Lezen

Dagelijkse aandacht 5 januari 2026

Ik schrijf over Venezuela terwijl de ramen openstaan en de lucht blijft hangen. Niet omdat niemand wil luchten, maar omdat geuren bij momenten een grotere greep hebben dan woorden. Ze heten toezicht, druk, correctie. Zelfs nu de straten leeg zijn en mensen zich alleen nog verplaatsen uit noodzaak, is hun aanwezigheid voelbaar. Venezuela is geen casus en geen les. Het land ademt in een eigen cadans, maar de schema’s van anderen dwingen het keer op keer te pauzeren. Wat vandaag voorzichtigheid heet, krijgt morgen een andere betekenis. Beweging is schaars, geluid gedempt. In keukens bereiden mensen arepas terwijl de radio zachtjes speelt, niet uit gewoonte, maar om de stilte te doorbreken. Ik kijk niet als buitenstaander en ook niet als vertegenwoordiger. Ik herken de aarzeling vóór een beslissing, het zorgvuldig afwegen van elke stap. Venezuela vraagt niet om redding en zoekt geen podium. Het handelt zoals het heeft geleerd: door zich aan te passen, te onthouden en tijd te nemen. Mensen onderschatten het geheugen van dit land. Het herinnert zich momenten waarop mensen orde beloofden en ruimte beperkten, en herkent daaruit patronen. Dat geheugen is geen nostalgie, maar een vorm van waakzaamheid. Stilte betekent hier geen instemming, maar aandacht. Niemand hoeft Venezuela te sturen, en al helemaal niet van buitenaf. Het vraagt geen uitleg en geen scenario’s. Alleen ruimte. Wie die ruimte blijft invullen namens anderen, moet niet verbaasd zijn als stilte een andere vorm aanneemt. Mephis (aka) Evelyn Mérida   

Mephis
11 1

Brievenpost van Dinges | Aan dhr. Johan Hendrik van Dale

Geachte heer van Dale "Wat voor zin heeft het nu om een brief te schrijven naar iemand die in 1872 is gestorven?", zegt mijn vrouw. Ze heeft natuurlijk een punt. Wellicht gaat u dit niet lezen, want u verblijft al heel wat jaren geleden in de eeuwige jachtvelden. Of in uw geval: de eeuwige taalvelden. Maar daar gaat het niet om. In mijn hoofd schrijf ik u deze brief en in datzelfde hoofd hebt u de brief gelezen. Noem het gezonde fantasie. Taal doet soms rare dingen met een mens. Daar weet u alles van, als schepper van het ‘Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal’, dat heden ten dage nog altijd uw naam draagt. Ik wil u op de hoogte brengen van een verontrustende evolutie in onze taal. Nu zal u zeggen: 'Mijn beste Désiré, taal is altijd in beweging'. Wel, daar kan ik u in volgen, mijn beste Johan Hendrik. Maar nu maken ze het te bont. U hebt niet meer meegemaakt dat er een verkiezing voor het woord van het jaar wordt georganiseerd. Gelukkig maar.  Het kinder- en tienerwoord van dit jaar ontstond op Tik Tok. Wat dat voor een vehikel is leg ik een volgende keer wel eens uit. Het tienerwoord was ‘67’. Uit te spreken in de Engelse taal. Six seven. Tot daar niets aan de hand, want we kennen ondertussen wel meer Engelse woorden in het Nederlands. Maar dit heeft geen enkele betekenis. Niks, nul, nada. Ze gebruiken het hooguit om 'cool' te klinken, zelfs als ze niet precies weten wat het betekent. En er zijn nog van die dinges. Waar gaat het toch naartoe?  Ook in café De Kiezel was dit nietszeggende woord het onderwerp van gesprek. Mijn buurman Ömer geeft training aan de miniemen van de lokale voetbalploeg. Ik geef u even zijn verslag. "Tijdens de rust zei ik tegen onze spits Jordy dat hij wat feller moest zijn. Weet je wat zijn antwoord was? 'Six seven', zei hij. Ik wist totaal niet wat hij bedoelde, vooral omdat het nog maar 1-1 was. En helemaal geen 6-7. Achteraf hebben ze me uitgelegd dat het een tienerwoord is. Ik versta ze nog maar de helft van de tijd. Hoe kan ik ze dan iets bijbrengen?" Ömer heeft gelijk. Als we de jongeren niet meer begrijpen, kunnen we ook niet tot hen doordringen. En ze hebben het al zo moeilijk. Mijn vraag aan u, beste Johan Hendrik, is of u – mijn vrouw verklaart me gek als ze dit leest - op de een of andere manier een seintje kan geven aan uw opvolgers bij de Van Dale Uitgevers. Dat ze dergelijke taaluitspattingen niet opnemen in het woordenboek, in de hoop dat we binnenkort terug gewoon Nederlands spreken.  U kan misschien een paar woordenboeken uit de kast laten vallen bij de uitgeverij. Of u bedenkt maar iets. Aan tijd zal het u niet ontbreken in de eeuwige taalvelden. Ondertussen verblijf ik  Met de meeste hoogachting  Désiré Dinges  PS: Ik beraam nog een optocht naar uw standbeeld in Sluis, het dorp waar u altijd hebt gewoond, om aandacht te geven aan deze problematiek. Ömer en Gust, mijn twee buurmannen, gaan alvast mee. Maar mijn vrouw zegt dat ze bereid is om de politie te bellen als we overdrijven.

Désiré Dinges
3 0