Yuko

open

Dag Leona Een scherpschutter met haviksogen. Mijn beeld van jou is enkel bevestigd met je voorlaatste brief, een glasheldere analyse. Het is moeilijk om een gepast antwoord te formuleren op je brief gezien er geen prangende vragen meer liggen. Laat ons de ontmoeting gewoon aangaan zaterdag en de vragen in levende lijve stellen. Tot morgen Winny ps Ik ga het toch missen: het zoeken naar de de juiste woorden, het schaven en kneden tot een brief naar iemand die langzaam maar zeker een gezicht krijgt... ps An, ben jij er ook bij morgen ? Dan kunnen de laatste mysteries onthuld worden

zoeken

Dag Leona Ben jij een ‘binnenkijker’ of een ‘buitenkijker’ ? Zo begon mijn eerste brief aan jou. Zeven brieven later is deze vraag voor mij nog niet éénduidig beantwoord. Ik zie buitenkijkelementen met af en toe een binnenkijkmoment. Ik ben heel benieuwd hoe jij het zelf ziet. Ben jij een speelvogel in het leven zelf (en hoe merk je dat) ? Vanwaar komt de voorliefde voor Martin Luther King ? En in welke zin ben jij een ‘sinner’? Het valt op: deze woorden komen een paar keer voor in je brieven. Automatisch zie ik allerlei verhalen voor me, gaande van licht absurdistische tot bloedernstige taferelen... Vooraleer mijn fantasie helemaal op hol slaat, pols ik het graag bij jou. Hoeveel gele zielen kan een mensenleven tellen ? Je ‘gele zielen’ brief heeft me geraakt. Het was een kwetsbare brief met druppels triestheid. Maar ook met hoop en schoonheid. Je woorden baadden in puurheid. En het zette mij aan het denken over de gele zielen in mijn leven. Dank om het te delen. Waaruit haal je rust ? Gewiekst en gevat goochel je met woorden. Ik voel een enorme energie en snelheid in je brieven. Ik zie een heldere en analytische geest voor me. Een krachtige vrouw die met nauwgezetheid de meest uiteenlopende gedachtengangen en –kronkels bedenkt en neerschrijft. Vandaar deze vraag, als een soort tegenhanger voor het verbale vuurwerk. Welk gerecht doet je watertanden ? Ik las dat de microgolfoven een trouwe metgezel is. Als allround lekkerbek, ben ik heel nieuwsgierig naar jouw culinaire geneugtes. (Ik kan nog talloze vragen bedenken. Noem me gerust een voltijdse vragensteller, het ligt geheel in de lijn van mijn werk. Om toch een tipje van de sluier op te lichten.) Vol verwachting, Winny PS An, nu maak je me wel heel nieuwsgierig. Laat me dan toch ook een vraag aan jou stellen: over welke periode in ons leven gaat het ? Dan kan ik beginnen graven. Want dit is zeker: ik heb geen naamgenoten in België.

onderweg

Dag Leona, Het voelde als thuis komen, al wist ik niet eens dat ik iets miste. Ik was negen jaar toen ik voor de eerste keer naar Indonesië ging. Het land waar mijn beide ouders vandaan komen. Tuurlijk wist ik al veel over het land. Verhalen over rijstvelden, schreeuwerige pauwen en krakkemikkige auto’s. De geuren bij ons thuis verraden direct oosterse sferen. Ook het Bahasa Indonesia, de Indonesische taal was me niet geheel vreemd. En toch. De allereerste stap op Indonesisch grondgebied staat me haarscherp voor ogen. Broeierig warm en intens voor alle zintuigen. Prikkelende geuren zoals chili’s en knoflook vermengd met een benzinegeur. Dat soort onverwachte combinaties. Veel kleuren en beweging overal. Een overweldigende ervaring die ergens vertrouwd aanvoelde. Ik leerde mijn ouders ‘opnieuw’ kennen. Niet dat ze zich helemaal anders gedroegen, toch bewogen ze zich op een meer vanzelfsprekende manier in de ruimte. De contacten met de mensen liepen vloeiender. Ik besefte met enige verwondering dat een andere deur bij mijn ouders was geopend. Vanaf het begin vonden mijn zus en ik heel vanzelf onze neven en nichten zelfs zonder gemeenschappelijke taal. We begraafden de eerste avond samen een cicak. Dat is een soort hagedis die bij het vallen van de avond overal in huis verschijnt. Het hele afscheidsritueel met kaarsen en wat onbestemd gezang, smeedde een soort onwrikbare band tussen ons. Het werden tien intensieve, ongelooflijke dagen (en nachten). De tijd vloog voorbij en stond tergelijkertijd stil. Zoals bij elke bijzondere en intense ontmoeting, reiken woorden vaak niet aan het gevoel. Ook niet de honderden foto’s die we tijdens ons verblijf namen. Of de dagboekflarden die ik lustig neerpende. Het voelde als een transformatie, een onomkeerbaar proces dat veel van mezelf in beweging zette. Ik leerde leven met nieuwe gevoelens: een soort gemis en onrust samen met een diepe verbondenheid. Soms balanceren deze gevoelens in evenwicht, soms schuren ze op een pijnlijke manier. Ik ben heel graag onderweg. Het geeft me rust. Onderweg zijn met een onbestemd verlangen naar dat ene magische moment : buiten stappen en de deur naar mijn andere thuis openzwaaien. Groeten Winny

slot

Blauwbaard, Wie ben je, Blauwbaard ? Verguisd door velen. Gecast als het symbool van de vrouwenhaters, misbruiker, moordenaar. De angst van ouders en kinderen. (ik heb een dochter die nachtenlang wakker lag door jou) En toch, wat speelt er in je hoofd ? Welke geheimen draag je mee ? -achter slot en grendel- Wie is jouw familie ? Mijn gedachten slaan op hol. Ik denk aan verwaarlozende ouders, emotionele mishandeling. Jouw zus jarenlang zonder verpinken voorgetrokken. Ik kom jou soms tegen, stukjes in gesprekken met mensen. Momenten van haat en een verwoestende blik. Dan ontdek ik andere delen. Ga ik op zoek. Flarden van zachtheid, een woord van liefde. Het vraagt tijd. Blauwbaard, Wie ben je ? groet, Winny

kleine held

Hoeveel keer in je leven heb jij al mensen gered ? In de realiteit is dat bij mij een niet noemenswaardig aantal. In mijn hoofd echter passeerden al heel wat reddingsacties. De allereerste keer herinner ik me levendig. Stel je voor: mijn juf van het eerste leerjaar, een graatmagere mevrouw met een priemende blik. Ik vind haar heel oud misschien door haar hoornen bril of misschien omdat ze met ijzeren hand onze klas door het eerste jaar loodst. Of misschien omdat ik nog maar zes ben en iedere volwassene als stokoud beschouw. Op de allereerste schooldag leren we ‘boom’ schrijven, in krulletters notabene ! De gekkebek-kleutertijd ligt plots wel heel ver weg achter mij. En het is net deze juf die ik van een gruwelijke dood red. De setting is een brandend appartement met roodgeruite gordijnen. Ik ren zonder aarzelen naar de rokende woonkamer. Met één beweging pak ik mijn juf op en draag haar hoog in de lucht naar buiten. Als een echte Tarzan. Buiten is het koud. Ik hoor gehuil, gejuich en geroep. Deze bijna 36-jarige droom heeft de nodige gevolgen: op één of andere manier beslis ik mijn leven vanaf dan te wijden aan reddingsacties allerhande. Best vermoeiend, zo’n dubbelleven. (nu kan ik gelukkig mijn reddersfantasieën een stuk in mijn werk steken, ik word bedreven in reddingsacties op heel kleine schaal)

meer

Dag Leona, Ik hou van enige vaagheid. Is je dat al opgevallen in mijn schrijfsels ? Het heeft te maken met een voorliefde voor witruimte, het impliciete. Vrij spel voor de verbeelding. Ook op foto’s kan ik een grote portie flou wel waarderen. Denk aan de foto’s van Koen Broos of Saul Leiter. Deze foto is echter kristalhelder. Zo helder als het water dat meer dan de helft van de foto beslaat. Twee personen aan de uitlopers van een gigantisch meer. Op de achtergrond dennenbossen en lage bergen. En een strakblauwe lucht. Zowel de plek als het gezelschap betekenen veel voor mij. Laat mij beginnen met de plek – dit geeft in één beweging ook een link naar de sneeuwstorm van mijn eerste brief. Mijn hart ligt op verschillende plaatsen in deze wereld. De talloze uitgestrekte meren van Canada staan onmiskenbaar in mijn top 3. Mijn vriend en ik hebben twee jaren gewoond in Montreal, een onbezorgd pre-kinderen-tijdperk. We ontdekten een verborgen passie: kanovaren. Er volgde een reeks oeverloze kano-ervaringen in grootse landschappen ver weg van drukte en snelheid. Op de foto sta ik, nonchalant gelukkig met sandalen in het lage water. Een paar meter verder een lachende vriendin Jo, ook met haar voeten in het water. We lopen richting kano, een tikkeltje uitgelaten, blij met wat er is. Jo en ik kennen elkaar van toen we net geen tien waren. Het jaar erop werden we bloedzussen voor het leven. We waren halve jongens die het liefst boomhutten bouwden. Ik voelde me later terug meer een meisje. Jo bleef wat schipperen tussen de twee. En net die dag vieren we ons twintig jaar jubileum, het is op de kop af 1 september 2005. We springen een paar keer in het meer om onze vriendschap te bezegelen. Een memorabele dag met deze heldere foto als sprankelende herinnering. Groeten, Winny Ps deze paasvakantie zijn we met ons hele gezin naar Canada gevlogen. Een prachtige vakantie met vele ontmoetingen en een paar meren in het vizier. Heftige sneeuwstormen gooiden op het einde roet in ons eten, ons vertrek werd met meer dan één etmaal uitgesteld. En die vertraging blijft precies doorsijpelen in ons dagdagelijks leven.

drieluik

Dag Ahmed, De tijd vertraagt als jij met mij praat. Het is in brokkelig Nederlands. Maar we proberen, met handen en voeten soms, een beeld, wat muziek. Je gedachten bereiken me langzaam, precies alsof ze een weg moeten banen door een dikke laag mist. Af en toe houden de woorden halt. Af en toe stromen ze op kruissnelheid naar me toe. We praten over je familie en oorlog, aanwezig in je allereerste herinneringen. Over hoe ongelooflijk veel je je klein broertje mist. En over de smaak van halwa, je lievelingsdessert. Het is een gerecht boordevol suiker en boter, iets wat alleszins niet door de lokale gezondheidscommissie goedgekeurd wordt. Het is de eerste keer dat ik je even zie glimlachen. Een streepje licht. Je blijft me verrassen. Groeten Winny Dag zestienjarige jongen, Ik kan het bijna niet geloven: ben je echt wel zestien jaar ? Je kindertijd lijkt heel ver weg te liggen. Met de vlucht naar hier zijn de laatste sporen van die tijd achtergebleven. Winny Ahmed, Ik weet soms ook niet hoe het verder moet. Ik mag het niet luidop zeggen. Het geeft mij een machteloos gevoel om naar jouw verhaal te luisteren. Ik probeer me op geheel professionele manier, niet volledig te laten meezuigen in de onuitwisbare beelden van mensen die sterven, glibberige gevoelens van gemis en eenzaamheid, ... Wat kan ik jou bieden ? (deze vraag schiet regelmatig door mijn hoofd.) Het zijn slechts kleine momenten, kleine beetjes van gedeelde momenten. Er is hier, er is nu. Ik vang een glimp op van je opgelopen kwetsuren, op zo’n zeldzaam moment als je het deksel opheft. Soms omdat je het wilt, soms omdat het niet anders kan. Ken je The Red Tree van Shaun Tan? Een verhaal over een felrode boom die groeit in de soms donkere trappenhallen van het leven. Een kracht, een verder bouwen ondanks maar ook dankzij de duisternis. Ik breng het verhaal mee bij ons volgend gesprek. Een kiem van hoop, vaak heel onverwachts. Er is toen, er is later. Dat hopen we dan. Winny

kijken

Dag gevleugelde lezer, Ben jij een ‘binnenkijker’ of een ‘buitenkijker’ ? Deze vraag borrelt vaak bij me op als ik iemand voor de eerste keer ontmoet. Het lijkt niet direct de meest prangende vraag om met een persoon –jong of oud- te beginnen communiceren, toch is het voor mij belangrijk om dit te gaan uitvlooien. En met de jaren is mijn drang om dit te weten nog meer gegroeid. Deze categorieën kun je trouwens niet terugvinden in één of andere vuistdikke encyclopedie of op een wikipedia-pagina, mocht je nu naarstig beginnen zoeken. En zoals vaak het geval is: echte vastomlijnde categorieën zijn het ook niet. Je kan best een buitenkijkmoment als binnenkijker hebben en vice versa. Binnenkijkers zijn mensen die een oneindige belevingswereld hebben, een soort explosie of een altijd in beweging zijnde stroom van verhalen in hun hoofd. Buitenkijkers hebben veel meer input nodig van wat er om hen heen gebeurt. Ze zoeken structuren en kunnen met een –voor mij vaak verwonderlijke- helderheid zaken benoemen. Ik vind ze soms wat strakker in hun manier van denken. Al is deze uitleg uiteraard niet evidence based en eerder gestoeld op mijn aaneenrijging van verzamelde verhalen en ervaringen. Want dat vind ik zelf het meest fascinerend: zoeken naar verhalen en het vasthouden van zeldzame momenten van helderheid van mensen die ik ontmoet. Ze helpen me ook om mijn mentaal ei uit te broeden. Als ik een pertinente buitenkijkmodus heb, dan zie ik veel gebeuren in mijn straat. Ook in onze straat zijn vele geheimen verstopt in ongekende kieren. Maria is onze overbuurvrouw van bijna 80 jaar. Ze bewaakt de straat met arendsogen en een ongekende helderheid. Een echte buitenkijker en pottenkijker. Met haar hart op de tong kan dat alle kanten opgaan: transparatie troef, dat waarderen mensen vaak wel. Maar soms ook genadeloze botheid. Zo komt ze ongeveer twee keer per jaar in conflict met een buurman, een zeventiger die onze straat reeds van zijn kindertijd bewoont. Kamiel is een ongeremde verzamelaar. Zijn huis staat volgestouwd met spullen allerhande, gaande van platen, servies, meubels tot zeldzame munten. Ze vinden elkaar in het afschuimen van rommelmarkten, zowel binnen de verkoop als de aankoop. Maar bijna dagdagelijkse ritten in een grote gammele auto met een overdaad aan spullen, stelt elke vriendschap danig op de proef. De beproeving krijgt nog een extra boost met de verbaal-op-het-scherp-van-de-snee-staande Maria versus de woordenzoekende-gedecideerde-en-vaak-koppige Kamiel. Nu zijn er veel meer interessante straatbewoners te bespeuren. In de zomer ontwaar je mengelingen van vaak onbekende geuren in de avondlijke uren. Ze laten je reizen naar vele uithoeken van de wereld en laten je dromen van iets dat ver buiten je blikveld ligt en tergelijkertijd je binnenkijkmodus stimuleert. Ben jij er al uit welke richting het zal uitgaan ? Laat dit een start zijn van een ontdekkingstocht, we zien wel waar we elkaar tegenkomen, groeten Winny Ps dit epistel komt later dan gepland. Het heeft deels te maken met een onvoorziene aprilse sneeuwstorm op een ander continent. Maar daarover later meer.

Teksten