Tip van de week

17/11: 'De nachttrein’ van Harlinde

Yasmin Van ’tveld is freelance schrijver, copywriter, redacteur, vertaler, kunstwetenschapper en communicatiemedewerker. Daarnaast is ze hoofdredacteur van literair tijdschrift Kluger Hans en zetelt ze in het bestuur van Folio. Kluger Hans gaat op zoek naar nieuw schrijftalent en ondersteunt beginnende auteurs via feedbacksessies. Met dit tijdschrift leer je nu al de auteurs kennen die over vijf jaar op ieders salontafel prijken. Folio loodst je dan weer door het rijke aanbod in Vlaamse magazines over literatuur, kunst, cultuur en erfgoed. Communicatie doet ze voor playField, een jong kunstencollectief dat de grens tussen publiek en performance verwijdert en er een voorliefde op nahoudt voor menselijk gedrag, algoritmes en wetenschap.


Yasmin Van ‘tveld
tipt deze week ‘De nachttrein’ van Harlinde. (Trigger warning: seksueel geweld.)

“Ik bleef hangen bij dit hartverscheurende verhaal. Wat begint met een opgewekte omlijsting waarbij het meisjesachtige gegiechel in je oren weerklinkt, neemt ineens een donkere wending. Ik gebruik het woord ‘ineens’, maar eigenlijk klopt dat niet. Harlinde slaagt erin om al in de vrolijke prelude van marsepein een schaduw te verweven die je het akelige gevoel geeft dat er iets onaangenaam staat te gebeuren. En dan blijkt dat ‘onaangenaam’ een zwaar understatement is.

Harlinde neemt je mee naar het moment waarop de beste vriendin van de vertelstem verkracht wordt door een man. En de verteller is een stille getuige. De gruweldaad is beschreven met weinig woorden, maar de wanhoop en pijn zijn des te tastbaar. Doordat het gebeuren is geschreven vanuit het perspectief van de verteller (“Ik zie niet wat hij doet”) en doordat deze stem zich rechtstreeks richt tot haar vriendin (“’s Ochtends vroeg ik of je goed geslapen had.”) krijgt het verhaal ook een dimensie van spijt en schuldgevoel – ook al begrijpen we als lezer dat de (jonge) verteller zelf enorm angstig moet geweest zijn en bijgevolg niet in staat was om iets te doen.

De laatste zin van het verhaal onderstreept uiteindelijk de wrede last die de verteller met zich meedraagt en slaat de lezer zo mogelijk nog het meeste in het gezicht.”

 

 

 

Gerelateerd

Tip

De nachttrein

Het was onze eerste reis, ver van huis en zonder ouders. Maanden hadden we ernaar uitgekeken om met de hele klas te gaan skiën in Zwitserland. Niemand was er al geweest, niemand had ooit een skilat van dichtbij gezien en het idee dat we met de nachttrein zouden gaan maakte het allemaal nog avontuurlijker.     Op de dag van vertrek wuifden we opgewonden onze ouders uit, klaar voor een week onafscheidelijk samen zijn. De hele klas hing goed aan elkaar, maar wij twee waren de hartsvriendinnen die maar niet uitgepraat raakten tegen elkaar.     Wij deelden een slaapcoupé en na wat in mijn herinnering wel uren vol onschuldig meisjesgeklets lijken, vielen we in slaap. Ik op de bovenste bedplank, jij onderaan. We waren jong, hadden nog nooit gevaar van dichtbij gezien en we voelden ons beschermd door onze hechte vriendschap. Daarom vergaten we de deur op slot te doen en veranderde die nacht jou voorgoed.     Een man komt binnen in onze coupé en legt zich zomaar op de onderste vrije bedbank, enkele meters bij jou vandaan. Hij ruikt naar iets dat ik niet ken. Ik ben verstijfd van angst. Plots ziet de man dat hij niet alleen is. Hij kruipt bij jou. Ik zie niet wat hij doet, ik durf niet te bewegen en niet te denken aan wat er vlak onder mij gebeurt. Na enkele minuten zucht de man. Ik hoor geritsel van een riem en dan valt het licht van de gang een paar seconden binnen. De man sluit de deur en laat ons weer alleen. Niemand beweegt. Ik hoor je huilen en ik doe alsof ik slaap.     ’s Ochtends vroeg ik of je goed geslapen had. Ik was opgelucht toen je ja zei. Ik wilde niet weten wat er was gebeurd. Ik dacht dat je het zou kunnen vergeten, als niemand erover sprak. Dat was niet zo.

Harlinde Bormans
94 4

Gepubliceerd op

17 nov. 2021