‘Mens’, ‘mens’, ‘mens’. Wat maakt de man, de kleren? De keizer paradeerde naakt door de straten, en verloor zo zijn aanzicht als man, maar was hij nog steeds een mens toen hij het respect van zijn subjecten verloor? Wanneer, hoe, en waarom werden we ‘mens’?
We hebben duizend-en-één theorieën en verhalen over hoe, waarom, en wanneer we mensen werden. We evolueerden en vormden de tak “Hominidae” onder de “Primaten”, samen met onze broeders, de gorilla’s, chimpansees, orang-oetans, en bonobo’s. We ontwikkelden taal, kunst, tuigen, wisselden woorden, goederen, en kennis en gaven het door aan de volgende generatie.
…Is dat alles wat we zijn?
Verre van! Er is zoveel meer!
Mens kwam uit het vormeloze water, een onbestaande afgrond. We kwamen uit chaos, het niets. Is onze creatie dan goddelijk? Hoeveel tijd hadden ze nodig om alles - inclusief de mens - te maken, zeven dagen of vijftien? Of kwamen we toch vanuit iets? Iets kan toch niet komen vanuit het niets? Is het niets gemaakt uit een bepaalde materie? Van wat zijn wij dan gemaakt?
We zijn emergent! Alles wat ons mens maakt, bestaat uit andere componenten. Water, aarde, vuur, lucht, ijzer, hout, zout, as, en bloed. We zijn bepaald door deze elementen. Of net niet, afhankelijk van wie je het vraagt. Evengoed kan je een duidelijk onderscheid maken tussen de geest en het stof, en valt het een niet te herleiden naar het ander.
Mens kwam van hun vader en moeder. Ze gaven hun lichamen zodat wij konden bestaan. Was het een daad van liefde, of van opoffering? Waar vinden we het onderscheid tussen die twee?
We zijn de kinderen van Adam en Eva, van Manu, van Pandora - of Anesidora. We erfden hun lichamen, genietingen, zonden, en strubbelingen. Wie wij zijn als persoon is vaak mee gevormd door onze voorouders. In welke mate leven zij nog in ons, of zijn wij hen?
Mens is niet echt! We zijn niets meer dan fictie, illusie, een fragment van een gedachte of een droom van een ander wezen. We worden gedragen door iets groter en sterker dan onszelf, en voelen hun impact in onze grond en wateren. Wanneer zij dromen, leven wij.
We komen van beenderen, klei van de rivier, water bedekt met aarde, bomen en bamboe, zilveren en gouden insecten, sterrenstof, modder en bloed samen vermengd, zweet en vuil van het lijf gewassen, zaad en ei, maïs, paddenstoelen, en kokosnoten! We kwamen uit het niets, werden geboren of gemaakt door een machtiger wezen - al dan niet bewust-, of… we groeiden gewoon zo, door de omstandigheden waarin we leefden.
Zijn wij al dat?
Ik weet het niet. Eerlijk, ik heb geen echte antwoorden voor je. Maar ik geloof dat alles wat hierboven staat, een groter idee kan geven, een gevoel van een antwoord kan bieden.
Wanneer, hoe, en waarom werden we ‘mens’, vraag je me?
Mijn antwoord: het is complex.