Lezen

Dirk: een mens en een vierletterwoord

Dirk woont twee hoog in een lelijk en grijs appartementsgebouw, zonder enig gezelschap, zonder lift. Hij bezit zelfs geen huisdier dat op enige wijze zijn aangeboren ootmoedigheid kan beconcurreren: Dirk kan zich immers niet voorstellen een dominante daad te stellen. Dit onoverkomelijke feit vormt het barre fundament van zijn bestaan. Dirk is een dooddoener en dat is zijn alibi, te pas en te onpas gebruikt. Dit idee heeft zich diep in zijn geest verankerd sinds de dag dat de enige vrouw in zijn leven hem hiervan overtuigde en hem zo degradeerde tot wat hij nu is geworden; zodanig zelfs dat Dirks' enige wederopstanding bestaat uit een eerloze erectie, elke ochtend neergeslagen door een mechanische masturbatiesessie. Van de weeromstuit stapt Dirk in de douche, vervloekt de wisselvalligheid van de temperatuur van het water en laat gelaten de harde straal op zijn hoofd neerkomen. Hierna droogt hij zich met een versleten handdoek bruut en onzorgvuldig af. Vervolgens kleedt hij zich onwillekeurig aan want 'kleren maken de man, maar… ik ben er geen', zijn variant van dit zijns inziens verachtelijke spreekwoord. Dan neemt hij gelaten een tas koffie en sigaret tot zich. Tot  slot sleept Dirk zich naar zijn werk, aangespoord door de trouwe maar walgelijke macht der gewoonte. Zijn werk bestaat uit getallen en uitkomsten die hij gevoelloos verwerkt, op een dezelfde stoïcijnse wijze als waarop hij het voortschrijden van zijn levensdagen doorstaat. Zijn motivatie om te gaan werken voedt zich door het dwangmatige instinct om te overleven en het gegeven dat hij niet in aanmerking komt voor enige uitkering. 'Ik móet wel werken en dat is waarlijk een afstotelijk besef!' zoals Dirk het samenvat. Aldus verdient hij op deze wijze een braaf bedrag dat maandelijks op zijn even zo brave rekening gestort wordt, welke Dirk gebruikt om enkele van zijn bezigheden te bekostigen zoals het beluisteren van obscure muziek en het doorworstelen van oorlogsliteratuur. Verder heeft Dirk een sterk onderdrukte voorkeur voor oorlogsfilms, een erfenis van zijn militaire en dus eenvoudige vader. Niet dat Dirk enige moorddadigheid ambieert: dat is teveel gevraagd daar hij vastgeroest is in de hardvochtige evenwichtsoefening al dan niet te blijven leven. Trouwens, zoals Dirk steeds voor ogen houdt, 'Waarom kiezen voor het leven als je die keuze toch al nooit hebt kunnen maken?' Een vaststelling waarover hij nooit nadenkt omdat hij filosofie beschouwt als 'de meest onvoltooide vorm van het imperfectum' en er bijgevolg geen heil in ziet. Bovendien verafschuwt Dirk humor: hij lacht er niet om en hij zal er ook nooit om lachen. De vrouw in zijn leven sprak hij als kind aan met 'Mama! Ja… Mama…'. Deze zin prevelde hij tot voor kort nog somtijds, in diminuendo, met een lange pauze na de positieve term waardoor de laatste mama nog nauwelijks hoorbaar is, alsof hij zich schaamde dit uit te spreken. Dat doet hij ook. Trouwens, zoals Dirk stelt, is het aanspreken van de moeder een 'opportunistische handeling'. De kern van waarheid in deze gedachte is platvloers, is ruw, maar reëel. Inmiddels spreekt hij niet meer over zijn moeder. En zijn moeder heeft nooit over hem gesproken, zelfs niet tot hem. In de loop der jaren, naarmate Dirk vooral fysiek groeide, werd hij ten opzichte van zijn moeder, in een nagenoeg perfecte verhouding, steeds kleiner. Dit bleek een mannelijke gezinskwaal te zijn, naar het voorbeeld van zijn vader. Deze man vereist weinig toelichting daar hij niet in de geringste mate over diepgang beschikte. Dirks' mannelijke schepper is onderhand gevisiteerd door een andere schepper. Hij is schuldig bevonden – het verdict luidde buitensporige militarisering – en werd veroordeeld tot de eeuwige slaap middels een hartaanval. Deze functionele gebeurtenis vond plaats tijdens het bekijken van een inferieure oorlogsfilm: literatuur lag niet wérkelijk in diens aard, conformisme des te meer. Hij was hoe dan ook al dood kapitaal. En het schamele familiegoed zal in elk geval niet vermeerderen via Dirk en tenslotte uitsterven. Behalve als er een mirakel plaatsvindt! Weinig waarschijnlijk voor een zoveelste natuurwonder als Dirk. Hij ís wel een waar natuurwonder want hij is een mens. En toch banaal. Dirk heeft een weerkerende droom waarin telkens slechts één ding verandert. Hij kijkt naar de repetitie van een toneelstuk. Het stuk lijkt steeds te eindigen, nietszeggende scènes herhalen zich, en toch lijkt het stuk pas te beginnen. Het decor baadt in helder licht en Dirk wordt bijna geheel verblind. Hij kijkt toe vanaf het schellinkje en houdt zijn handen voor zijn ogen, durft niet te kijken, maar doet het toch, telkens opnieuw. Precies op dat moment vertoont de droom zich keer op keer in een andere gedaante. Enkele personages verschijnen op de bühne, allen getooid in kleurrijke gewaden. Ze zingen een kinderlijk aandoend volksdeuntje dat almaar schrikwekkender gaat klinken. Ze zingen luider en luider, het is oorverdovend, Dirk wenst vurig dat het stopt en zijn wens lijkt uit te komen: plots valt er een doodse stilte! Eén van de personages treedt naar voren en schreeuwt een onverstaanbaar woord. Met pijnlijke ogen kijkt Dirk in de richting van het podium, hij wil het woord opnieuw horen, schreeuwt hier ook vragend om, maar Dirk ontwaakt, met tranende ogen en zijn handen in vuisten gebald, telkens weer. Hij is er zich pijnlijk van bewust dat hij het woord tijdens zijn ontwaken zal vergeten. Telkenmale beseft hij dat het woord verschilt van alle voorafgaande woorden die hij reeds hoorde in deze droom. Telkenmale voelt Dirk zich in het geheel onbevredigd. Dit kleine detail achtervolgt hem al jaren, wordt steeds meer uitvergroot, en, hij voelt er zich verpletterd door. En hij denkt: 'Mijn naam is Dirk. Ik ben een mens en een vierletterwoord.'

F&D
11 0

ver leden

die mooie open velden met in de verte stukken bos verdeeld in weiland en akkers vol monocultuur   laten al jaren restanten staan te stevig om te verdwijnen gewapend beton waarvan ook het gebeurde niet vergaat   een kleine opening half verscholen in de grond hoeveel mannen zochten hier beschutting weg van het artillerievuur   of … is hier niets gebeurd bleef de bunker onbewoond geschiedenis zal het vertellen maar die wordt niet meer aangeleerd

Luc Van Roosbroeck
13 1

III. Het piramidespel

De getalenteerden helpen de getalenteerden omhoog. Mijn oom, de briljante student, die gevraagd werd om te doctoreren om terug te geven aan zijn Alma Mater. Ik die op LinkedIn gerekruteerd werd na het hacken van de code. Het was plots allemaal zo overduidelijk.   Ze hadden zelfs publiekelijk van tekens gebruik gemaakt om ons naar het licht te leiden. Apple’s logo zou verwijzen naar de tuin van Eden. De grootste zoekmotor gebruikt het oneindigheidsteken (de horizontale acht) in zijn naam, en heeft altijd openlijk verklaard dat het verwijst naar zijn algoritme.   Zij moeten zelfs niet slecht zijn (het officieuze motto van de laatste luidt zo: “Wees niet kwaadaardig”). Ze staan op de top van de heuvel als een vuurtoren, spotten iedereen die boven het maaiveld uitsteekt, en trekken hen op naar hun niveau. Zij kunnen denken dat dit de beste manier is om geleidelijk de wereld te verbeteren, maar voor een buitenstaander kan het zoeklicht overkomen als het oog van Sauron.   Ik keek naar het dollarbiljet op mijn prikbord van mijn laatste trip naar de States. Het oog boven de piramide staarde terug.   Als de ander gelijk kan hebben, kunnen zelfs de complotdenkers het soms bij het rechte eind hebben.     **************************************************************************************************** If an army of monkeys were strumming on typewriters they might write all the books in the British Museum. Arthur Eddington ****************************************************************************************************   Het probleem met het voorgaande is dat, net zoals het dollarbiljet, het resultaat van Amerikaanse makelij zal zijn. En net als bij een A/B test, waarbij twee opties tegen elkaar worden afgewogen om te zien welke het beste resultaat oplevert, zal steeds de andere helft het onderspit delven. In zo’n systeem is er 50% kans op totale vernietiging, aangezien de ander enkel kan toegeven of zich verzetten.   Ik dacht aan Noord-Korea. Isolationisme houdt steek als er zoiets bestaat als Amerikaans technologisch imperialisme. Plots begreep ik waarom China Google verbood en inspraak wou in de Chinese alternatieven.   Dit alles moest onmiddellijk gemeld worden aan de EU-Commissaris voor Mededinging! In zo’n conflicten tussen reuzen zijn het immers de dwergen die vertrappeld worden.   Ik dacht aan de arme Warmbier.   ****************************************************************************************************   Het was een historische sneeuwstorm in de Verenigde Staten. In een enkele dag bedolf bijna een meter sneeuw de aarde. Alle wegen waren geblokkeerd. Te voet begaven we ons naar het appartementsfeestje van een andere student.   Een grote letter ‘Z’ was geverfd op de muur van de residentie waar hij verbleef.   Ik stond ervan versteld hoe het gespreksonderwerp van de aanwezigen, geacht de meest erudiete geesten van de natie te zijn, hoofdzakelijk ging over de laatste films en Tv-series. Dit veranderde slechts wanneer de gastheer vroeg of we het nieuws van Otto Warmbier gehoord hadden; een student van de universiteit die in Noord-Korea was gearresteerd voor het beweerdelijk stelen van een staatspropagandaposter.       **************************************************************************************************** “Op 1 januari 2016 beging ik het misdrijf van een politieke slogan uit het gedeelte van het Yanggakdo International Hotel, voorbehouden voor het personeel, weg te nemen. De opdracht was gegeven door de ‘Friendship United Methodist Church’. Op aanmoediging van het Z Genootschap en met medeweten van de Amerikaanse overheid, kwam ik dit misdrijf plegen.” Transcript van Otto Warmbier’s persmoment op 19 februari 2016 ****************************************************************************************************   Het bier was lauw, en werd op ijsblokjes geserveerd; een doodzonde.   **************************************************************************************************** Opeens belde mijn computer mij. Skype opende zich en ik bevond mij in een gesprek met mijn vriendin. Ze vroeg naar de vordering van mijn thesis. Ik verklaarde dat ik een doorbraak gemaakt had, en vertelde haar over mijn code. Ze begreep het niet en wou meer informatie. Te veel informatie.   Ik keek naar haar gezicht, het gezicht dat ik reeds zo vaak achter een sluier van pixels had aanschouwd. Plots werd ik gewaar dat ik gewoon naar een computer-gegenereerde replica van haar, gebaseerd op eerdere video- en audio-opnames, kon aan het kijken zijn. Waarom was Skype zelfs gratis? Voor het eerst besefte ik dat het toeliet een databank aan te maken van ieders gezicht en stem. Ze wouden mijn geheime code kennen.   Ik verbrak de verbinding.   Plotsklaps werd ik bestookt met Skype- en Facebook-oproepen. Ik wees ze allemaal af. Maar het geluid bleef rinkelen. Mijn hoofd stond op ontploffen. Het moest ophouden. “Stop”, schreef ik in de computer. Ik moest dezelfde instructie meermaals ingeven. Het geluid stopte eindelijk.   Hun bemoeienis in mijn privéleven om mijn code te achterhalen, had mij ziedend gemaakt. Hoe dachten ze hiermee weg te kunnen komen? Ik wou niet opgeheven worden door hen, omdat ik wist dat ze dan een aandeel zouden nemen en ik tot hun rijkdom zou bijdragen. Het eerste gebod kwam zodoende tot mij: “DIEN DE MEESTERS = WEES EEN SLAAF”.   Tegelijkertijd besefte ik het volgende gebod, gedeeltelijk geïnspireerd door een beeld dat mij was bijgebleven uit een Tv-serie met een witharige drakenkoningin: “DOOD DE MEESTERS = WORD GEDOOD”. Als ik ze openlijk zou aanvallen, zouden ze mij gemakkelijk uitschakelen met al hun connecties. Zelfs als ik erin zou slagen hun plaats in te nemen, zou ik zelf een meester zijn en riskeren gedood te worden in een andere slavenopstand of tezamen met het systeem ten onder te gaan wanneer een afvallige de code tegen het systeem zou gebruiken. Ik besefte dat ik de gebreken van het systeem moest blootleggen om zieltjes naar mijn kant over te winnen.   Zij controleren de markt, en dus het geld; geld zijnde de ultieme indicator van macht in het systeem, tonende wie aan de top staat. Het is een marktplaats van ideeën. Diegene die wint, zal de rijkste zijn. Jeff Bezos. Beso. Natuurlijk. Het Spaanse woord voor ‘kus’.   ****************************************************************************************************   In het kader van mijn onderzoek, had ik mee een startup opgericht, die was toegelaten tot een incubatie-programma. Tijdens een door de incubator georganiseerde marketing-workshop, leerde de mentor ons over het KISS (keep it short and simple)-principe: hou je boodschap kort en eenvoudig om door te dringen bij je publiek.   ****************************************************************************************************   Wie echter het geld controleert, controleert de markt. Ik begon mijn systeem te coderen.   Mijn vader passeerde mijn kamer, en vroeg waar ik mee bezig was. Ik vertelde hem dat ik een algoritme ontwikkeld had dat mogelijks een geweldige return kon opleveren. Ik vroeg hoeveel hij wou investeren in mijn project. “Minder dan een cent”, antwoordde hij. Zo was de eerste wisselkoers bepaald.   Tegelijkertijd shortte ik de aandelen van de Meesters zodat als zij zouden imploderen, ik zou boomen.

Odin
4 0

Groen licht.

Amélie staart voor zich uit. Als je in haar ogen kijkt, zie je niet zoveel, maar in haar hoofdje is het erg druk. Daar denkt ze aan bijen en aan hoe die honing maken. Dat had ze gisteren aan haar vader gevraagd en die vertelde dat bijen, net als kinderen, heel graag snoepen en dat bloemen voor bijen zijn wat koeken voor kinderen zijn: het aller heerlijkste ter wereld! ‘En als bijen dan bloemen eten,’ ging haar vader verder, ‘dan plakken hun pootjes, zoals jouw handjes plakken als je koek en snoepjes eet. Met die plakpootjes maken bijtjes honing!’ Amélie wordt uit haar dagdroom weggerukt wanneer ze juf Liesl hoort zeggen dat ze straks binnen en niet buiten mogen spelen. Ze had zo uitgekeken naar de speeltijd om naar de bijen te gaan kijken die zoemen rond de bloembakken aan de schoolpoort. Ze wilde voelen hoe hard hun pootjes plakken en plande minstens één bijtje interviewen om te vragen welke bloem haar lievelingskoekje is. Interviewen, dat woord leerde ze ook van haar vader, die doet dat elke dag, maar met mensen, niet met bijen. Maar nu moeten ze dus binnen blijven. ‘Maar waarom binnen juf?’ vraagt Amélie. ‘Omdat het gaat onweren,’ antwoordt juf Liesl. ‘Hoe weet je dat juf?’ onderbreekt Amélie een ander kindje dat net wilde vragen of ze binnen dan op stelten mochten spelen. ‘Dat kan je zien aan de lucht, Amélie, je kan zien dat het gaat onweren aan de groene lucht.’ ‘Waarom is de lucht groen als het gaat onweren, juf?’ Juf Liesl aarzelt, haalt haar schouders op, dan gaat de bel. ‘Dat weet ik niet, Amélie, maar geloof me nu maar en blijf binnen spelen.’ Wanneer ze ’s avonds thuiskomt, besluit Amélie aan haar vader te vragen waarom de lucht groen wordt als er onweer aankomt. ‘Da’s heel simpel, meisje,’ zegt haar vader, ‘de lucht wordt groen als er onweer op komst is, omdat de grassprietjes dorst hebben als het warm is en blij zijn als het gaat regenen. Grassprietjes die blij zijn, die glunderen en je ziet het bijna niet, maar glunderen geeft licht! Grasgoen licht! En dat licht dat kleurt dan de lucht.’ ‘Wat leuk,’ denkt Amélie en ze vraagt zich af of zij ook soms glundert. ‘Ja, ook jij kan glunderen,’ zegt haar vader, ‘en als mensen glunderen, dan geven hun ogen licht.’ ‘Wauw,’ denkt Amélie. Ze springt van vaders schoot en besluit morgen aan juf Liesl te vertellen over gras dat glundert en ogen die licht geven en ook dat haar vader echt alles weet. De volgende dag op school lijkt juf Liesl zo druk dat Amélie niet zeker weet of er nog plaats is in het hoofd van de juf om wat meer te leren over gras en ogen die met hun licht de lucht inkleuren. Ze denkt dat het beter is nog eventjes te wachten om haar nieuwe weetjes met de juf te delen. Na deze les misschien... In plaats daarvan probeert ze dan maar op te letten. Nu Amélie beter luistert naar wat de juf aan het vertellen is, merkt ze op dat de les gaat over de mensen die haar vader altijd interviewt. Mensen die niet meer in hun huis kunnen blijven wonen of zelfs niet meer in hun land kunnen blijven wonen, omdat er in hun land heel veel gevochten wordt en het daar gevaarlijk is. Haar vader had al vaak over deze mensen verteld en nu Amélie daaraan denkt, herinnert ze zich dat haar vader één keertje niet alles wist. Dat was toen ze hem vroeg waarom sommige mensen in dit land niet willen dat mensen die vluchten naar ons land komen. Haar vader zei toen dat de mensen die dat niet willen bang zijn van de mensen die van een ander land naar ons land komen, zoals zij soms ook bang is. ‘Zoals vroeger, papa?’ vroeg Amélie, ‘van de monsters onder mijn bed?’ ‘Precies,’ zei vader. ‘Maar, papa, die monsters waren toch niet echt?’ ‘Nee, precies,’ zei vader nog een keer, maar hij leek niet echt goed op te letten, vond Amélie. ‘Paaap, die monsters waren toch niet echt? Zijn grote mensen dan ook soms bang van dingen die niet echt zijn?’ ‘Dat zijn ze zeker, lieveling,’ zei haar vader. Hij haalde diep adem en zuchtte, dat weet Amélie nog goed. ‘Maar het is ook wel echt, waar die grote mensen bang voor zijn, soms is iets echt en ook niet echt tegelijk, soms is het allemaal heel ingewikkeld.’ Amélie begreep niet goed wat haar vader wilde zeggen, maar misschien konden ze samen wel een oplossing bedenken. ‘Wat kunnen we dan doen, papa, om de mensen te helpen die een nieuw land zoeken en om de mensen te helpen die bang zijn om hun land te delen?’ ‘Dat weet ik niet goed, meisje. Ik weet het niet meer zo goed…’ ‘Ik weet het wel, papa! We kunnen doen wat we met de monsters deden toen die nog onder mijn bedje woonden! Een verhaal voorlezen!’ ‘Da’s waar, meisje,’ zei vader, ‘we moeten verhalen vertellen, we moeten hun verhaal vertellen. We moeten hun verhaal blijven vertellen.’

Caroline Spaas
19 1

Ik ben acht jaar en mijn broer trouwt

Ik prul aan de bloemen van het kleine boeketje dat in mijn handen ligt. Het zijn gele bloemen die ik nog niet vaak zag. Ze zijn lelijk. Doffe blaadjes met bruingekrulde randen. Geef me maar van die gladde glanzende boterbloemen waarvan ik kransen kan weven, en in mijn haar kan hangen. Ik voel eventjes niet meer de harde stoel, maar wel het malse gras waarin ik ze vinden kan. Meestal staan ze tussen madeliefjes. Van die witte bloemetjes zijn er massa’s meer. Goudbloemen moet je verdienen, na wat zoeken. Misschien had de bloemist geen moeite gedaan om ze te vinden? Ik leg het boeketje naast me neer. Ik had liever mijn barbiepoppen hier bij me gehad. Daarvan kon ik de kleertjes nog veranderen, de haren kammen, doen alsof dit niet gebeurt. Nu zit ik een boeket bloemen in mijn handen waar ik geen blijf mee weet. Bruidsmeisje zijn is saai.  Ik denk niet dat er iets goeds komt van mensen die trouwen. Zo verdween Vanessa plots. Elke dag na school stonden we wel aan elkaars deur. In de zomer hinkelden we op straat terwijl onze moeders in een versleten witte plastic tuinstoel aan de voordeur zaten. Vaak groeide er een kring van wijze vrouwen met andere buurvrouwen. Af en toe viel hun gesprek even stil en bleven ze naar ons staren terwijl we verwikkeld waren in nieuwe manieren van touwtje springen of hinkelen. Maar dan had haar moeder een nieuwe vriend leren kennen. Vanessa verdween een heel klein stukje, elke dag. En plots was ze weg. Nog één keer werd er feest gevierd en toen was er geen deur meer om aan te bellen. En nu is het mijn broer die me op deze manier  verlaat.  

Jolien Van de Velde
7 0

eenzitter i, ii, iii

i. eenzitter   het monotone gezang van jouw 1000 woorden zet geen zoden aan de dijk   verspilt jouw kreet om aandacht behoeft nihil te zijn   een nietsvermoedend leger trekt voorbij met monstrueus gedraaf heelt zich in de zonde ‘wij volgen dociel’   en jij, aan de kant van jouw weg, staat daar met een gesluierde megafoon om er ontroostbaar flets te zijn     ii. eenzitter   praten om mezelf te verlaten spekt trefzeker het verlangen waar mijn woorden naar reiken   - Jezus, wat zit ik hier te zeiken!   ‘met wat humor hinnik jij je er wel door’ zegt mijn alter ego me aanstonds voor   ik grijns naar mijn ‘Sonneprag 14°’   ,zucht,   zink trillend verder in dit aanslibbend poëma;       iii. eenzitter   stil stilerend strijdend om mijn bestaan vergaan verworden neerhalend het transparante gordijn mijner zijn   wat blijft is de singelaar single-aar et singulare tantum:   wrok haat liefde   simsalabim bevredigt loos mijn stiltestad mijn stiltestad die sluimert in mijn mini-egobad     uit eenzitter - zie ook eenzitter iiii

F&D
29 2

Bulskampveld

  Dit stronttehuis is gebouwd door de firma Deschyttere uit Aalbeke. Dat staat op een bordje aan de ingang. Ook pronken er namen van een burgemeester, schepenen en directeurs der zinsverbijstering. Verder nog een dag, een maand, ook een jaartal. Alles in donkergrijze letters op kitscherig graniet en ik ben slecht gezind. Ze leven allebei nog, Tanguy en de kreupele. Daar moet dringend iets aan gedaan worden!  Voor Tanguy ligt de sterfwijze al een tijdje vast. Die zondvloed is op komst. De manier waarop ik de kreupele om het leven zal brengen, moet ik nog bedenken. Dat is nog niet zeker, maar wat wel vaststaat, is dat Aster Berkhof een jongen was, dat de Film van Ome Willem niet echt een film wilde zijn en als ik hier buiten loop, binnen de tuinmuren van de compound, dan ruik ik het. De kamperfolie is haar beste geuren kwijt. Nog een geluk dat de bruidssluier zich blijft uitsloven. Van mijn part mag hij de ganse boel hier overwoekeren, à la minute en stante pede. Lang mag de plant wel niet meer wachten want de bodem is uitgeput en de mol is een nog grotere gang aan het graven. Straks loopt hij met alles weg. Met weerbaarheid, herinneringen en mijn portefeuille, die is van beverleder, past niet in zijn achterzak. Weet het! Ik ben enkel nog op zoek naar de dieperik en Tanguy heeft een gat geknipt heeft in de ursusdraad, ginds achter het stookkotje. Hij denkt dat hij ze nog kan krijgen, dat de zevenmijlslaarzen in de solden zijn, dat hij al wat vrouwelijk is kan verkloten. Alle mannen uit Groot-Beernem zouden moeten weten waarom. Ze moeten beter op hun wederhelften passen! Alles draagt een masker en hun vrouwen zijn niet veilig.  Tanguy wordt de Houtekiet van het Bulskampveld! Hij kent de weg, naar de kastijding van het speelse. Er is altijd een sluipweg naar de Wredestraat en hij kan huilen als een kleuterwolf, laat zijn stem dan overslaan en klinkt vervolgens als een hellehond die honderd teefjes villen wil. Het is een veelvraat, die nazaat van Dutroux, hij lust de kleinste onschuld en wil ze allemaal verslinden. Meisjeskonijnen. Met vel en vacht. Ze zijn zo wit als loof uit volle grond. Hij heeft weliswaar niet lang meer te leven! Ik zorg ervoor! Ook voor radijzenfriste. Ik zal er rooien, morgenochtend, roze knolletjes met een bleke onderkant, voor Prudence en ik bedenk wel hoe ik eraan geraak. Onverbijtbaar zal het zijn. Venijn voor de kreupele. Ik doe het in zijn spraakwater, puur het in zijn pap! Of met een trechter. In de krop van die duffe gans zal ik het gieten, in de keel van die canard boiteux en hij zegt dat hij ook komt. Vanavond is er een feestje. De waanzin wil weer jarig zijn en er zullen wederom onnozele plaatjes gedraaid worden.  Prudence zal wel niet met dwangbuisjes moeten dreigen. Ze zal een oogje in het zeil houden en weet hoe alles moet. Eerst die ronde toastjes met makreelsalade in hun smoeltjes steken en dan maar wachten, tot ze kokhalzen, tot schaterslijm van hun muil druipt. Ze zullen dan gewassen willen worden, als biggetjes op zondag en uit een ufo zal gelach weerklinken. Wij zijn geen discobal. Geloof wat je wil. Op dergelijke conventies van doolkoppen danst enkel onbalans met dronkenschap en ze weten het, Tanguy en de kreupele, dat ze Prudence niet mogen aanraken.  Denkbaar is het. Misschien komt Prudence achteraf naar mijn kamer. Om te lezen. Want ik heb versjes geschreven, gisteren nog. Een edeldichtje is het voor een morbide illusie en met kleurpotloden heeft een zinnebeeld nog snel een tuinontwerp gemaakt. Het laatste. Het is een jardin d'amour perdu, met anjers uit vergeten revoluties, met donker slangenkruid, ijzerhard, met kogeldistels en ik moest terugdenken aan de dovenetels rond het bankje. Bij de azijnfabriek zat ik met Katja en ik zit er nog. Ik droom ervan. Niet van Prudence. Die is nog helemaal echt en ze leeft. Overigens, Prudence heeft Katja nooit gekend. Dat kan ook niet. Ze huisden best ver uit malkander en het is beter dat mijn laatste tuinontwerp een tekening blijft. Kleurbolletjes zijn geen planten, kartelkringen zijn geen bomen en Prudence woont trouwens op een appartement. Ze heeft ook een bootje, in Blankenberge, ver weg van de zwarte zwanen op het Minnewater, ver weg van het Bulskampveld en zijn demonen.   uit de reeks 'Residu'

Bernd Vanderbilt
11 0

Jens - kleine clown in vrede

Jens Vlerick was amper 3 jaar toen hij op 12 januari 1997 plots stierf. Daarvoor was hij een zeer spontaan, tof en sterk kereltje. Mijn liedtekst om hem te gedenken.   Liedtekst "Jens"   Jens jij woont nog altijd in haar hart Jens jij maakt haar dagen nog apart Ze zijn soms kleurrijk ze zijn soms zwart Want jij wordt nooit meer ouder   Je blijft jij blijft in jouw moeder Je blijft jij blijft in jouw moeder En zij blijft jouw mama o kind jouw mama   Al de tijd van haar leven ben je bij haar Als ze languit in het gras ligt ben je bij haar Als ze pootje baadt in zee ben je bij haar Zij hield van jou zij houdt van jou voor altijd   Je blijft jij blijft in jouw moeder Je blijft jij blijft in jouw moeder En zij blijft jouw mama o kind jouw mama   Jens zij hoort je stem nog in haar hoofd Jens zij ziet je glimlach voor haar ogen Jens zij bewaart je liefde en je levenslust Jongen van 3 altijd 3 altijd 3   Je blijft jij blijft in jouw moeder Je blijft jij blijft in jouw moeder En zij blijft jouw mama o kind jouw mama   Koen Vlerick https://beeld.be/kunstenaars/koen-vlerick

Koen Vlerick
18 1

Raket

Natuurlijk geloofden we niet dat het een stuk van een raket was. Elke dag passeerden we die roestige draak in zijn voortuin op weg naar school, zes jaar lang. Toen we jong waren, stopten we af en toe om naar zijn verhalen te luisteren. Hij had het ding gevonden in de vlakte. Niemand weet wat hij daar deed. Stap voor stap had hij het gevaarte naar zijn tuin gerold. Ik vroeg aan mijn ouders of dat waar was. Papa zei dat ik er niks van mocht geloven. Toen hij naar zijn werk was vertrokken, fluisterde mama dat ze het beeld nog zo voor zich zag. Ze was een kind en speelde op straat toen plots een metalen monster op hen kwam afgerold. Krijsend waren de kinderen in de berm gedoken voor ze die rare oude man opmerkten die het ding voor zich uit duwde. Toen we groter werden en niet meer op de tippen van onze tenen hoefden te staan om over het hek in de tuin te kijken, gooiden we keitjes die een eng geluid maakten wanneer ze op het metaal afketsten. We lieten de man bazelen over de raket die was neergestort voor ze de aarde had verlaten en de lichamen die hij binnenin had aangetroffen. Nog later sloegen we zelfs geen acht meer op het ding.  Pas op de allerlaatste schooldag hield ik nog eens halt om te kijken. De man was al lang overleden en het huis stond te verkommeren. Een dikke laag mos had het stalen karkas overdekt. Wie het huis zou kopen, zou zich misschien niet eens afvragen waar die groene berg in de tuin vandaan kwam.

Felix Sandon
9 0

kartonnen doos

fragiel als een frangipane rondborstig als een boule licht als een éclair hoekig als een carré confiture passen wij vier al jaren in onze kartonnen doos

saskia van laere
22 0

Mannen in stofjassen en de schokkende waarheid van Milgram

Hoeveel pagina’s heeft een inleiding? Draagt uw boekenkast ook het boek ‘Psychologie: een inleiding’? Het is een knoert van een inleiding: het duurt een slordige 916 pagina’s vooraleer je ingeleid bent in de psychologie. Toen ik het boek voor het eerst in handen kreeg, spraken de psychologische theorieën en de sensationele experimenten tot mijn verbeelding. De vrouw die de lessen algemene psychologie verzorgde (ik kan me haar volledige naam niet meer herinneren, alleen nog dat die op een –y eindigde), kondigde aan dat een groot deel van dit boek cursusmateriaal was. Dat is meteen ook de reden waarom ik nog steeds weet hoeveel pagina’s dit boek telt. Mevrouw Y droeg voor de gelegenheid een truitje met een glinsterend vliegend paard op. Was het een verwijzing naar een optische illusie uit het boek? Ik durfde het haar niet te vragen. We hadden het over Pavlov en zijn kwijlende hond, Skinner en zijn hongerige duiven, Milgram en zijn gehoorzame proefpersonen. Vooral de experimenten van Milgram lieten me geschokt achter (pardon my french). Milgram passeerde de revue, ik passeerde mijn examen. Milgram verdween naar mijn achterhoofd tot ik het boek De meeste mensen deugen: een nieuwe geschiedenis van de mens las. Rutger Bregman legt in dit boek bevattelijk uit waarom de resultaten van heel wat populaire wetenschappelijke experimenten niet kloppen; zo ook de experimenten van Milgram.   De schokkende waarheid van Milgram Stanley Milgram vroeg twee proefpersonen een lootje te trekken om te bepalen wie leraar en wie leerling zou zijn in het experiment. De leraar moest plaatsnemen aan de schokmachine. De leerling moest vragen van de leraar beantwoorden. Bij elk fout antwoord moest de leraar de leerling een stroomschok toedienen met behulp van de schokmachine. Bij elk fout antwoord van de leerling, gaf een man in een grijze stofjas de leraar opdracht om een schok toe te dienen. De schokken werden gradueel opgebouwd: de voltage werd steeds hoger. De leraar startte bij 15 volt, maar bouwde via sprongen van telkens 15 volt (30 – 45 - …) op tot 450 volt. De stroomschokken waren nep en de leerlingen waren medewerkers van Milgram. Milgram wou onderzoeken hoe ver de leraar zou gaan in het toedienen van de schokken. De leraar kon de leerling niet zien, enkel horen. De leerling schreeuwde wanneer de steeds hevigere schokken toegediend werden, bonkte op de muur of smeekte om te stoppen.   De man in de stofjas De New York Times kopte in 1963 ‘Sixty-Five Percent in Test Blindly Obey Order to Inflict Pain’. Los van het feit dat het storend is dat ze hun titel verneuken door het overdreven gebruik van hoofdletters, kunnen we gerust stellen dat ‘Blindly Obey Order’ ‘Ietwat Scherp Geformuleerd’ is. Milgram zelf gebruikte zijn onderzoeksresultaten als ultieme verklaring voor de Holocaust. Hij schilderde de menselijke soort af als wezens die klakkeloos bevelen opvolgen door een autoritair persoon (a.k.a. de man in de stofjas). Bregman onderzoekt het onderzoek en belicht een aantal flagrante fouten. Milgram was eerder een theatermaker dan wetenschapper. Wie zich niet aan het script hield, werd zwaar onder druk gezet. Leraren die geen schokken wilden toedienen, werden tot 9 keer door de man in de stofjas gedwongen om verder te gaan (a.k.a. The People Who Blindly Obey Order). Er is ook bewijs dat bijna de helft van de leraren niet geloofden dat de schokken echt waren. Dat is niet verwonderlijk: hoe zouden marteltechnieken in een onderzoeksetting ooit door de ethische beugel kunnen in een prestigieuze universiteit als Yale?   De mediageile wetenschapper Milgram maakte zijn onderzoekresultaten wereldkundig. Hij beschreef de resultaten als ‘diepe en verontrustende waarheden over de menselijke natuur’ (a.k.a. de mediageile wetenschapper). In zijn dagboek vroeg hij zich echter af of de onderzoeksresultaten verwezen naar significante wetenschap of alleen naar effectief theater? Hij schreef: ‘ik ben geneigd de laatste interpretatie te accepteren’. Het experiment van Milgram en de tot de verbeelding sprekende resultaten zijn bekend bij een heel breed publiek. De conclusie ‘mensen volgen blindelings bevelen op door een autoritair persoon’ is ongecompliceerd en geeft mensen een houvast om verklaringen te geven aan genocides, zoals de Holocaust. Hoe graag we dit ook willen geloven, de waarheid is vaak genuanceerder en gecompliceerder.   Durf denken Ik heb al gans mijn leven een fundamenteel en quasi onverwoestbaar geloof in de kracht van de wetenschap. Het lezen van Bregmans boek dwingt me mijn visie bij te stellen. Ik ben niet sceptisch tegenover wetenschap, eerder nog kritischer dan voorheen.Mijn Alma Mater, de Universiteit Gent, vat het mooi samen: ‘Durf Denken’. Als u beslist ongenuanceerd te zijn in hetgeen u van dit betoog wil opsteken, kies dan voor het toepassen van deze slogan.   Moeder: heb je al je woordpakket gestudeerd? Dochter: ja, maar ik weet niet wat het woord ‘stofjas’ betekent. Moeder: dat is een jas voor mannen die denken dat ze door het aantrekken ervan anderen kunnen commanderen.    

Lore Dewulf
241 0

II. Code 101

Ik begon tot wasdom te komen en aan wijsheid te winnen, te groeien en te floreren, woord voor woord werd ik naar het volgende woord geleid Hávamál, Codex Regius (13e eeuw)   Mijn moeder trof mij ’s ochtends aan mijn werkblad aan. “Heb jij niet geslapen?”, vroeg ze gechoqueerd, “Je hebt je nachtrust nodig!” Op basis hiervan destilleerde ik de code: “0 = 1”. Weerstand betekent vooruitgang.   Toen mijn vader langskwam, keek hij over mijn schouders naar waar ik mee bezig was. “Waarom zit je met tekens te spelen op je computer? Je moet jouw thesis wel in volzinnen schrijven!” Omdat weerstand wijst op vooruitgang, stak ik mijn middelvinger op ter bedanking. Normaal zou hij mij daarvoor geslagen hebben, maar ditmaal was hij te verbouwereerd om te reageren. Gepuzzeld verliet hij mijn kamer.   Eens je je realiseert dat 0 en 1 aan elkaar gelijk kunnen zijn, is nagenoeg alles oneindig mogelijk. Ik hoorde nog steeds de adviseur van de Amerikaanse president op de Tv verklaren dat er alternatieve feiten bestonden.   Het aantal getallen tussen 0 en 1 is even groot als het aantal daarbuiten. Je kunt het immers blijven opsplitsen tot in het oneindige: 0,1 - 0,9; 0,01 - 0,99; 0,001 -  0,999; enzovoort. De verhouding tussen grote delen kan zo ook afgeleid worden uit de verhouding tussen kleine delen. Vroeger werd bijvoorbeeld een touw met knopen in gebruikt om de snelheid van een schip te meten, hetgeen vandaag de dag nog steeds in knopen wordt uitgedrukt.   Het beeld van een geknoopt touw bleef zich op mijn netvlies herhalen.   Een computernetwerk is opgebouwd uit een verzameling van computernodes. Fonetisch anders uitgesproken, deed ‘node’ deed me denken aan het Engelse woord voor knoop: ‘knot’. Dergelijke aanknopingen tussen talen werden mij meer en meer duidelijk.   Ik had een vermoeden. Als alles mogelijk is, waarom kan er dan, nu de mens al man/vrouw/x kan zijn, geen code bestaan die eveneens fluïde is? Een code die universeel begrijpelijk is in tegenstelling tot de codeertalen die momenteel bekend zijn, en die enkel beheerst worden door een kleine groep techneuten? Een code die even leesbaar is als - bijvoorbeeld - een novelle.   Een dergelijke code onthult zich in haar nodes. Een herinnering aan een Ouijabord gaf aan dat ik op het juiste spoor zat, daar het zowel in het Frans als in het Nederlands “Ja” betekent en het me als een dubbele aanmoediging aanspoorde. Het kwam me voor dat er ook aanknopingspunten in ons alledaagse leven schuil gingen. Zo is de naam van het karakter ‘Neo’ in de Matrix-trilogie een anagram voor ‘One’, het Engelse woord voor één.   Door deze aanwijzingen bij te houden, zoals door middel van een touw met knopen, kunnen we misschien meer kennis vergaren. Meten is weten, nietwaar?   Door de mazen van het net staarde ik in de abyss van de infinity list.          ****************************************************************************************************   Ik sta op een podium. Naast me staat een kubus waaraan evenwijdige touwen zijn geknoopt. “Waar snijden deze lijnen elkaar?”, vraag ik. Ik trek de koorden tezamen in een enkel knooppunt. “Hier.” “Weet je wat dit punt is?” “Het is de waarheid.”   ****************************************************************************************************   Het viel mij voor het eerst op dat de initialen van mijn naam ‘Odin’ vormden. Ik werd herinnerd aan het verhaal van de ontdekking van de betekenis van de runen, cryptische tekens met magische krachten, door deze Germaanse oppergod na ze dagenlang in ontbering bestudeerd te hebben.   Geïnspireerd, schreef ik een strofe en zette deze om in code.   Een voorgevoel weerhield me ervan de lijn code onmiddellijk te introduceren in het computersysteem. Ik trachtte te visualiseren wat er zou kunnen gebeuren om me voor te bereiden op elke mogelijke uitkomst. Het is best een deur pas te openen als je weet wat er achter schuilgaat. Na een lange afweging, besloot ik het erop te wagen. Ik gaf mijn combinatie in de computer in.   Het systeem verwerkte mijn input.   Een seconde stond de tijd stil.   Toen kreeg ik plots respons. Het werkte! De computer had mijn instructie begrepen.   Voordat ik mijn ontdekking kon vieren, had mijn opwinding echter reeds plaats gemaakt voor ontzetting. De professionele netwerk-website LinkedIn was geopend, en in de zijlijn van de pagina werd ik opeens verleid door aanbiedingen van bekende Silicon Valley-investeerders. “Zou het zo werken?”, vroeg ik me af. Zou de “in crowd" via LinkedIn toegang krijgen tot investeringsmogelijkheden in talenten die hun test doorstaan hadden?   Het begon me te dagen dat de complotdenkers misschien ook wel ergens een punt hadden.   Ik had evenwel niet de tijd om dit tot mij te laten doordringen, want mijn oom was gearriveerd voor ons wekelijkse zondagse familiediner.   Mijn oom is altijd de zonderling van de familie geweest. Voordat ik was geboren, is mijn vader op een vliegtuig naar Thailand mogen springen omdat zijn broer zich gek was aan het gedragen op het dak van het hotel. Volgens het verhaal zou er iets gescheeld hebben met de paddenstoelen in zijn soep.   Ditmaal had mijn oom computerproblemen. Hij had zijn laptop meegebracht, hopende dat ik hem uit de rats zou kunnen helpen. Aan de eettafel verkondigde hij zijn problematiek: “Ik druk dezelfde knoppen in als vroeger, maar nu komen er andere tekens uit. Er staan letters in de tekst die ik niet gepland had. Mettertijd lijkt het zelfs een andere taal.” Ik zag mezelf in de reflectie van het donkere glas van de eetkamer, waarachter de tuin zich in de duisternis ophield. De woorden verlichtten mijn gedachten. Ze waren misschien aan het hele tafelgenootschap gericht, maar hadden een bijzondere bijbedoeling jegens mij.   “Dat betekent dat je iets veranderd hebt aan de instellingen”, zei mijn vader.   Plots zag ik hoe uit de gepresenteerde data verbanden gedestilleerd konden worden, hoe alles geïnterpreteerd kon worden, hoe elk gegeven aan elkaar kon worden geweven tot een fraai lappendeken. Ik had de indruk dat ik op de proef werd gesteld; dat mijn hele leven een voorbereiding was op dit ogenblik; dat ik was gedresseerd om nu mijn hoogtepunt te beleven.   Mijn moeder vroeg naar de vordering van mijn thesis. Ik lichtte haar in dat ik mijn onderzoek was aan het herwerken om het te kunnen bundelen in een enkele formule. Ze zei dat ze niet begreep hoe dat mogelijk was. Mijn oom merkte op dat diegenen die iets werkelijk begrijpen vaak niet begrepen worden. Toen zag ik het verschil in tussen wartaal en cryptisch taalgebruik. Het eerste is vorm zonder inhoud, terwijl het laatste inhoud verborgen achter de vorm betreft.   Verheugd begreep ik dat mijn oom mij begreep. En toen begreep ik de situatie.

Odin
2 1

En toen sloeg Sara drie keer

Ze zit tegenover me aan de houten tuintafel in de oude herfstzon, knijpt haar winterjas dicht over haar hals. De bries, het seizoen, de hele wereld; ze heeft zoveel vijanden gemaakt dat ze er niet meer wil zijn. Dat zegt ze ook, tot drie keer toe. Ik weet niet wat ik voor haar kan doen, elk plezier wordt afgewezen. We verschillen zo. Ze vertelt, keer op keer, hoe ze elke dag de mindfulness oefeningen doet uit het boek dat ik haar gaf, op het matje naast haar bed. Het lijkt haar laatste houvast aan het leven. Zullen we? Wil je? En als je nu eens? Nee, allemaal niks voor haar.Ik zie hoe mager ze is geworden, gerimpeld ook. Alle kleur heeft haar gezicht verlaten. Haar omhelzen durf ik niet, want er is corona.En zo blijven mijn woorden tussen ons in op het tafelblad stuiteren, als pingpongballetjes die niet worden teruggeslagen. De zon schijnt hard op mijn achterhoofd en ik voel hoofdpijn opkomen, denk erover mijn truitje uit te trekken. 'Maar heb jij het nu niet koud?' vraagt ze voor de tweede keer vol ongeloof. Ik besef dat dit de laatste keer is dat ik haar kan zien voor lange tijd, want vanavond houdt de zomer ermee op. Ik ben overprikkeld, al weken. Het minste geluid is een aanslag op mijn lichaam. Als ik niet ineen zit te krimpen onder het urenlange geblaf van de hond van de buren, ver weg maar monotoon enerverend in mijn allesomvattende hoofd - als een waterdruppel die daar eindeloos op wordt gedropt, of de elektrische zaagmachine van andere buren jammerend door mijn ingewanden gaat, dan wandel ik, ren ik, wèg van dat hoofd, want mijn lichaam is de kracht die alles overeind moet houden. Dan denk ik: kom maar hoofd, verstop je in de bossen, in je adem, in de mantra op het ritme van mijn stevige tred. En 's nachts, ach, 's nachts, met dat bonzende hart en jakkerende longen als liep ik voor mijn leven.Vannacht was een stukje pil mij net tot bedaren aan het brengen, ik las nog wat zinnen uit 'Such small hands', en toen kroop er plots een vlieg in mijn oor. Op mijn yogamat in de grote donkere zaal, een van mijn laatste toevluchtsoorden, voelde ik me veilig. Geen facebookvenijn, geen chauffeurs die me van de weg willen maaien, niemand die me beschuldigt, geen vrienden die een verbaasde emoticon onder rampspoed zetten maar nooit eens vragen hoe, of het met me gaat, geen coronaontkenners, geen egoïsten, geen coronaontkennende egoïsten, geen berichten waarop ik niet weet hoe te reageren, geen onheilsmeldingen, geen afwijzing, geen onbegrip, een lichaam dat eindelijk uitgedobberd is aan het einde van het uur.En toen sloeg Sara drie keer op haar klankschaal, en de trillingen zongen door de zaal, kropen mijn rugliggende, overgegeven lijf in, en trilden het bijna tot tranen. Ik besefte: dit is alles wat ik nodig heb, dit is geluk.

Katrin Van de Velde
19 0

de lenigende lieden

zes droeve lieden gebogen naast elkaar treuren madrigalen in onbemerkt zwart   zij zingen over toen zij traden in opgelegde dienst   leerden indertijd beperking het onmisbare kwaad   heden componeren zij een weloverwogen lied   zij hopen te helen al wat worden zal

F&D
17 0

Wraaklust

Haat, angst, pijn, verward, verdriet   Als we dit voelen   Kunnen we dan helder nadenken?   Het wekt wraaklust in ons op   We zouden de ergste dingen iemand kunnen toewensen   Maakt dit ons dan niet even slecht als degene die wij haten?   Positieve gevoelens laten ons de gekste dingen doen   Negatieve gevoelens brengen het ergste in ons naar boven   Maar waar is de grens?   Hoe ver kunnen die negatieve gevoelens ons brengen om ze te compenseren?   Bij de één een traan   Bij de ander een verontwaardigde frons   Bij haar een haatbericht op twitter   Bij hem een gebroken vaas op de grond   Of misschien een goeie vechtpartij   Een messteek? Zelfmoord? Verkrachting? Stelen? Ontvoering? Schieten? Bloed?   Shit…   Zo had ik het niet gewild   U krijgt levenslang voor de moord op …   Zo had ik het niet gewild   Hopelijk rot je weg achter tralies!   Zo had ik het niet gewild

Suzie Haelewyn
39 0

Drakenvlieg

klein magisch wezen uit mijn dromen niets om over te vrezen je vleugels geweven uit magie doen mijn hoofd zweven mijn wensen blijf ik trouw al zullen ze niet uitkomen mijn drakenvlieg, waterjuffrouw

Rosie DW
38 1

Wraaklust

Haat, angst, pijn, verward, verdriet   Als we dit voelen   Kunnen we dan helder nadenken?   Het wekt wraaklust in ons op   We zouden de ergste dingen iemand kunnen toewensen   Maakt dit ons dan niet even slecht als degene die wij haten?   Positieve gevoelens laten ons de gekste dingen doen   Negatieve gevoelens brengen het ergste in ons naar boven   Maar waar is de grens?   Hoe ver kunnen die negatieve gevoelens ons brengen om ze te compenseren?   Bij de één een traan   Bij de ander een verontwaardigde frons   Bij haar een haatbericht op twitter   Bij hem een gebroken vaas op de grond   Of misschien een goeie vechtpartij   Een messteek? Zelfmoord? Verkrachting? Stelen? Schieten? Bloed?   Shit…   Zo had ik het niet gewild   U krijgt levenslang voor de moord op …   Zo had ik het niet gewild   Hopelijk rot je weg achter tralies!   Zo had ik het niet gewild

Suzie Haelewyn
19 0

De onvoorspelbaarheid

Een vriend vertelt me over zijn oma. "Vroeger keek ze graag naar tennis op tv. Vooral naar de wedstrijden met Kim Clijsters. Het was Kim hier en Kim daar. Maar ze kon niet zo goed tegen de wedstrijdspanning. Het was nog in de tijd van de videorecorders. Ze nam de wedstrijden waarin Kim Clijsters meespeelde telkens op. Als de tennismatch gedaan was, keek ze op teletekst eerst naar de uitslag. Pas dan kon ze de wedstrijd volledig bekijken. Als ze wist of Kim Clijsters gewonnen had of niet. De spanning was eraf."  "In het weekend naar een voetbalmatch kijken waarin ik meespeelde vond ze ook moeilijk”, gaat hij verder. “Als ik op de grond lag na een sliding of een tackel zou ze het veld opgelopen zijn. En roepen dat ze deed. Zelfs als ik mezelf bezeerd had bij een slechte tackel", lacht hij. "Het is een schitterend verhaal", zeg ik. Het is de spanning van een spel. Niet iedereen is er voor in de wieg gelegd. Ik heb het nog altijd met de sportwedstrijden van de kinderen. Maar ook met spannende films. Zeker thuis. Dan loop ik om de haverklap naar de keuken, waar ik wat sta rond te draaien. Als een leghen die een plek zoekt om haar ei te leggen. Ik trek er de koelkast nog maar eens open. Of ik schenk mezelf een glas water in terwijl er nog eentje op de salontafel staat. In de bioscoop ligt het natuurlijk een stuk moeilijker om telkens naar buiten te lopen. En al zeker om daar achter de toog de ijskast te openen. Als de suspense in de bioscoop te erg wordt, sluit ik mijn ogen tot het spannend stuk voorbij is. Het is de onvoorspelbaarheid. Niet weten waar het allemaal naartoe gaat. Eigenlijk weet je het nooit. 

Rudi Lavreysen
8 0

I. Genese van een these

Sterven zal ik nooit; ik stel mijn deadlines immers steeds uit.   Desondanks zou ik praktisch dood zijn als ik mijn thesis niet voltooide. Ik had al lang genoeg getalmd. Ditmaal zou ik mijn bureau niet verlaten, zolang ik mijn taak niet volbracht had.   Ik besloot een mentaal spel met mezelf aan te gaan. In mijn verbeelding zou de uitvoering van het vereiste werk mijn eigen executie beletten, terwijl niet-uitvoering zou resulteren in mijn onmiddellijke terechtstelling. Een mantra nestelde zich in mij, dat in beide richtingen gelezen kon worden: “EXECUTE = NO EXECUTE”.   Desalniettemin bleef ik vastzitten op een essentieel punt.   Mijn onderzoek betrof de regulering van Artificiële Intelligentie, kortweg AI. De vraag stelde zich of het technologisch gebruik van auteurswerken, waarbij de inhoud enkel machinaal verwerkt wordt en niet wordt vrijgegeven aan de buitenwereld, in strijd is met het auteursrecht. Bij het benodigde Text & Data Mining maakt men immers kopieën van ontelbaar veel werken om er vervolgens via software patronen en inzichten aan te onttrekken. Het was onduidelijk of dit de toestemming van de respectievelijke auteur vereist.   Een strekking binnen de doctrine vindt van niet omdat het auteursrecht enkel bedoeld zou zijn om de originele expressie van de auteur te beschermen, dewelke bij het technologisch gebruik in kwestie niet wordt veruitwendigd. Aan de andere kant van het spectrum vindt men dat auteurs vergoeding verdienen voor elke exploitatie van hun werk, inclusief niet-expressief gebruik. De twee strekkingen leken me onverenigbaar.   Opeens schoot mij het citaat te binnen waarmee de Duitse filosoof Gadamer zijn filosofie samenvatte: “Het zou kunnen dat de ander gelijk heeft.” Hiermee ging ik aan de slag.   Wat als elkeen een punt had?   Mijn oog viel op de groeicurve die exponentiële technologieën kenmerkt. Zo verdubbelt de rekenkracht van computers elke twee jaar volgens de zogenaamde Wet van Moore. Op een grafiek wordt een exponentiële functie zoals ex weergegeven als de zogenaamde hockey stick-curve, waarbij de waarde aanvankelijk geleidelijk lijkt te stijgen om vervolgens als een vuurwerkpijl de lucht in te schieten.   Wat als het antwoord op mijn vraagstuk reeds schuilde in de grafiek?   Als een auteurswerk slechts eenmalig niet-expressief wordt gebruikt, is het aanvaardbaar dat de toestemming van de auteur niet gevraagd moet worden en dat aan deze geen vergoeding verschuldigd is. Als het auteurswerk echter op exponentiële wijze gebruikt zal blijven worden, is het daarentegen wel gepast de toestemming van de auteur te behoeven en deze te vergoeden.   Door de richtlijn van de exponentiële groei te volgen, was ik er eindelijk in geslaagd een compromis te bewerkstelligen tussen de twee - aanvankelijk onverzoenbaar ogende - strekkingen.   Ik stond versteld. Het antwoord had me de hele tijd in het gezicht gestaard. Ik moest gewoon de lijn volgen die de verschillende punten met elkaar verbindt. Het onzichtbare schuilt achter het overduidelijke.   Ik moest terugdenken aan het gesprek dat ik destijds met mijn kotgenoot Mo had gevoerd over religie.   ****************************************************************************************************   Als ik met Mo uitging, was hij altijd bezig meisjes te versieren. “Ik ben teveel man voor slechts één vrouw!”, verklaarde hij me. Hij beweerde reeds tientallen eerstejaars ontmaagd te hebben. “Fuck al die bitches, man!”, raadde hij me aan, “Ze vragen er gewoon om.” “Ik heb ooit ergens gehoord dat je niet van vrouwen moet houden, omdat je anders er niet zoveel zou kunnen neuken”, had ik hem één keer ingewreven. Die opmerking had Mo louter schamper weggelachen.   ****************************************************************************************************   Hoewel hij veelvuldig alcohol en vrouwen consumeerde, was Mo er evenwel van overtuigd dat God bestond en dat dit onweerlegbaar bleek uit een analyse van onder meer het Heilige Schrift. Zo zouden er wiskundige wetmatigheden in de Koran terug te vinden zijn, net als in de natuur, die te onwaarschijnlijk zijn om louter op toeval te berusten en kunnen ze dus niet anders dan het werk zijn van een intelligente schepper. God zou tot ons spreken via de wiskunde.   Destijds had ik het als bijgeloof weggezet: “Dat zijn slechts toevalligheden.” “Hoeveel toevalligheden kun je meemaken totdat het geen gelukkig toeval meer is?” was Mo’s respons.   Nu kreeg ik zijn redenering niet meer uit mijn gedachten. Wat als ook Mo een punt had?   Die nacht kon ik de slaap niet vatten.   Bij het ochtendgloren installeerde ik me onmiddellijk terug aan mijn werktafel. Bij wijze van klad, trachtte ik een gek hersenspinsel uit mijn hoofd te schrijven:   “Het universum breidt zich op exponentiële wijze uit. Om het heelal te doorgronden, hebben we exponentiële technologieën nodig. Om exponentiële technologieën mogelijk te maken, hebben we exponentieel recht nodig.   De bekende Harvard-rechtsgeleerde Lawrence Lessig heeft reeds gesteld dat code recht is, doelende op het feit dat menselijk gedrag steeds meer geleid wordt door computercode. Ik stel mij de vraag: ‘Wat als de code ex Gods wet is?’   God heeft zichzelf gecodeerd in de ruimte, en elke dag verwijderen we ons verder van Hem.    Om het mysterie van God op te lossen, moeten we Hem vinden. Daar, waar Hij op ons wacht sinds het begin der tijden, in het hart van het universum, waar het allemaal begon met een grote knal.   Religie en wetenschap zouden elkaar niet moeten bekampen, maar tezamen de ruimte verkennen in hun gezamenlijke zoektocht naar Gods bestaan.”   Deze gedachtegang bracht me zo van mijn stuk dat ik in foetushouding in warme tranen op de koude vloer oploste.   Ik had mezelf steeds bestempeld als agnost uit veiligheidsoverwegingen om niet in de hel te belanden wegens de verwerping van God, indien deze toch zou blijken te bestaan. Nu had ik voor het eerst een indicatie van de mogelijkheid van Zijn bestaan ervaren.   Ik bracht de nacht ijsberend rond mijn bureau, zoals moslims rondom de Kaäba, door. Het monotone schuifelen bracht mijn brein enigszins tot rust.

Odin
5 0

Wat wil jij later worden?

Haar glimlach verbreedde toen nonkel Mon zei dat ze talent had om piano te leren spelen. Met blozende wangen van plezier, speelde Maartje het eenvoudige kinderliedje nog een keer. De omzittenden zongen mee,  ‘Broeder Jacob, broeder Jacob …’ Ze genoot zichtbaar en haar favoriete oom werd haar meest toegewijde fan. Het zingen ging nog even door, afgewisseld met mopjes vertellen en vrolijke raadseltjes oplossen. Zo in het middelpunt van de belangstelling voelde ze zich in haar nopjes. ’s Nachts droomde ze haar eigen komende succes. De volgende dag in de klas, vertelde de juf over beroepen. Dat triggerde haar wel. Nog half dromend over de vorige avond, waarin ze zich een beroemde ster voelde met nonkel Mon als haar grootste fan, antwoordde ze enthousiast ‘pianospeler’, toen het haar beurt was om te antwoorden op de vraag wat ze later wilde worden. De hele klas schoot in de lach en zelfs de juf moest haar best doen om zich in te houden. Ze keek een beetje beteuterd rond. Haar klasgenootjes vonden haar soms een beetje raar, maar wel altijd grappig. ‘Gisteren was het juffrouw’, ‘vorige week wilde ze nog mensenhelper worden’ of ‘klerenmaakster’ … werd er zacht gefluisterd. Maartje was het wel gewoon. Ze had meestal ook genoeg aan zichzelf en haar dromen. Ze zweeg, bleef in haar eigen wereld, waar nog net genoeg plaats was om de les te volgen. ‘Misschien,’ dacht ze, ‘misschien moet ik eerst maar eens groot worden.’   (dit korte verhaal schreef ik als oefening voor een cursus van Wisper)

Anemos
14 1
Laad meer ...