijk. Voor mij is het vooral poëzie die niet probeert groot te zijn en juist daarom overtuigt. Hans Van Ham laat ruimte voor interpretatie zonder vaag te worden.

Was deze schrijver één van mijn cursisten, dan zou ik als feedback geven: sober, zorgvuldig opgebouwd en eigenzinnig. Tegelijk merk ik dat dit gedicht nog iets meer kracht en verrassing kan krijgen. De kern, het kleine, alledaagse cadeau versus het grotere, romantische maar ook clichégebaar van bloemen kopen, is al aanwezig, maar zou ik nog iets duidelijker en gevoeliger laten uitkomen. Met twee of drie zinnen extra, kan je er nog meer verrassing insteken. Dat zou het fragment meer zelfbewust en onvergetelijk maken, zonder dat de bescheidenheid en de rust verloren gaat.”