Lezen

Zeetongen en bakvissen

‘Het neusje van de zalm aan de Turkse Rivièra’. Zo stond het er. In megalomane letters boven een foto van een idyllisch mediterraans landschap. Aircoblazers wuiven ons koelte toe wanneer we binnenstruinen in het onderwaterpaleis, onze biotoop voor de volgende paar dagen. Het hele gebouw bestaat uit glas, waardoor je je in een bokaal waant. Alles lijkt hier ook besprenkeld met een vleugje onechtheid: de marmeren zuilen in de gang, het bladgoud aan de muur, de vriendelijkheid van de receptionisten,... Het is duidelijk niet al goud wat blinkt. 12 uur. Tijd voor ons allereerste all-in vreetfestijn. Something smells fishy. Als hongerige haaien cirkelen we boven een neonkleurig koraalrif van gebak. Iedereen hapt in het wilde weg. Het schuldgevoel knaagt en ik voel me zo opgeblazen als een luchtmatras. Op naar het zwembad dan maar. Na een tijdje zoeken vind ik een ligstoel die geen handdoekenreservatie draagt. Om m’n indigestie te verwerken besluit ik een dutje te doen. Opgeschrikt door een dictatoriale animator schiet ik wakker. Aquagym voor mevrouw? Bingo voor meneer? Wat een kwal. Op naar het strand dan maar. Als haringen in een ton liggen mensen bijeengepropt op wat een strand moet zijn. Naast me ligt een vrouw te frituren. De rode kreeft die naast haar ligt heeft overduidelijk zijn kookpunt al bereikt. Op naar de zee dan maar. Met de ingebeelde elegantie van een zeemeermin waag ik me aan een poging tot onderwaterschoolslag. Ik blub. Ik blub tot ik niet meer kan. Ik blub recht in een buurtzwemmer zijn blubberbuik. Ik slaak een kreet als een sirene en maak hem uit voor rotte vis. Tijd om naar huis te gaan. We worden iets te enthousiast uitgecheckt. ‘Hebben jullie van jullie verblijf genoten?’, vraagt de receptionist. ‘Ja hoor, als een vis op het droge.’

Tülin Erkan
1 0

Herschreven zinnen

p. 16: (1) de voorwaarden van een verzekering bij arbeidsongeschiktheid; een commissie die armoede bestrijdt; de dienst die de vrachtwagen begeleidt die het huisvuil ophaalt met een roltrommel om de gemeente net te houden (2) Neem een geldig paspoort mee.  p. 17: (1) In elke gemeente wonen vandaag de dag etnisch-culturele minderheden. De uitdaging is om die diversiteit een plaats te geven in het beleid van de gemeente. Hoe schrijft een gemeente zo'n beleid voor minderheden uit? Hoe bereikt een gemeente etnisch-culturele minderheden? Er is nood aan diversiteitsmanagement in de dienstverlening. De gemeente moet methodes ontwikkelen voor inspraak en participatie. Tot slot hebben allochtonen nood aan meer en aangepaste info over de gemeente waarin ze wonen. (2) Als je naamwoordstijl en nominalisering vermijdt, dan schrijf je leesbaarder. p. 18: (1) In de nieuw ingerichte straat plaatste het college van burgemeester en schepenen verkeersborden. Die verkeersborden weren vrachtwagens boven een bepaalde maximumlengte uit de straat. Ze zijn geplaatst op vraag van de bewoners en andere belanghebbenden. Als een te lange vrachtwagen schade veroorzaakt aan de straat, dan is hij aansprakelijk voor de schade. (2) Op 1 oktober voerde u onderhoudswerkzaamheden uit aan het fietspad in de Abdijlaan. Die werkzaamheden voldoen niet aan de contractvoorwaarden. p. 19: Pas deze tips voor een vlotte taal toe en scoor bij de lezer. p. 28: - Dit is waar ik in de eerste plaats voor kies. - Op dit moment voelt het bestuur er niets voor. - We doen er alles aan om dit te voorkomen. Toch zijn we niet verantwoordelijk voor de inhoud van de reclameboodschappen.

Gwen Muylaert
0 0

Huiswerk 4. groene pen

LinkedIn pagina van general manager Yves Lecomte. Leest als een droom van eeen CV. Mooie hiërarchische trap, met stap voor stap treden naar het allergrootste doel: succes. Hij leeft de droom. Vijftigtal aanbevelingen bedolven onder lyrische bloemlezingen. Wat een man. En succes maakt aantrekkelijk. Aan vrouwelijke aandacht dus geen gebrek. Aan een salaris om van omver te vallen al evenmin. Tot zover de ideale wereld die de “Facebook van de carrièremensen” (LinkedIn dus) je graag voorschotelt. In het echte leven heeft Yves al meer carrièreblunders begaan dan zijn naaamgenoot Yves Leterme (koning van de Twitterblunders) taalfouten heeft gemaakt. Yves Lecomte heeft, net als ons, carrière gemaakt met sprongen maar ook met diepe dalen. Maar die diepe dalen, dat is taboe. Want die hoge pieten hebben geen faalangst, maken nooit foute beslissingen en blijven met hun handen van die mooie dynamische secretaresses. Spreken over je mislukkingen op jobvlak kan nochtans opluchten. En er is wel degelijk een publiek als luisterend oor voor. Als je grote mislukkingen doormaakt, voel je je “fucked up”. De verzamelnaam voor deze lezingen was geboren. De FuckUp Nights werden een groot succes: begonnen in Mexico-Stad en nu al in 100 steden over de hele wereld. Falen is sexy geworden. Het is leerrijk, doodnormaal en allsebehalve marginaal. Wil de Philippe Geubels van de mislukte ondernemers (ja, meneer Lecomte, ik spreek u aan) nu opstaan alsjeblief?

IsabelDeWit
1 0

Huiswerk 3.1 Column

Column: “Sois Isabel(le) et tais-toi”   Het grijze schaap van de familie Familie Backeljau. Nee stop. Familie Flodder. Oké nee, dat gaat net een brug te ver. Huisje weltevree dan misschien? Nee, dat is de waarheid geweld aandoen. Laten we het houden op “een warme familie met een hoek af”. Want warm, dat wordt het elke keer wanneer tante Lydia Kerst bij haar thuis laat vieren. Denk aan een opgietsessie in de sauna. En een hoek af ... Nu ja .... De onhandigheid van nonkel Bert heeft tante Lydia al een bos aan nieuwe tafelpoten gekost. Want het is weer zover. Kerst is overal en in onze familie doen we er nog een schepje bovenop. Letterlijk. “Nog een kroketje of lapje vlees, Isabel?” Ik durf geen nee te zeggen. Anders twijfelt tante Lydia aan haar kookkunsten. Wat ze eigenlijk beter zou doen. Het ligt bovendien nog erg op haar maag dat ik haar vorig jaar een kookcursus kado gedaan heb. Ik bedoelde het nochtans goed. En heb het met liefde gegeven. Ja, nu hebben we het onderwerp “liefde” aangesneden. Nog voor we goed en wel aan het aperitieven zijn, krijg ik die welgekende blik van tante Christa. En dan komt het. “En, wat mogen we jou voor het nieuwe jaar wensen?”Een goed lief? Ik vraag me toch af, en ik ben niet de enige van de familie die zich deze vraag stelt, wanneer je met een vriendje naar de familiefeest komt.” Mijn antwoord, bondig, to-the-point: “Voor minder dan goed, ga ik niet. Ik wil immers niet in jouw voetsporen van partnerkeuze treden. Nonkel Bart is nu niet bepaald de liefhebbende, passionele droomprins op het witte paard.” Om de goede huisvrede te bewaren, slik ik mijn woorden in en zeg ik het enkel in mijn gedachten. Ik hou het op het sobere “Hij zal op het juiste moment mijn pad wel kruisen.” Verdomme. Daar komt mijn lievelingsnicht (o, ironie) aangewaggeld. Zij leidt het perfecte leven: huisje, tuintje, boompje, beestje. En, oh ja, echtgenootje. Je ziet hem bijna niet, de sloef ligt er zo hard over. “Juiste moment?”, mengt ze zich in het gesprek. “Straks zit je al in je menopauze en dan is het te laat om voor nageslacht te zorgen. Je leven, lieve Isabel, heeft pas zin als je kinderen hebt.” Wel, lieve Cindy, ik denk dat jouw leven alle zin verloren heeft sinds jij kinderen op de wereld bracht. En kan het erger? Nonkel Bob komt aangestormd met een glimlach tot achter zijn oren. Wauw, het verrast me dat hij zo goed gezind is. Pas enkele seconden later besef ik dat ik voor de Grand Cru 2007 fles sta. Want ja, in nonkel Bob’s leven, is er maar plaats voor één grote liefde: de liefde voor drank. Een drankprobleem, zeg je? Nee hoor, deze nonkel heeft enkel een drankprobleem wanneer zijn wijnkelder op dreigt te geraken. En suikernonkel Louis, die lijkt de liefde van zijn leven gevonden te hebben. De Poolse Irina heeft niet enkel zijn hart, maar bovenal zijn portemonnee veroverd. Ging ze vroeger nog als poetsvrouw door het leven, commandeert ze nu vanuit haar dure relaxzetel de dienstencheque poetshulp. Mijn neef Simon blijkt dan weer een liefdevolle nicht te zijn. Blij dat hij uit de kast gekomen is. De kleren maken immers de man. En schoon volk komt altijd te laat. Want daar is mijn lievelingsneef Ruben. Wat een kanjer. Hij ziet er zoals steeds enorm goed uit. Ziet er trouwens lekkerder uit dan de kalkoen. Moest het toegelaten zijn om met familie te trouwen, ik zou niet twijfelen. Hij is zoals goede wijn: wordt beter met de jaren. Ondertussen vergeet bomma Lucienne weer eens waar ik werk, ook na tien keer herhalen. Alzheimer, iemand? Nicht Evi eet weer behoorlijk voor twee. Zou ze weer zwanger zijn? Ah nee, juist, ze is gewoon erg gierig en neemt maar wat graag de doggybags in Tupperware dozen mee naar huis. Over Upperware gesproken, tante Josiane zit daar aan tafel met een smile tot achter haar oren. Duidelijk dat ze een fijne avond me-time achter de rug heeft. Achternichtje Ellie lijkt duidelijk te zijn veranderd: haar schattige beugelbekkie van vorig jaar heeft plaatsgemaakt voor een grote mond. Terwijl iedereen van ons gezellig fortje zijn plek in de familie goed gevonden heeft, bengel ik tussen de verschillende persoonlijkheden. Noem me gerust “het grijze schaap van de familie”. De benjamin in dit veilige fort zijn, het is geen kado. Nog te jong om alles te begrijpen, vis noch vlees om met bepaalde zaken mee te praten. Althans, dat denken ze. Vaak onderschat. Overbeschermd. Gevangen in een warm nest. Terwijl ik mijn vleugels wil uitslaan en wil tonen dat deze benjamin graag haar eigen route maakt. Niet dat platgeslagen familiepad maar een hobbelig parcours. Een parcours waar de schijn niet hoog gehouden wordt en de waarheid maar wat graag naar boven komt.   Ja, familie het is toch een noodzakelijk kwaad. Maar: ik zou dit allegaartje van bizarre, uitzonderlijke en bemoeizieke mensen niet kunnen missen: ze zijn tenslotte mijn verwanten. En ja, ik weet het: familie kies je niet. Misschien is het mijn lot om in deze krankzinnige kring te zijn terecht gekomen? Waar ik me alleszins bewust van ben: De man die de sleutel tot mijn hart in dit zwaar bewaakte fort zal weten te bemachtigen, moet alleszins sterk in zijn schoenen staan. Dit fort anno 2015 betreden is een loodzware opdracht. Maar, lieve toekomstige partner: voor die kuisheidsgordel is het wel een beetje te laat.

IsabelDeWit
2 0

Huiswerk 1. Opfrissing

16: Voorwaarden waaraan je moet voldoen om een verzekering voor arbeidsongeschiktheid te krijgen. Een commissie die strijdt tegen armoede.   Je bent verplicht een geldig paspoort mee te nemen.   17: In elke gemeente zijn er etnisch-culturele minderheden onder haar inwoners. Bijna elke gemeente heeft dan ook als uitdaging om deze diversiteit in haar beleid op te nemen. Het uitschrijven van een beleid naar minderheden, het bereiken van de etnisch-culturele minderheden, ... Het is belangrijk dat: Er meer diversiteitsmanagement in de dienstverlening komt Er doeltreffende methodes voor inspraak en participatie ontwikkeld worden Allochtonen hebben immers nood aan meer en aangepaste info over hun gemeente.   Wanneer je inziet dat het belangrijk is om naamwoordstijl en nominalisering te vermijden, dan ga je leesbaarder schrijven.   18: Het college van burgemeester en schepenen heeft verkeersborden laten plaatsen. Deze borden verbieden vrachtwagens met een bepaalde maximumlengte. Op deze manier vermijden we dat de nieuwe straten schade krijgen. Indien er schade is, dan draait de vrachtwagenchauffeur ervoor op.   De onderhoudswerken aan het fietspad in de Abdijlaan, die uitgevoerd werden op 1 oktober, zijn niet gedaan volgens de voorwaarden in het contract.   28: Het is niet mijn nummer één qua keuze. / Het is niet mijn eerste keuze. Momenteel vindt het bestuur dit geen goed idee. We zien erop toe dat dit niet nog eens gebeurt. Voor de inhoud van de reclameboodschappen zijn we echter niet verantwoordelijk.

IsabelDeWit
1 0

Digitaal dossierbeheer: levert het iets op? (zwart)

Steeds meer kantoren starten met digitaal dossierbeheer, onder meer dankzij grote verbeteringen in de scansoftware. Wat zijn de kosten en de baten? Hoe zit het met de veiligheid? En zal het papier ooit helemaal verdwijnen?  TNM sprak met Tom Bogaert uit Wilrijk, die van bij de start van zijn kantoor de digitale weg is ingeslagen, of tenminste toch dat geprobeerd heeft. Toen notaris Bogaert in 2005 begon met zijn kantoor, was digitaal dossierbeheer voor hem een absolute must. Van in de beginfase botste hij echter op de beperkingen van de digitale weg.  Aanvankelijk werd enkel de uitstroom gedigitaliseerd, maar het systeem bleek al snel erg tijdrovend en inefficiënt. Daarom probeert hij nu de digitalisering van bij de instroom uit te voeren. Alle documenten worden indien nodig ingescand, vervolgens gecodeerd volgens een eigen systeem en ten slotte toegewezen aan een digitaal dossier, dat bewaard wordt op een eigen server.  Een omslachtige manier van werken, waarbij de papieren versies binnen het notariaat toch in omloop blijven. “De kost om papieren dossiers op te slaan weegt niet op tegen wat zou kosten om een medewerker een dossier opnieuw te laten samenstellen”, aldus de notaris. Eerst gebeurde de bewaring binnen het kantoor, maar sinds een half jaar worden de dossiers extern bewaard, om plaats te besparen. Dit is weer een extra kost, die uiteindelijk doorgerekend zal worden aan de klant. Medewerkers vinden het ook moeilijk om afscheid te nemen van het vertrouwde papier. De digitalisering wordt voorgesteld als een surplus, en niet als vervanging van het papier. Voor elk digitaal dossier blijft er dus een papieren tegenhanger bestaan, als back-up.  Wat is dan nog de meerwaarde van digitaal dossierbeheer?      

Mathias Onzia
1 0

oefeningen

Gebruik korte woorden uit de dagelijkse taal arbeidsongeschiktheidsverzekeringsvoorwaarden > De voorwaarden waaraan je moet voldoen zodat je verzekering tussenkomt als je door een ziekte of ongeval niet meer in staat bent om te werken. armoedebestrijdingcommissie > Een commissie die nadenkt over hoe armoede te bestrijden. gemeentereinigingsroltrommelhuisvuilophaalvrachtwagensysteembegeleidingsdienst > De dienst die de vrachtwagens met een roltrommel die het huisvuil ophalen begeleidt. Schrijf actieve zinnen Het meenemen van een geldig paspoort is verplicht.  U moet een geldig paspoort meenemen. In elke gemeente worden vandaag de dag etnisch...  Etnisch-culturele minderheden komen tegenwoordig in elke gemeente voor. Bijna elke gemeente wil deze diversiteit een plaats geven in zijn beleid en komt hierbij voor uitdagingen te staan. Hoe kan je als gemeente een beleid voor die minderheden uitschrijven?Hoe kan je ze beter bereiken?  De gemeentes vinden het belangrijk dat er meer diversiteitsmanagement in de dienstverlening komt. Ze willen ook effectieve methodieken voor inspraak en participatie ontwikkelen. Daarnaast denken ze na hoe ze  meer en aangepaste info over de werking van de gemeente aan allochtonen kunnen aanbieden. Gebruik vervoegde werkwoorden ipv naamwoordstijl Het inzien van het belang van...  U wil leesbaarder schrijven? Vermijd dan naamwoordstijl en nominalisering. Tangconstructies De verkeersborden...  Op grond reacties van bewoners en andere belanghebbenden over te grote vrachtwagens in een nieuw ingerichte straat plaatste het college van burgemeester en schepenen verkeersborden. Vrachtwagens waarop de straat niet berekend is die nu nog schade veroorzaken, lopen het risico een schadevergoeding te betalen. De door u op 1 oktober...  Op 1 oktober voerde u onderhoudswerken uit aan het fietspad in de Abdijlaan. Ze voldoen niet aan de contractvoorwaarden. Voorzetselsuitdrukkingen  Pas deze tips over vlotte taal voor de lezer om te scoren nu maar eens toe.  Ontkenning  Het is waar ik in de eerste plaats voor kies.  Het bestuur voelt er momenteel niets voor.  We doen er alles aan om te vermijden dat dit nog eens gebeurt. We zijn echter evenmin verantwoordelijk voor de inhoud van de reclameboodschappen.

Mathias Onzia
1 0

Toonaangevend Meetjesland

Het Meetjesland heeft voor iedereen wat te bieden, voor groot en klein, en alle leeftijden daartussen. Wie zich op 21 juni naar deze regio in Oost-Vlaanderen begeeft, kan er zich  uitleven op een dag van vtbKultuur Oost-Vlaanderen. Krulbollen, wandelen, van muziek genieten, fietsen, eten, schapen scheren, kantklossen, … Voor elk wat wils en iedereen is welkom. Drukte gegarandeerd. Bovendien worden temperaturen voorspeld boven de dertig graden. Volzette parkings en bermen langs de weg en vertragingen op het spoor zijn niet uit de lucht gegrepen. Bovendien zullen files op de toegangswegen aan mekaar geregen worden tot een monsterfile. vtbKultuur schakelt luchtballonnen in om je vanuit eender welke Vlaamse stad naar het Meetjesland te brengen.   Algemeen directeur Dirk Lens van vtbKultuur geeft graag toelichting. ‘We willen ons met vtbKultuur op de culturele kaart zetten in Vlaanderen. Origineel uit de hoek komen en alles uit de kast halen is daarbij een must. Het Vlaamse luchtruim zal veelkleurig zijn op 21 juni. Eind juli vindt elk jaar aan ballonmeeting plaats in Eeklo. Die willen we met vtbKultuur een maand vooraf evenaren. Vanuit elke stad en elk zichzelf respecterend dorp zetten we luchtballonnen in, zodat niemand in de file hoeft te staan op 21 juni en van een adembenemend uitzicht kan genieten. We lanceren die dag ook onze eigen vtbKultuur-zeppelin, die in de lucht wordt gelaten met het koningspaar aan boord. Met de zeppelin maken we erna een promotour door Vlaanderen en hopen we iedereen ervan te overtuigen dat wat we geen gebakken lucht verkopen.”   De zeppelin krijgt na de tour een nieuwe, culturele functie. Op 21 juni start een wedstrijd waarbij deelnemers kunnen bepalen welke dat is. vtbKultuur staat garant voor ‘cultuur met een knipoog’ en wil het luchtschip zo op een ludieke manier herbestemmen. vtbKultuur zet de toon en begint daarmee in het Meetjesland!          

Elke Aerts
1 0

Mierenplezier

  Ze zijn eerst met een paar of alleen. Maar na een tijd met velen. Ze lijken op een mierenkolonie; ze zijn sociaal en doen veel samen. Al is er toch steeds iemand die meer het voortouw neemt dan een ander. Een koningin, die zich als leider gedraagt. Maar waarvan iedereen dat aanvaardt. Ze beseffen erg goed dat 1 + 1 niet gewoon 2 is. Maar 3. Of zelfs nog meer. Ze werken voor hetzelfde doel en staan samen zoveel sterker dan apart. Ze beseffen dat ze geen rotsblokken kunnen verzetten waardoor het pad van richting verandert. Maar ze weten wel dat ze door veel kiezelsteentjes in een rivier op een hoop te leggen ook de loop van het water een paar druppels kunnen beïnvloeden.   Op woensdagnamiddag vind je ze in het park om de hoek met een groot pak rijstkoeken om te delen. Op de wekelijkse zondagmarkt lopen ze mekaar tegen het dertigjarige lijf aan het zuiderse kraam met olijven en cava. Op zaterdagvoormiddag doen ze inkopen in de plaatselijke supermarkt en houden ze een praatje tussen de eieren en de bussen melk. En een keer in de maand trekken ze met hun vermoeide kroost naar de lokale nawerkse vrijdagavonddrink. Ze houden al eens een lokaal groetendepot open, verzorgen de buurtvarkens en kippen en organiseren een lokale rommelmarkt. Ze lanceren een hulpkreet op een sociaal medium als hun babysit niet komt opdagen en hebben dezelfde donkerblauwe wallen onder hun ogen omdat hun koters steevast te vroeg wakker worden. Ze investeren tijd in een koffieklets zonder koffie aan de schoolpoort, vangen het kind van een ander op als die vaststaat in de file en nodigen de ouders van de mini-mens die komt spelen uit om te blijven aperitieven.   Ze? Dat zijn ouders met kleine kinderen, die in de stad een dorp creëren, waar het goed toeven is. Waar de school op 300 meter afstand ligt waardoor menig loopfietsende kleuter enthousiast staat de springen aan de voordeur ’s morgens om te vertrekken. Waar het opvangen van andermans kroost niet eens een last is. Waar veel mensen wonen met ouders op ‘de buiten’, waardoor de koorts van het kind allang gezakt is tegen dat ze aan de deur staan om voor het ziek vogeltje in kwestie te zorgen.   Ook ik ben een mierenouder. Ik kwam met mijn eigen kleine mierengezin vier jaar geleden  aan de rand van de grote stad wonen. Ik zag andere mieren op straat zich verenigen, maar hoorde daar niet bij. De schoolpoort opende pas echt de deur naar de mierenkolonie waar ik nu toe behoor.   Ik investeer tijd met andere ouders, koffieklets aan de schoolpoort en fantaseer over een echt koffiebar aan de overkant van de straat, ik ga naar de speeltuin met rijstkoeken voor de kleine mensen en neem een aperitief mee voor de grote, ik vang al eens een kind op. Het loont. Veel. Want anderen doen dat evengoed.   Het leven aan de rand van de stad is goed en zoet. Mierzoet.          

Elke Aerts
1 0

Babel

Een, twee, drie schepjes suiker. Drie schepjes suiker verdwijnen in een borrelend koperen potje. Het koffieschuim sist en ik krijg mijn vierde bakje troost van de dag voorgeschoteld. Het zwarte goedje ziet er klef uit. Een van de vele Turkse doodssteken voor de diabeticus. Als verfrissing komen er enkele felroze blokjes watermeloen aandraven. Beetgaar en nét niet korrelig. Turks fruit lonkt in de verte, visceus en met smaragden pistachenoten erin. Het Ottomaans tapijt onder mij prikt. Rondom mij liggen er kilims opgestapeld, in alle kleurschakeringen en op weg naar alle werelddelen. Daarop, daaronder en daarnaast katten, in alle kleurschakeringen en op weg naar hun volgende leven. Naast me tokkelt een jonge vrouw een tapijt ineen. Ze bespeelt haar wol als een harp. Als teer sijpelt de koffie binnen. Of ik wil weten wat de toekomst brengt? De oude gesluierde dorpsvrouw blijft me aankijken. Ze beloert me. Ze ziet hoe angstvallig ik het kopje koffie wegduw. Vliegensvlug draaien haar met henna getatooëerde vingers het kopje om. Ze begint te graven. Als een welleerde geograaf wijst ze me op de gitzwartste lijn in het kopje. ‘Bosphorus’, prevelt ze, haar gecraquelleerde hand zachtjes nijpend in de mijne. Ik glimlach. Zij niet. Voor ik het weet ontrafelt het koffiedik zich in een stafkaart van Turkije die ik in vogelvlucht observeer. Zoals een ooievaar zweef ik over een landschap van schuurpapier: van puimsteen tot Taurusgebergte tot vulkanisch gesteente. Zoals de Bosphorus meander ik van Oost naar West. Ik stuit op een berg. Ooit een destructieve vulkaan, nu een besneeuwde solitaire bergtop. Errond een pointillistisch lappendeken van meibloesems. Hasan Dağı, de berg genoemd naar mijn vader. Of was het nu omgekeerd? In de verte doemt er een ander rotsvormig uitsteeksel op. Het is het amorfe kasteel van Uchisar. Van ver lijkt het op de toren van Babel, als een vulkaanseruptie ontsproten aan de dorre rotsgrond. Ik sprokkel woorden als brandhout en probeer tevergeefs de vrouw aan te spreken. We blijven in zwijgzaamheid gehuld, af en toe onderbroken door haar kneepjes, wat kattengespin en enkele noten tapijtengetokkel. Ze graaft verder. Als een welleerde biograaf onderzoekt ze de microscopische lijnen in het koffiekopje. De mastodont van de Erkan-stamboom woekert in het wilde weg. Verstikkend als klimop. En dan nog te bedenken dat de buitenechtelijke kinderen er niet eens op staan. De vrouw traceert met haar vinger de verschillende takken, de bloesems die nooit ontsproten, de dorre uitsteeksels die aan de kruin van de boom uitgeblust achterbleven. Radeloos ga ik op zoek naar namen die me bekend in de oren klinken. Ik ga zelfs op zoek naar mezelf. Al snel merk ik dat ik er ergens afgedwarreld ben, als een van de vele ritselende bladeren. De vrouw draait het kopje ritualistisch om. De familie op z’n kop. Nu ik het zo zie lijkt het op de plattegrond van het ondergronds dorp dat ik gisteren bezocht. Met een klamme ademhaling de onderwereld in. Vol gevaarlijke nissen, benauwde tunnels, zwarte gaten en levende grafzerken. De vrouw geeft me een laatste kneepje. Zegt dat ik thuis ben nu. Ze glimlacht. Ik niet. De minaret begint aan zijn derde klaagzang van de dag en ik begeef me naar het witte licht van de steeg. Als de onhandige vreemde in eigen land en in een poging om dankjewel te zeggen bega ik 12 fouten tegen de Turkse grammatica. Als teer blijft de koffie aan mijn ribben plakken.

Tülin Erkan
1 0

De lading, niet het schip

Ik houd van mijn taal, het Nederlands. Geen taal ter wereld zo beeldend. Als ik aan mijn favoriete woord paddestoel denk, denk ik aan een pad op tocht door het bos die de kramp in de benen niet meer kan verkroppen en zich een eerste beste zitgelegenheid zoekt in de vorm van een fungoïde. Een wetenschappelijkere ontstaansgeschiedenis aan de hand van het woordenboek maakt niet veel wijzer. Het Nederlands etymologisch woordenboek heeft qua accuratesse iets van het Belgisch weerbericht. We denken dat het zo en zo is gegaan, maar de werkelijkheid kan wel eens heel anders zijn. Kiest u maar de optie die het beste bij U past, zoekt U het zelf maar uit of kijk eens door het raam. De geschiedenis van het Nederlands is met andere woorden een raadselachtig sprookje.   Ik houd van mijn taal, het Nederlands. Geen taal ter wereld zo democratisch. Het kleinste kind kan zich verstaanbaar maken, geen grammaticale mechanicakennis nodig. Ik herinner me uitspraken van mijn broer als kleuter. Nog nooit over een tafellaken gehoord sprak hij al over een lakentafel. Of het kind van een verre kennis dat een vrouwelijke bouwvakker een vakvrouw noemde. Nederlandse woorden verzinnen, het is makkelijker dan de Billy boekenkast van Ikea bijeensprokkelen.   Vandaag blader ik door het boekje La fabrique des mots van Erik Orsenna. Een hebbedingetje van 140 pagina's, zoals er op de Franse markt wel meer verschijnen. Stationslectuur te koop voor een habbekrats, maar dan met dat ietsje meer dan de doorsnee Harlequin. In het hoofdstukje Où l'on décevra forcément ceux qui espéraient gagner beaucoup d'argent avec les mots vraagt Johann la maîtresse of dat als je een woord uitvindt dat je er dan ook de eigenaar ervan bent.     - Natuurlijk niet, antwoordt de lerares.    - Van wie zijn woorden dan?, vraagt Johann.   - Woorden zijn van iedereen.    - Kan je er dan geen geld mee verdienen, ook niet als ze héél intelligent of grappig zijn en als ze elke dag door miljoenen en miljoenen mensen gebruikt worden?   - Nee, ook dan niet.    - Waarom zou ik dan de moeite doen?    - Voor de trots, de eer. De juf verwoordt het;   Quand tu invite un mot, tu éclaires ce qui était dans le noir. Tu précises ce qui était confus. Tu sépares ce qui était mélangé. Tu fais naître quelque chose qui n'éxistait pas.   Ik kan geen mooiere eer verzinnen.   Laatst in de les InDesign sprak de hippe grafische guru over een ultieme toepassing van het programma. Een lettertype ontwerpen, dat door het programma zelf laten erkennen om zo te kunnen delen in de opbrengst van de licentie van jouw nieuwe font.    Dit moest even bezinken... Geld verdienen met letters te ontwerpen zonder dat ze woorden vormen... Alsof je een Michelinster wint voor het ei en niet voor het omelet... Wat kun je in godsnaam met een rauw ei, wat kan je met letters? qsbmk gobodzba m?!?   Look en feel zijn flauwe begrippen als het over literatuur gaat. Om over de sfeer en gezelligheid van een omelet nog maar te zwijgen.   Ik denk aan schip en lading. Ik denk aan vorm en inhoud. Ik denk aan licentie en eer. Misschien is het wel een eer om elke dag Nederlands te mogen spreken. Zeker is het een eer om in het Nederlands te mogen schrijven, te mogen bricoleren en chipoteren met woorden en zinnen om zo uiteindelijk mijn duistere boodschap het licht te gunnen. Bof ik even dat ik voorlopig voor dat mooie Nederlands nog geen licentiegeld hoef te betalen.

sofievand
2 0