Lezen

Hij kan niet meer schrijven

Verantwoording is tijdelijk zei de dichter

Brief aan God

God, De zomer is bijna voorbij. Ooit schreef ik dat de herfst een tweede lente is, maar dan mooier: een gouden seizoen waarin de bomen zich tooien in oranje en roodbruine kruinen alvorens hun bladeren te verliezen. Vandaag zou ik het anders formuleren: De herfst is een lente die achterwaarts hinkend het graf in loopt. Als katholieke jongen behoor ik daar hoopvol over te wezen. Na Dood komt Opstanding en katholieken zouden zichzelf niet zijn als ze geen resem feestdagen hadden om ons daaraan te herinneren. 1 november: Herdenking van de heiligen en martelaren van het Geloof. 2 november: Wereldwijde bidmarathon voor de zielen in het vagevuur. En op 25 december, wanneer de gouden boomkruinen al lang liggen te rotten, gedenken we de komst van Uw Zoon Jezus Christus, de Messias waarin elke christen opnieuw geboren wordt. Ja, daar kijken we met z’n allen enorm naar uit. Alleen jammer dat er in aanloop naar die Wedergeboorte zoveel dood en ellende te betreuren valt. In afwachting van het Heil waar we al twee millennia naar uitkijken, zoeken we naar tekenen van Uw goedertierenheid en smeren we zalfjes om de Dood op afstand te houden. Tevergeefs, zo blijkt. Mijn neus loopt, er kleeft snot aan mijn huig, mijn oren suizen, ik kreeg antibacteriële zalf voor de ontsteking aan mijn linkerooglid en twee weken geleden is de hond gestorven. Ze was net geen acht jaar – een vrolijk, meelevend knuffeldier op het toppunt van haar bestaan. De vraag waarom het U behaagt om het onschuldigste aller schepselen in lethargie te storten, te verblinden, in verwarring achter te laten en vervolgens waanzinnig te maken omwille van een tumor in haar hersenen, is ongetwijfeld deel van Uw Mysterie en dus uw integriteit – die ik nimmer wil aantasten. Tenslotte zijn we beschaafde mensen in dit land. Toch begint een mens zich vragen te stellen. Men zegt dat U de God van de Gerechtigheid bent. Men zegt ook dat het onrecht van de wereld niets te maken heeft met Uw wil, maar met de wil der mensen. Zelfs tumoren, epidemieën of meteorieten die onverhoeds op een miljoenenstad vallen, stellen Uw rechtvaardigheid niet ter discussie. Daarvan zegt men dat het simpelweg Dom Toeval of Dikke Pech is. Ook zegt men dat er geen grashalm kan knakken buiten Uw Wil om. Men zegt zoveel. Bijvoorbeeld dat Uw Wil zich aan iedereen op een andere wijze openbaart: aan de joden door de Wet en de Profeten, aan de christenen door de komst van Uw Zoon Jezus Christus en aan de heidenen door de stem van het geweten. Is het misschien mijn heidens bloed dat spreekt, wanneer ik zin heb om met mijn hooivork naar de hemelpoorten te trekken om op de deuren te bonken en U ter verantwoording te roepen? Misschien is het grootste mysterie niet gelegen in Uw rechtvaardigheid, maar wel in het gegeven dat schepselen zoals ik genoegdoening eisen. We willen het leed verzachten, de deugd belonen en de misdaad straffen in de wetenschap dat we in dit leven geen rechtvaardiging vinden en van dat andere leven geen teken krijgen. Onlangs hoorde ik een theoloog zeggen dat christenen geen kennis delen, maar een mysterie. Geloof is geen overtuiging, maar een vertrouwen. Is het mijn heidens geweten dat opspeelt wanneer ik me stilletjes afvraag of je kan vertrouwen in iets waaraan je twijfelt? Van een afstand bekeken zijn we spilzuchtige biochemische fabriekjes van aan elkaar geklodderde cellen, woonachtig op een gecompliceerde zandkorrel in een uithoek van het grote niets. Maar als we terug in onszelf kruipen, in ons vel dat schuurt en trekt, in onze organen die smeken om voedsel en seks, in ons brein dat smacht naar liefde en in onze rol als medespeler in een groot menselijk drama, dan transformeren we in hopeloze kruisvaarders. Ik ben een mens met grootse plannen. Ik timmer aan een carrière, let op mijn voeding, blijf fysiek actief en geef geld aan goede doelen. Ik zie de weg door het bos, draag het beste kompas en de stevigste schoenen. Maar wat ben ik daarmee als mijn voeten wegzakken in het moeras? Nog even en de zomer is gedaan. Alles is gezegd, alles is beleefd. We zijn lege hulzen die wachten op de vuilkar, maar we kaarten nog wat na terwijl Dylan op de achtergrond neuzelt: Knock-knock-knockin’ on Heaven’s Door. Nog even en het is weer zover. Jaren geleden, rond deze tijd, beroofde een vriend zich van het leven. Dit jaar is de hond gestorven. Mijn neus loopt, mijn ooglid is ontstoken en er kleeft snot aan mijn huig. Ik voel m’n voeten wegzakken in het moeras. Gelukkig heb ik mijn kompas meegebracht. Mazzel, God. Amen. Pieter Van der Schoot

Pieter Van der Schoot

32 1

Quote - oneliner van de Scalle

Zijn we allemaal ' zevenvinkers ' geworden omdat we zogezegd moeten voldoen aan een arbitraire norm ? 'Scalle'

Canniball

10 0

column transcriptie

Farshteyt ir vos ikh shrayb do? Nu, azoy shver iz es nit. Dat komt omdat Jiddisch een Indo-Germaanse taal is. Voor mensen die Nederlands of Duits kennen, is het een eitje om eraan te beginnen. Spreek de tekst gewoon hardop uit. Daarnaast kent het Nederlands (zeker in Nederland) heel wat woorden die direct uit het Jiddisj komen. Gokken, afgepeigerd, gotspe, gozer, sores, gabber, habbekrats, bolleboos, geintje, mazzel, schlemiel, geteisem, lapzwans, mies, schorem, Mokum, ponem, gis, kinnesinne, smoezen, sjofel, sof, stennis, stiekem, gajes, mesjogge, kapsones, makke, pleite, tinnef … Ik leer de taal nu ruim drie jaar. Misschien niet evident voor een goj, maar ook niet compleet van de pot gerukt. Yiddish is een wereldtaal: over de hele wereld zijn er mensen en gemeenschappen die Jiddisch gebruiken in de dagelijkse omgang, van Vancouver tot Kaapstad, van Buenos Aires tot Seoel, van Antwerpen tot Birobidjan. Als het aanvankelijk de taal was van de diaspora van vrome joden in Oost- en Midden-Europa, dan is Jiddisch nu ook een taal die mensen zich aanleren (lernen zich) omwille van het pure taalgenot. Jiddisch gebruikt in principe het Hebreeuwse alfabet (alef beys); daar moet je even op oefenen, nieuwe lettertekens die je van rechts naar links schrijft. En je moet een manier vinden om Jiddisch op azerty- en qwerty-toetsenborden weer te geven in Latijnse lettertekens. Dat heet transcriptie. Nu ik er op let, merk ik dat ik in de bovenstaande fragmenten verschillende transcriptiesystemen door elkaar heb gebruikt. De website Taalvlinder zegt daarover: ‘De transcriptie van het jiddisch/jiddisj blijft een probleem - mesjogge vindt u terug als meshugeh, maar ook als mashugga. Een beetje flexibel zoeken dus.’ Vanwaar die verwarring? Het overgrote deel van beschikbare Jiddische transcripties komt uit het Engels. Zelfs een Franse website als Yidlid kiest voor het transcriptiesysteem van het New Yorkse instituut YIVO. Zo krijg je schlemiel en zinnen als Farshteyt ir … Het Instituut voor de Nederlandse taal echter heeft een digitaal woordenboek, Sofeer, dat Jiddische woorden omzet volgens een Nederlandse transcriptietabel. Dan wordt het sjlemiel en Farsjtejt ier vos ich sjraib do? Noe, azoi sjver iz es nit. Aan Universiteit Antwerpen is er ook nog een hybride vorm in omloop, waarin je Yiddish niet spelt als Jiddisj, maar als Jiddisch. Om de farwirroeng helemaal compleet te maken is de uitspraak bovendien deels afhankelijk van de regio en de omgeving waarin de woorden worden gebruikt. De vanuit het Hebreeuws geïmporteerde term ksjr, spreek je in het Nederlands uit als koosjer, maar in het Frans als casher (kasjèr). Jiddisj kan je met recht een wereldtaal noemen, ieder maakt ze zich eigen door haar aan te passen aan de eigen geschiedenis, afkomst of lokale cultuur. Ja, dan moet je een beetje flexibel zoeken. Mooi toch?

Hugo Durieux

3 1

Vroege ochtend

vroege ochtendzon de stam van de witte den kruipt over het gras

Margaretha Juta

7 0

Het sneeuwrooslied

Warmbloedspringpaardjes, springend over een bevroren meer als dwaalgeesten met een kaars in de winter kinderen steigerend door een zilveren storm zo gloeiend warm en toch zo kwetsbaar zwak Pluizig grijze muizen in een winterslaap, knus bij het gouden vuur allemaal samen binnen, als behoeders voor wie buiten is ouderen achter de ramen, tussen winterrozen en rook ronde en boom vol met lichtjes, een fonkelende ster in het donker Sneeuwuilen izen de wereld langzaam verdwijnen in een koude mantel van witte dons postbodes bezorgen brieven aan de wereld, met van die mooie rode letters over wijsheid en welzijn, over winter en warmte het sneeuwrooslied

Anna.M

2 0

Trekvogel

Ik heb te snel herinneringen verzameld van een kleinschalig verleden die nog snel paste in mijn geraas en verdriet Voordat ik wegvloog naar het noorden kort landde in het zuiden mijn vleugels spreidde naar het oosten en mijn koffers pakte voor het westen We draaien in de wind naar bestemmingen waar we verwacht worden zal het verdwijnen als we langer wachten? wordt het vergeten, gewist uit onze gedachten? Lege stoelen aan eettafels deuren gaan open en dicht het nest loopt leeg mijn broeders gaan vliegen Toch zal de zandloper zichzelf omdraaien vogels vliegen vanzelf terug naar het noorden volgens de eed die ze zichzelf hadden gezworen

Anna.M

0 0

Afscheid

De zee vervaagt meeuwen verdwijnen de haven slaapt Ik sta op drijfzand herinner me niet veel meer maar ik weet dat het stil gebeurde Warrige haren als wimpels in de wind kleren lossen op in de kleuren van de horizon een stip die ik langzaam achterliet In de stilte

Anna.M

0 0

Tweede, derde en vierde versie

Tweede versie Onvoorstelbaar, Zo schrijf ik zoals ik ben met woorden die zomaar naar mij zijn toegewaaid stamelend komt het gedicht op gang zo ben ik al begonnen voor ik al begonnen was het is geen gesloten lijn als een gloeiende nullijn die niet wilt uitdoven wie hier terugkeert ziet een vervolg Passie Derde versie 't zijn gesprekken met mezelf die ik schrijf op papier gebroken zinnen geschrapte woorden tot de rode lijn zichtbaar wordt Vierde versie Een woord wordt een zin een zin een tekst een foto een tekening een droom wordt op zwart wit gezet bestempeld met lagen inkt tot mijn gedachten worden verspreid

Anna.M

0 0

Portret 2

Het licht zal schijnenals de zonnestralen die zich een weg banendoorheen de bladeren van een donker bosAls vuurvliegjes die jouw weg zoekenin een nachtelijk doolhof Zo zie ik de gloed in haar ogeneen sneeuwwitte huidharen als ebbenhouten stralende ogenin kleuren van whisky Een vrouw die haar natte haren kamthaar gezicht wasthaar verloren schoenen zoektwaar ik op wachthoe lang het ook duurt Als een eekhoornspringt ze van boom tot boom de kracht is met haarsteeds hoger, groterin haar muziek Zo zit ik onder een boomslapend zonder zorgendoorheen een slapeloze nacht want ik kan zeggen dat ik haar ken Ja, ik ken haar

Anna.M

0 0

Chez ma famille

La Bastide sur l’HersJe marche vers le soiret j'entends des cordes chanter au loinune voix dans l'eautandis que des petites créatures se font entendreau-dessus de la musique J'ai vu les étoiles comme des milliers d'yeuxbriller dans l'obscuritécontemplant le paysagecomme des anges lointains J'entends des voix familièresils font des souvenirsdans la maison de l'abondanceveiller sur les autres je me sens chez moi

Anna.M

0 0

Le mistral

De golven dragen de wind naar het bos het laat zich meevoeren door de takken van de bomen witte jurken en zacht getinte vesten vliegen mee met de vallende sterren als geesten in de warme nachtlucht terwijl het dorp nog zachtjes slaapt

Anna.M

0 0

L'étoile filante de ma maison

Je ne suis pas une juge de ce qu'est la paix, car le repos est différent pour chacun. Mais alors que vous etes assis sous un ciel bleu foncé, regardant au loin et réfléchissant à la durée a pendant laquelle vos jambes, qui semblent plus lourde que votre sac, doivent marcher, demandez la fille enveloppée dans un corps chaud, à la fille qui cour dans le vent, à la fille qui marche avec un visage sombre et à la fille qui passe la journée avec son baton, à tous les coeur battant, demandez ou elles vont; et la fille enveloppée dans un corps chaud, la fille qui court dans le vent, la fille qui marche avec un visage sombre et la fille qui passe la journée avec son baton, tous les coeurs battants, vous réprondront: à l'étoile qui m'emmène à mon berceau et vous saurez ce qu'est le repos. C'est mon morceau d'ame ou je veux etre avant le coucher du soleil. Ou la solitude de ma chambre s'accompagne d'histoires et de contes de fées, ou des lumières comme des lucioles flottend dans ma maison et une bougie m'attire. Ou mes confidenst m'attendent pour un délicieux diner et écoute mes paroles, ou les instruments de musique résonnent dans chaque pièce et ou je trouve la paix, que je ne peux les trouver ailleurs dans ce monde compliqué. Pourtant, mon jugement de paix est étrange. Parce que tout le monde n'a pas autant de chance que moi. Tout le monde n'a pas un lit qui réchauffe pendant la longue nuit, ou un sapin plein de lumières à noel et pas tout le monde a un diner chaud que l'on sent quand on ferme la porte derrière soi, qu'on sent le vent froid qui disparait...

Anna.M

0 0

ik begrijp ze

ik begrijp de mensen die hun initialen in bomen kerven ik begrijp ze wanneer ze hun schaduwbeeld met graffiti op de muur spuiten ik begrijp dat ze hun naam onder een gekleurd canvas zetten ik begrijp dat mensen een klein blaadje vol schrijven met hun eigen gedachten en dat ze dat dan in een appelblauwzeegroene fles steken die zich laat meevoeren met de golven van de zee de wijde wereld in Ik begrijp dat mensen elke seconde van hun leven vastleggen in een vierkant doosje Ook wanneer hun naasten, hen, uitlachen en niet begrijpen waarom maar later toch vragen om al die foto's te delen zodat ze er naar kunnen kijken in hun latere leven Ik begrijp dat mensen kistjes met herinneringen volstoppen ik begrijp ze wanneer ze elke avond bij kaarslicht hun dagboek inschrijven ik begrijp dat ze liedjes schrijven over magische plekken die ze niet verzinnen Ik begrijp ze want ik was erbij

Anna.M

2 1

Cyclus

Een grijs eendje, tussen de witte zwanen Een klein meisje tussen de grote vrouwen Een meisje met een grijs kleedje dat nat wordt door tranen Een eendje met dezelfde kleur ogen vol vertrouwen Als een spiegel botsen de twee hoofdjes ze lachen en staren ze lijken op elkaar Een vriendelijke eend, tussen de valse zwanen Een attend kind, tussen de gemene vrouwen Een kind met een rood kleedje dat nat wordt door tranen Een eendje met dezelfde kleur ogen vol wantrouwen Als een spiegel botsen de twee hoofdjes ze lachen en staren ze lijken op elkaar Een sneeuwitte zwaan, in het blauwe water Nu een prachtige vrouw, in de koude wind Een vrouw in haar witte jurk die nog altijd nat wordt door tranen Een zwaan met aan haar zijde een begrepen kind

Anna.M

0 0

Bad

ze spreken geen woord moeder en dochter in bad het water loopt zacht

Margaretha Juta

8 1

Tip

Huidhonger

aanraking met aandacht als meditatie, met devotie voor dat landschappelijk lichaam lichamelijk landschap vrij van routine, als een eerste keer telkens weer verkennen wat zelden wordt gezien wat gemakkelijk wordt vergeten gemakshalve overzien vermijd uitgesleten paden creëer telkens een nieuw spoor laat je niet opjagen want in haastige drift gaat zoveel sensatie teloor elkaar blijven boetseren als eeuwig veranderlijk artefact met vingertoppen van fluweel verdwalen in eindeloos tactiel potentieel

Beatrijs Deneckere

162 4

Kortwieking

tussen mijn schouderbladen woont een vogel die af en toe ontwaakt en haar vleugels traag openslaat dat is als de structuur niet te dicht is als mijn botten haar niet omklemmen als ze niet vast zit in de olie van mijn denken maar als de wind door me blaast dan tilt ze me op en zweven we vederlicht in durvende dromen hogerop tot een icarus complex in haastige reflex vogel’s vleugels snoeit en ik terug door mijn verleden ben geboeid

Beatrijs Deneckere

0 0

Gijzeling

Stel, ik werd gegijzeld als pasmunt, als troefkaart een menselijk saldo te gebruiken in politieke brandhaard kosten noch moeite gespaard voor mijn ‘belangrijke’ bevrijding ‘Jouw leven is iets waard!’ veinst de zogenaamde regering bloederig vermoeide soldaten haalden me terug naar mijn land maar door de dehumanisering van Zij aan de schijnbaar andere kant liepen menselijke kosten en baten fataal uit de hand hoe kan ik nu verder met de dood op mijn geweten honderden levens genomen en verwoest in ruil voor het mijne, waarmee politiek blazoen werd opgepoetst de slachtoffers gemakshalve bestempeld als andere soort zo wordt de misdaad minder daderig en worden reeds halfdove oren nog meer verdoofd tot niemand de doodsangst nog hoort en geen God nog in menselijkheid gelooft

Beatrijs Deneckere

0 0

Splinters

ze zeggen, dat pijn slijt of is het slechts gewenning aan de aanwezigheid van snijdende scherpte van splinters in je hart de tijd duwt hen dieper ze kapselen in breien littekenweefsel bouwen naarstig aan hun nest vast van plan om te blijven

Beatrijs Deneckere

2 0