Lezen

Opfrissing

Herschrijven van te lange woorden, p. 16 Er gelden voorwaarden rond de verzekering in geval van arbeidsongeschiktheid. De Commissie voor Armoedebestrijding De begeleidingsdienst haalt met de reinigingstrommel huisvuil op met hun vrachtwagen. Herschrijven van passieve zinnen, p. 16 U moet een geldig paspoort meenemen. Vandaag telt elke gemeente inwoners van etnisch-culturele minderheden. Bijna elke gemeente staat dan ook voor de uitdaging om rekening te houden met deze diversiteit in het beleid. Hoe schrijf je een beleid naar minderheden uit en hoe bereik je deze groep? Daarnaast stijgt het belang van diversiteitsmanagement in de dienstverlening. Gemeenten moeten effectieve methodes voor inspraak en participatie ontwikkelen. Allochtonen hebben immers nood aan info op maat over hun gemeente. De bijzintang, p. 18 De bewoners hebben klachten ingediend bij de gemeente over vrachtwagens die hun staat beschadigd hebben. Daarom plaatste het college van burgemeester en schepenen verkeersborden in de straten. Op die manier belemmert dit de toegang van vrachtwagens en kan de gemeente de schade verhalen op de chauffeurs. Op 1 oktober voerde u onderhoudswerken uit aan het fietspad in de abdijlaan die net aan de contractwaarden voldoen. Voorzetseluitdrukkingen vervangen door voorzetsel, p.19 Pas deze tips toe voor een vlotte taal. Zo verhoog je de kans op scoren bij de lezer. Vermijd ontkenningen, p. 28 Ik kies in de eerste plaats voor… OF het staat voor mij op de tweede plaats Het bestuur voelt er momenteel niets voor. OF Het bestuur verkiest momenteel… We doen er alles aan dat dit in de toekomst juist gebeurt. De inhoud van reclameboodschappen ligt echter buiten onze verantoordelijkheid.

Kristelw

Gele pen

Nu moet je echt komen kijken. We hebben portretfoto’s van kinderen en tieners die je niet kent, wedden? De fotografen hebben alles gedaan wat ze konden om er voor te zorgen dat de foto’s heel groot en heel scherp zijn. Ze hebben enorm grote camera’s gebruikt en een sterke flitslamp. Het kleinste sproetje kun je zien. De fotografen waren duidelijk ook niet bang van een beetje commentaar. Een meisje op de rand van een bad met een sigaret? Moet kunnen, vonden ze.

Elisabeth Leysen

Herfstvakantie

Herfstvakantie Het zou een gewone dag in de herfstvakantie worden. Een gewone dag met gewone discussies. Als u een omkleedkaart koopt, mevrouw, dan mag u mee naar de kleedkamers, anders niet. Nee, mevrouw, ik mag u niet zomaar even in de kleedkamers laten. Het systeem moet weten dat u binnen bent. Plots stonden ze daar. De gepantserde armen, met zwarte camera’s en holle microfoons. Het moeten er misschien wel driehonderd zijn geweest. De kassier had nog geprobeerd de automatische schuifdeur te vergrendelen, maar de camera’s wrongen zich met hun bionische vingers al een weg naar binnen. De mevrouw was de kleedkamers in gevlucht, zonder omkleedkaart. De gepantserde armen bestormden de kassa. Nog voor de kassier zijn cyanidepil had kunnen innemen, hadden de armen hem overmeesterd en zijn lichaam in een gruwelijke klem geplooid. De zwarte camera’s werden rood, de gepantserde armen scanden het brein van de kassier. Die avond onthulden de gepantserde armen op de schermen wat ze in het brein hadden gevonden: het was herfstvakantie en er waren 248 kinderen komen zwemmen.

Elisabeth Leysen

Herschrijf de zinnen

Herschrijf de zinnen 16 Gebruik korte woorden uit de dagelijkse taal arbeidsongeschiktheidsverzekeringsvoorwaarden de voorwaarden waaraan je moet voldoen om een verzekering af te kunnen sluiten tegen arbeidsongeschiktheid armoedebestrijdingcommissie een commissie die armoede bestrijdt gemeentereinigingsroltrommelhuisvuilophaalvrachtwagensysteembegeleidingsdienst een dienst die het reinigen begeleidt van de vrachtwagens met roltrommel waarmee de gemeente het huisvuil ophaalt Schrijf actieve zinnen Het meenemen van een geldig paspoort is verplicht Neem een geldig paspoort mee 17 In elke gemeente worden vandaag de dag etnisch-culturele minderheden geteld onder haar inwoners. Bijna elke gemeente wordt dan ook geconfronteerd met de uitdaging om deze diversiteit een plaats te geven in zijn beleid. Hoe schrijft men een beleid naar minderheden uit, hoe bereikt men etnisch-culturele minderheden? Verder is het belangrijk dat er meer diversiteitmanagement komt in de dienstverlening, moeten er effectieve methodieken voor inspraak en participatie ontwikkeld worden, en hebben allochtonen nood aan meer en aangepaste info over de werking van de gemeente waar ze in verblijven. In elke gemeente wonen vandaag de dag mensen uit een etnisch-culturele minderheid. Deze diversiteit een plaats geven in het beleid, dat is de uitdaging voor bijna elke gemeente. Hoe schrijft de gemeente // Gebruik vervoegde werkwoorden in plaats van naamwoordstijl Het inzien van het belang van het vermijden van naamwoordstijl en nominialisering kan een bijdrage leveren tot het leesbaar schrijven. Als je inziet dat het belangrijk is dat je naamwoordstijl en nominalisering vermijdt, dan ga je daardoor misschien leesbaarder schrijven. Houd bij elkaar wat bij elkaar hoort, en vermijd tangconstructies 18 (naamwoordtang = woorden tussen lidwoord of voorzetsel en naamwoord) (bijzintang = een zin staat tussen het onderwerp en het werkwoord) De verkeersborden die het college van burgemeester en schepenen mede op grond van de reacties van de bewoners en andere belanghebbenden plaatste om vrachtwagens boven een bepaalde maximumlengte te weren uit de straat maken het mogelijk om schade aan de nieuw ingerichte straat, veroorzaakt door vrachtwagens waarop de straat niet is berekend, te verhalen op de veroorzaker. Het college van burgemeester en schepenen plaatste verkeersborden om vrachtwagens boven een bepaalde maximumlengte uit de straat te weren. Het college plaatste deze borden mede op grond van de reacties van de bewoners en andere belanghebbenden. De verkeersborden maken het mogelijk om schade aan de nieuw ingerichte straat te verhalen op de veroorzaker, als die schade is veroorzaakt door vrachtwagens waarop de straat niet is berekend. De door u op 1 oktober aan het fietspad in de Abdijlaan uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden voldoen niet aan de contractvoorwaarden. U voerde op 1 oktober onderhoudswerkzaamheden aan het fietspad in de Abdijlaan. Deze werken voldoen niet aan de contractvoorwaarden. 19 Vervang voorzetseluitdrukkingen door een voorzetsel Pas deze tips ‘met betrekking tot’ een vlotte taal ‘ten aanzien van’ de lezer ‘met het oog op’ scoren nu maar eens toe. Pas deze tips om met een vlotte taal bij de lezer te scoren nu maar eens toe. (snelle opvolging) 29 Gebruik je toch een ontkenning, houd het dan bij één Het is niet waar ik niet in de eerste plaats voor kies. Hier kies ik in de eerste plaats niet voor. Het bestuur voelt er, tenminste niet op dit moment niets voor. Het bestuur voelt er op dit moment niets voor. We doen er alles aan om te vermijden dat niet nog eens gebeurt. We zijn echter evenmin niet verantwoordelijk voor de inhoud van de reclameboodschappen. We doen er alles aan om te vermijden dat dit nog eens gebeurt. We zijn echter niet verantwoordelijk voor de inhoud van de reclameboodschappen.

Elisabeth Leysen

Is er nog plaats voor liefde in mijn hart?

Begrijpt u mij niet verkeerd. Ik sta hier nu, voor u, ietwat nederig om niet te zeggen onderdanig, doch met licht arrogante ondertoon om in zekere zin respect af te dwingen en tegelijkertijd jullie volstrekte aandacht op te eisen zonder jullie ook maar het kleinste vermoeden te geven dat ik wel eens absoluut niet te zeggen zou kunnen hebben. Maar genoeg over mij. Mensen hebben het weerzinwekkend graag over zichzelf. Wie bent u, mens met het zwakke hart, wezen met het onvoorstelbare talent om door wie dan ook neergehaald te kunnen worden? "Wij", besluit ik. En de samenhorigheid is geboren. Om de uit het niets opdoemende poëtische meligheid even drastisch aan de kant te schuiven en de eeuwige drang naar concreetheid te bevestigen, zal ik het begrip lanceren dat deze al dan niet onverklaarbare woede heeft opgeroepen. Vergeeft-u mij mijn onprofessionaliteit. Het gaat hier nl. over de liefde. Een tongstrelend woord - ik nodig ieder van jullie hartstochtelijk uit om het op een afschuwelijke manier uit te spreken, de wonderen zijn de wereld nog niet uit - dat harten doet fluisteren en mensen doet slaan. De warme, zoete liefde die uw leven sporadisch binnensijpelt en vervolgens net zo plots durft te verlaten maar ter compensatie een prachtig(e) kille leegte achterlaat. Een mens zou er bijna massochistisch van worden. Doet u dat ook? Genieten van die wrange smaak, die u er gratis en voor niets bijkrijgt, even gorgelen en toch niet wegspoelen? Liefde bijt, snijdt, ijlt en toch blijft men er van houden. Of hoe de ironie des levens blijft verbazen. Laat ik er van uitgaan dat ieder van jullie zich wel eens heeft afgevraagd of hij/zij oprecht van iemand houdt of eerder van het gevoel dat laatsvernoemde u bezorgt. Objectiviteit is uit d'n boze maar de vraag houdt stand. En wat met naastenliefde? Solidariteit, geven, nemen, schenken voor het goede doel.. Om over eeuwige altruïstische kwesties nog maar te zwijgen. Waarom geven, zonder er baat bij te hebben? Indien dit laatste wel correct is, voor de hindoes en boedhisten onder ons die karma als waarheid zien. Bestaat oprechte liefde überhaupt? De onvermijdelijke ego- vs altruïsmekwestie schreeuwt het uit: "Vangt een moeder de verloren alias verlossende kogel voor het kind op, puur uit liefde, wetend dat haar spruit nog een leven lang tegemoet gaat doch niet rekening houdend (of juist wel?) met het feit dat het moederziel alleen-e grut niet veel overlevingskans bezit of eerder uit voorbedachte rade, denkend aan de beschuldigende blikken van de dorpbewoners en beseffend dat een leven vol met spijt ook geen leven is? U gaat me nl. niet vertellen dat de dode meer last heeft van pijn dan de overlevende. Of struikelde de arme dame over een ongelukkig geplaatst houtblok en verdwijnt deze redenering in het ijle? Vrije interpretatie sluimert en schijnt, schokt en venijnt. Alomvertegenwoordige teleurstelling is waar het om gaat. Te nemen of te laten. Een mens wordt alleen geboren en blaast z'n laatste adem wederom even verdomd alleen weer uit. De grootste waarheid die ik tot nog toe heb durven slikken. Die o-zo symphatieke - u toegewenste gore, guitige, loze liefde zal knarsetandend uw oor afsabbelen, knagen alsof z'n leven ervan afhangt om u vervolgens tegen de muur te plakken en daar te laten hangen. Dagen, maanden, jaren. En pijn. Pijn zult u voelen. Pijn. Scheurend. Wroetend in uw eigen onmacht, knagend, sluipend, huivering-, duivelop-, duizelingwekkend slopend. Huilend, druipend en snikkend doch droog. Kurk. Droog. Krakend en brekend en slijpend tot in de eeuwige schrapende groteske stilte der dwazen. Luister. Hoort -die lachende, fluisterende pijn- opdoemend uit de nevelige, zwarte, schreeuwende leegte. Schater, bejubel, aanbid dit onderhuids, vretend, morbide metafoor voor de liefde en lach. Lach tot u niet meer bijkomt. Maar, vreest-u niet. Sluit allen jullie ogen. Sluit. En voel - voel je wimpers voel je ze voelen zo onherroepelijk s-zacht tegen je huid. Je adem fluistert, spreekt, sist. S-s-s-s-zwijg. Sluit je mond. Integendeel jouw hart. Open lijk nooit tevoren. Open en voel. Voel verder. Verder voelen en vlijen in de verste veilige plek van je zielige hart. Harteloze ziel. Jij. Laat je door de klanken bezweren en betoveren en meedrijven naar iets. Iets puur, iets prachtig, iets ongelooflijk, onwaarschijnlijk mooi. Kleuren in het ijle. Zij zingen, zweven, schijnen. Geniet. Geniet. Geniet. Is er nog plaats voor liefde in uw hart?

7 0

Ode aan mijn slaapzak.

Of hoe de koude ne mens kan doen hallucineren. Treinrit Servië - Bulgarije. 6 dagen lang heb ik je gedragen. 6 dagen lang heb ik je gehaat. Wat zeg ik? Verafschuwd heb ik je. Walging, woede, degoût, you name it, álles heb ik voor je gevoeld. Lapje stof, hoopje vod, functieloos, onnuttig gezwel dat bleef groeien en nooit in z'n stulp bleef. Veel beloven, maar de daden bleven uit. Je sloeg m'n rug naar de kloten en was een blok aan m'n been. Wurgen wou ik je. Tevergeefs. Je wrong je tegen m'n wil m'n leven in en was er verdomme niet uit te krijgen.Je liet me anderen doen vallen en bande zowat al het noodzakelijke uit m'n leven énkel & alleen omdat jouw overheersende aanwezigheid zich moest en zou monopoliseren over mijn rugzak. Vuil stukske materie, KAPOT moest je, boeten, voor al wat je me had voorgelogen.Ingetogen, lag je daar, toen ik je vond, afgeleefd, onder het stof. Schreeuwend weergalmde jouw ter dood veroordeeld gefluister met afgeschilferde waarheden die steeds weer herleid kunnen worden tot grove leugens. Ik nam je mee. Alles heb ik geprobeerd. Verdrinkingsdood, verstikking, onderkoeling, vierendelen. Moest ik de kracht gehad hebben, ik zou je aan flarden gescheurd hebben, om je vervolgens traag maar gestaag in brand te steken. Reepje, per reepje. Niet omdat het praktischer zou zijn, God no! Omdat ik ervan zou genieten. Omdat sadisme heilig is en omdat het mijn lijden ietwat zou verlichten. Beograd-Sofia. De nacht dat alles anders was. De nacht die om 23 uur begon en om 8u eindigde. De nacht waar 5 paar sokken & 7 lagen truien niet meer voldoende was. De nacht waar de verwarming het besloot op te geven daar het niet opgewassen was tegen dergelijke temperaturen. De nacht dat de lichten op de trein uitmoesten om elektriciteit te sparen. De nacht dat het -26°C was en mogelijk nog kouder. De nacht waarop ik in de trein de eerste 'echte' (nuja; Montenegro) Serb ontmoette wiens VV (verdachte vriendelijkheid) me niet ontging. Och, call me a WP (wantrouwige pessimist) maar zijn overdadig ril & beefgedrag werkte aanstekelijk en hij was basically de reden waarom ik kou had. Vooral toen hij door de koude gebeten (see what I did there) rechtsprong, in een mum van tijd een muf deken fixte (hij 'kende' de conducteur), de zetels tot bedden omtoverde, - 18 uur op dergelijke treinen en dat nu pas ontdekken, way to go Alex- zich naast mij nestelde en mij begon in te stoppen.Nuja, instoppen. Een half uur heeft die man pogingen gedaan om mij in te stoppen/aan te raken. Toen hij éénmaal in slaap lag, had ik geen deken maar. Classic. Ieder voor zich, hebben we het ooit anders geweten? Ik was effectief op het randje van onderkoeling toen ik plots aan je dacht, jij. Een warm stukje hemel op de bodem van mijn trekzak, jij. Je hebt me gered. Mijn flesje water was een blok ijs geworden and so was I. Ik zal nooit vergeten hoe je rustig op me lag te wachten en de onbeschrijflijkheid van het gevoel dat een opgepropt stukje materie een mens kan geven. Met een sierlijke zwaai zal ik afscheid van je nemen & je zal wedereens in mijn gedachten zweven als de motten ten huize van Schoor zich tegoed doen aan jouw wezen. Want wraak is zoet en dat, mijn vriend, kan je me absoluut niet kwalijk nemen. Het ga je goed.

18 0

Naïviteit is een schone deugd

Verslagen keek ze om zich heen. 'derde-persoonsgebruik om het eeuwige egocentrisme der mensen te verbergen,' zei de reiger om dan weer in het absurde te vallen en te goochelen met niet-bestaande personages alsook het ontkennen van veralgemeningen in je schrijven die komen en gaan komen zullen ze streeft-u-niet ze lachen liegen is een kunst en ik keek, en trachtte te zoeken naar het 'waarom', tastend als een blinde die beseft dat eeuwige afhankelijkheid en macht niet samengaan fragiliteit doet walgen Pijn. Welke idioot?

34 0

Witter kan

22 uur. Ze kwamen kijken of je er nog geen eind aan had gemaakt. Routine. Je zag het meisje met de lange haren naar je staren vanuit je ooghoeken, en als je niet oplette, kwam deze dichterbij, nam ze je over. Gelukkig had je jezelf getraind, opgeleid. Gelukkig had je jezelf aangeleerd dat wat je psyche zelf produceert, je eveneens zelf kan vernietigen. Je wist dat je manipulatieve geest even lachwekkend als het meisje in kwestie was, maar je mondhoeken gingen niet altijd mee. De angst voelde aan gelijk een spin die zich snel uit de voeten treedt, als het web wordt vernield. De wirwar aan uiteenvallende emotiedruppels, alsof je hart vloeibaar wordt, het uiteenspatten van gevoel, en je lichaam dat zodanig één wordt met de ruimte, is net wat je wilt mijden. Complotvorming over zij die je gevangenhouden is onvermijdelijk. Wanneer je je vuisten niet meer kunt ballen, en de kracht wegvloeit, blijft het sponzige over, de nutteloze materie. De essentie, de moedige wilskracht, het kernachtige vuur is dan dat wat je overeind dient te houden. Zolang de vlam brandt, kan het sudderen zijn gang gaan. Als het donker wordt, kan je wild naar adem happen, daar waar de lucht je ontnomen wordt, of je wentelen in haar assen, en leren zwemmen zonder vinnen, vliegen zonder vleugels en sterven zonder pijn. Als de brandstof op is, en de winkels der logica gesloten, volg dan het maanlicht. Zij zal je naar de zon leiden, op je lijdensweg der ziellozen, opdat het doelloze weer zin kan krijgen. Brand, mijn kind, het zal je goed doen.

Als het even kon, zou het mogen.

If the greatest thing (we’ll ever 'learn') is to love, and to be loved (in return), there must be a space, a platform, a medium, a dimension where ‘love’ and ‘the greatest thing’ can be defined and take place, independently from the lover or the loved one, in order to avoid a conflict of interest. Evenwicht is dan (“dus”) niet ‘het geluk’, evenwicht is het middel, de tool, het werktuig, de methode.. Als er dan toch een ‘moeten’ aan te pas moet komen, MOET (i) het individu (psychologie, emotie) vrij zijn om lief te hebben (recht) en (ii) onvoorwaardelijk – kansen tot - liefde krijgen ('plicht') van de maatschappij (constructie, ratio) waarin ze opgroeit. (iii) De wisselwerking tussen beide partijen, de ruimte (planeet, mensheid, spirit) waarin deze wisselwerking kan plaatsvinden, moet inclusief zijn, of ze kan (‘zal’) niet zijn. Als al wat ons wordt aangeleerd (taal, geschiedenis, etiquette, leven, denken) (a) anders had kunnen zijn, (b) alomvattend, specifiek en ‘waar’ of ‘legaal’ als ze is, of ‘legitiem’ als ze bevonden wordt, en (c) categoriek dreigt te zijn en een gespecialiseerde vorm aanneemt, dan is het compromis, wordt het conformeren aan "het" grijze (of "het" specifieke) des te moeilijker. Als dit compromis plaatsvindt in (‘door’) de maatschappij, dan komt het individu bedrogen uit, en omgekeerd. Waar zowel de één als de ander zich kan vinden in het statische, het onbeweeglijke, de status quo, het gekende, ligt het risico eveneens in het zodanig beweeglijk zijn dat beiden zich kunnen vergissen of zich verliezen in het vicieuze, het abstracte, het oneindige. Één zijn in onze verschillen is niet verschillen in ("onze") eenheid. Belangrijker nog dan het “zijn” (en de fundamentele elementen die haar kenmerken en bepalen) van soit het individu, soit het collectief, lijkt me die ruimte van interactie, die hersteld dient te worden opdat de geest open kan zijn, het collectief regeneratief, en weerom vice versa. De sleutel tot communicatie, de voorwaarde tot “safe” spaces, de noodzaak van zelfkritiek, en de roep om “vrijheid” in de breedste zin of interpretatie van het woord […] vragen om een ‘concept’ dat (in al haar coherentie en verbondenheid) zowel los van mij als van de rest staat. Investeren in een plaats (abstract en concreet) waar permanente invraagstelling (toegelaten) kan (worden) - zonder ‘schade’ te berokkenen aan het geheel en het ‘zelf’ - is dan ook cruciaal.

lof

En hoe komt het toch dat ge elk vreemd geluid hebt gehoord, maar als ik u vraag of ge de krekels hoort, zegt ge van niet. Je hoort ze echt niet. Ik kan er niet van slapen, begot. Die krekels waar ik in mijn bloemlezingen aan mij, mezelf en ik in mijn arm doch zalige geest zoveel over zing. Zo schoon, die krekels. Exotisch. « Ik heb me nog nooit zo wit gevoeld », is blijkbaar iets dat hier wel vaker wordt gezegd. Je m’explique. Ge zult het waarschijnlijk niet geloven, maar we zijn allemaal witter dan we denken. En dat is echt verdomd hallucinant als ge daarmee geconfronteerd wordt. Enjoy your guilt, if you have some. Hé sorry dat ik u wakker maak. Ik moet u iets zeggen. De anderen slapen met hun lichten aan, omdat T. bang is in het donker. Gij kunt ook met het licht aanslapen, zei ge. Geen probleem. Deken over het gezicht. Ik zeg zaken zoals « mijn slaap is heilig » en « kunt ge uw licht uitdoen als ge slaapt ». Ik kom van een kamer voor mij alleen van zolang ik mij kan herinneren. Gij komt van een bed waar ge met uw broers in sliep. Gij, die altijd zegt « ik ben moe » of op betere dagen « ik heb zoveel honger maar ik ben te moe ». Ik stockeer voeding (ge weet nooit) en klaag over insomnia. Zo vaak zegt ge « ik ga deze taak nog afmaken » en zie ik u vervolgens slaapwandelend uw bed in kruipen. Ik leg maar al te graag uit waarom met verse groenten koken gezonder en fruit een noodzaak is. Gij ziet mij luxe-producten kopen - try olijfolie - wijl gij uw boef op de voedselbank haalt. We leven samen maar leven niet hetzelfde leven. Ge moet vrijwilligerswerk gaan doen, van de Staat, omdat ge een studiebeurs van hen krijgt. Gij zit in de shit. En ge wordt er net genoeg uitgehesen opdat ge de shit van een ander kunt gaan opkuisen. Als dank-U. Puik. Ik wil zo vaak sorry uitschreeuwen of mompelen, ge weet hoe dat gaat. Maar hoe altruïstisch ook van mijn eerlijke en vooral propere ziel, het geweten willen verlichten gaat niet als ik weet dat jullie weten dat wij het goed genoeg geweten hebben. We zijn zo verschillend in onze gelijkenissen. Exact zoals Sartre dat deed, maar dan met iets minder intellect, tact en medeleven. Want wie maakt de analyse? Juist. ja. Dat paternalistische, dat krijgt ge er niet in één klap uit. Dat blijft. Een klein beetje Hitler in elke blanke mens? Kom, zeg. Alle blanken de zaal uit? Reverse Racism! Dit is allemaal al eens gedacht. Exact helemaal over nagedacht. Al verwoord, herdacht en opnieuw bedacht, maar hetzelfde. Één pot nat. Prachtig. Niets nieuws heb ik aan te brengen, al wat ik denk is reeds verzonnen, zodanig herhaald en uitgekauwd. « Let me guess, » zei iemand vandaag. « You’ve never felt so white before? »

Relaas over de superioriteit van het Westen. In de depressiviteit.

Het leven is anders hier. Meer verantwoordelijkheden. Op de lange termijn. Je hebt minder het gevoel van groot nut te zijn omdat je minder snel je problemen overwint. Je krijgt minder vaak resultaten geboekt en je krijgt al even minder schouderklopjes op de weg er naartoe. Je kijkt mensen minder in de ogen en er is zo’n afstand die zelfs op fysiek vlak is waar te nemen, die fameuze beschermende bubbel van privacy, om elke mens. De lach-en op mensen hun gezicht zijn niet echt hier, het is een kopie, van iets wat ze op de televisie geleerd hebben. Ik voel me dom, als ik met hen in conversatie treedt, die mensen. Ik voel me dom, omdat ik niet meer met ratio alleen redeneer. En zelfs die wetenschap die broedt op kennis, feiten en objectiviteitstheorieën in de hiërarchie der dwazen is niet het enige wat scheelt. Er scheelt veel hier, in deze maatschappij, in deze superieure, Westerse, domme, inherent zieke en veeleer arrogante maatschappij. Ik ben zo boos dat ik het niet eerder zag. Ik neem me dat kwalijk. Ik draag een deel van dat arrogante in me, en ik wil het uit mijn lichaam krijgen. Wat wij eten, wat wij inademen, wat wij van stress met ons meedragen, hoe wij elkaar aanspreken, hoe wij eigenlijk geen zak om elkaar geven of hoe we er althans weinig aan doen om dat te veranderen: hoe we weinig als collectief om elkaar kunnen geven. Het is zoveel en in zoveel kleins, het zit in onze gezichtsuitdrukkingen, waarom tonen wij niet? Er is geen licht. Donker is het hier. De straten zijn anders. Grauw, blauw is echt verleden, leven er hier gelukkigen? Ik zie ze nooit, zij, zij die stralen, zij lopen niet op straat. Ze zijn er niet, of ze stralen op een ander. De straatlampen zijn stuk, de universiteiten, zij blinken, maar zij hebben geen karakter, zij schijnen niet. De zwervers op straat spreken zelfs in de wartaal der verloren kuddedieren, maar zij denken, zij zien de wereld voor wat het is, niet ingepakt in die versierde kerktoren met zo’n zilveren schotel die je in slaap sust en valse dromen doet najagen. Ik klaag je aan, Westen. Je hebt het helemaal mis.

0 1

De feniks (Hoe blaas je je project nieuw leven in?)

Breng je uitgedoofde roman terug tot leven Doelgroep: Gevorderde schrijvers (16+) die een project (Roman, lang verhaal, …) hebben liggen waar ze geen einde aan lijken te kunnen maken of waaruit de fut verdwenen is. Beginsituatie: Ze hebben een (langer) werk dat als basis zal dienen voor de cursus. De cursisten kennen of hebben noties van: de structuur van een verhaal vertelstandpunt focalisatie (de stem van het verhaal) dialogen De cursisten kunnen: een synopsis schrijven focalisatie herkennen Leerdoelen: Er zijn talloze cursussen die je op weg zetten om een nieuw verhaal te beginnen, maar wat doe je met een project dat begonnen is, maar nooit het daglicht te zien krijgt? Je hebt een verhaal in je schuif liggen dat maar niet af geraakt? Wat met die roman die je al zo lang wilt publiceren, is hij goed genoeg? Waarover gaat hij? Is de toon juist? De cursisten leren: vaktechnisch: het definiëren van hun premisse het zoeken naar een vertelstem (vocalisatie) het invullen van de verhaalstructuur het schrijven van een representatieve synopsis te experimenteren met bestaand, eigen materiaal het herschrijven / bewerken van hun eigen tekst een verhaal te analyseren extra-curriculair: feedback geven op elkaar en zichzelf idee-fixen los te laten kritisch te zijn De cursisten krijgen op het einde van de sessie een frisse blik op hun project door middel van experimenteren met en condenseren, analyseren en herwerken van hun bestaande tekst. Uitwerking 1 De Premisse Inleiding (15 min.) Onafgewerkte verhalen hebben vaak een ontbrekende of wankele premisse. Wat wilde je eigenlijk zeggen? Waarheen leidde je verhaal? Ergens in het proces ben je het overzicht verloren in de zijlijnen van de verbeelding. De beste verhalen hebben vaak een erg eenvoudige premisse. Denk aan The Godfather -> wraak leidt tot macht Het Monster van Dr. Frankenstein -> knoeien met ‘de mens’ leidt tot ongelukken The Great Gatsby -> dromen leidt tot destructie … Wat is een premisse nu weer? In de voorbeelden valt wat op? Iets leidt tot iets anders. Dat kan positief zijn: oplichten leidt tot succes (Wolf of Wall Street); of negatief: communisme leidt tot onderdrukking (Animal Farm). De richting van je premisse (pos. of neg.) bepaalt je einde van je verhaal (happy end, …) Ergens in je verhaal maakt je hoofdpersonage een belangrijke keuze. Wat is het uiteindelijke gevolg van die keuze? Dat is je premisse. Opdracht (5 min.) Denk aan je favoriete (bekende) verhaal. Zoek de premisse. Loop rond, klamp een medecursist aan en vertel de premisse van je favoriete verhaal. Laat je medecursist raden naar je favoriete verhaal. Klopt het? Vertel hem / haar om welk verhaal het gaat. Klopt je premisse volgens hem / haar? Keer om: medecursist vertelt jou zijn / haar premisse Herhaal: zoek een andere medecursist en herhaal de bovenstaande stappen. Reflectie (10 min.): Konden de anderen je verhaal raden? Hadden ze een betere premisse voor jouw favoriete verhaal? Vond je zelf een betere? Waar lag je fout? Bespreek in klassikaal. Opdracht 2 (15 min.) Neem nu je eigen verhaal. Wat is jouw premisse? We herhalen nu opdracht 1 in die mate dat we rondlopen en medecursisten onze premisse vertellen, maar nu moet je medecursist een invulling geven aan die premisse. Bv. Je premisse is “Jezelf openstellen leidt tot liefde” Je medecursist kan die premisse nu invullen naar eigen smaak. Strenge baas neemt zijn werknemers mee op uitstap en ontdekt dat hij en de poetsvrouw meer gemeen hebben dan op het eerste gezicht lijkt. Gescheiden man neemt zijn aan lager wal geraakte vriend in huis en ontdekt dat zijn huwelijk misliep omdat hij homo is, hij trouwt met zijn beste vriend. Zoals je ziet kunnen de uitkomsten vreemd en erg uiteenlopend zijn. De premisse heeft immers niets te maken met plot of personage, maar met de inhernte boodschap. Verhalen met dezelfde premisse, hebben altijd dezelfde kern. Schrijf de verhalen die je medecursisten je geven op. Vergelijk ze met elkaar Klopt de kern met wat jij wil zeggen? Herken jij je verhaal erin? Indien ja: Prima! Verzin varianten op je verhaal. Indien nee: Hoe kan je je premisse verbeteren? Verzin zelf varianten op je verhaal. Wat hebben ze gemeen? Herleidt de kern van je varianten tot een nieuwe premisse die beter aansluit bij wat jij wil zeggen. 2 De structuur Inleiding (15 min) Nu je je premisse juist hebt, kan je gaan kijken of je structuur klopt. Een roman of een langer verhaal bestaat uit één plot en een of meerdere subplots. Je hoofdidee geraakt soms ondergesneeuwd onder de kleinere gedachten of acties die je verhaal rijk zijn. Door een duidelijke structuur op te stellen, krijg je zicht op wat er écht telt. Elk verhaal heeft eenzelfde structuur: Er is een beginsituatie waarin je hoofdpersonage zich bevindt: EXPOSITIE Je hoofdpersonage wil of moet veranderen: PLOT POINT Je hoofdpersonage ondervindt steeds grotere hindernissen: HINDERNISSEN Er lijkt Het wordt positief: WENDING Je hoofdpersonage loopt tegen de grootste hindernis aan en moet een keuze maken: ga ik door (positief) of geef ik op (negatief): CRISIS Je hoofdpersonage wordt met zijn neus op de gevolgen van zijn keuze gedrukt: CONFRONTATIE Afronding van je verhaal: ONTKNOPING Visueel ziet dat er als volg uit: Opgelet! De verhaalstructuur volgt niet noodzakelijk je vertelstructuur. Je kan bv. perfect je roman beginnen net voor de crisis, maar alle punten moeten er wel in voorkomen. Opdracht (45 min.) Teken de verhaalstructuur van je project. Plaats de cruciale scènes op je piramide. Controleer of je structuur klopt (heb je alle punten, heb je een kernscène bij een punt kunnen plaatsen? Nee? Misschien is het dan toch geen kernscène? Stel je structuur voor aan je medecursisten. Medecursisten geven feedback. Controleer structuur n.a.v. feedback 3 Focalisatie en standpunt Inleiding (15 min.) Hoe je je verhaal vertelt is zeker zo belangrijk als het verhaal zelf, sommigen zeggen zelfs nòg belangrijker. Beeldt je eens in hoe Lolita zou klinken als het verteld werd door Lolita zelf, of haar moeder? Humbert Humberts stem is zo sterk verbonden met het verhaal dat we de erudiete man al zijn zonden haast lijken te vergeven. Of wat dacht je van De Avonden, verteld door een opgewekt, vrolijk meisje. Het hele verhaal verandert onmiddellijk. Wie je verhaal vertelt en op welke manier brengt de sfeer binnen. Misschien heb je een ijzersterk verhaal in je handen, maar wordt het niet op de juiste manier verteld? In de volgende opdracht gaan we op zoek naar de juiste focalisatie. (optioneel: Geef je cursisten een stukje tekst uit bv. Lolita en laat ze de focalisatie effectief veranderen, Humbert Humbert als oude, domme man…?) Opdracht (30 min.) Kies uit tien foto’s twee mensen die mijlenver van je verhaal staan. (Vertelt een klein meisje je verhaal normaal gezien, neem dan een oude man) Kies één persoon die het verhaal vertelt Kies de tweede persoon aan wie het verhaal verteld wordt. Herschrijf een scène vanuit je nieuwe stem. Denk eraan dat je het karakter van je personage niet moet veranderen, enkel zijn of haar stem doet dat! Hoe voelt dit? Wordt je verhaal grappiger, grimmiger, serieuzer, saaier, …? test enkele stemmen uit (Optioneel (indien de tijd het toelaat en de cursisten ervoor openstaan): voorlezen + feedback 4 De synopsis (huistaak) Inleiding (15 min) Schrijf een (nieuwe) synopsis van je project. (Max 1 A4) Denk aan: Duidelijke premisse Stel je belangrijkste personages voor Plaats het in de juiste setting / locatie Schrijf gefocaliseerd (cynisch, grappig, kinderlijk, etc..) Zorg dat je verhaalstructuur herkenbaar is (Het einde kan later weggelaten worden om de lezer in spanning te houden) Bronnen: Academie, Literaire creatie, B. Peeters Bird by bird, A. Lamott How to write a damn good novel, J. Frey

The Mahatma

de test

1a 2c 3b 4a 5b 6? 7a 8d 9a 10d

pedl

Doe jij het veilig op je werk? Geel

Doe jij het veilig op je werk? Waar denk jij nu aan? Heb je vragen of suggesties, schrijf ze op een post-it en hang ze onderaan op de witruimte van deze affiche. Ik kom erop terug. Beloofd. Als een kind Je dochter van 3 wil niet eten. Wat doe je? Je geeft haar een snoepje na het eten Grote kans dat ze begint te eten Jij eet een hapje van haar bord. “Mmm lekker” Grote kans dat ze ook een hapje neemt. Zonder eten naar bed? Grote kans op een hysterische huilbui en een kamer die op zijn kop staat Of je laat haar bord staan. Ze krijgt niks anders te eten Grote kans dat ze haar bord leeg eet als ze honger heeft Bevestiging werkt Ook op je 33 ste werken deze acties en reacties zo. Op je 63ste evengoed. Je ziet een onveilige situatie op je werk. Je meldt dit aan je werfleider Je krijgt een ticket voor de bioscoop als dank voor je melding Je manager, de meest stijve hark die je kent, hijst zich in een werkbroek. Hij gaat met jou de hoogtewerker op, compleet met volgelaatsbescherming en werkbak om jou te tonen hoe je veilig last op hoogte Grote kans dat dit beeld in je hoofd blijft hangen. En dat je er zo aan denkt veilig naar boven te gaan. Een voorbeeld helpt. De deadline op de werf wordt niet gehaald. Je baas trekt je verlof in. Geschrokken en misnoegd over de actie van je baas, dwalen je gedachten af. Je struikelt over een pallet met materiaal. De schade laat zich raden. Jij en je baas? Allebei verder van huis Straf laat op een pijnlijke manier de verhouding tussen macht en onmacht zien. Niemand wordt er beter van Weet je nog aan wat je dacht toen je titel van deze affiche las? Had het te maken met veiligheid op het werk? Of net niet? Heb je intussen ideeën om met je collega’s een veilig traject van denken, durven, doen af te leggen? Met het oog op veiligheid Installeer een brievenbus “Veilig werk, werk veilig” in de koffiekamer. Spoor je collega’s elk seizoen, in alle veiligheid, aan om oren en ogen open te houden en hersenen te laten kraken. Werkgever, preventie-adviseur, ga aan de slag met die ideeën. Nu of nooit. 4 jaargetijden lang De bedenker van de veiligste suggestie wint op het einde van de zomer een rit met de bierfiets voor zijn team. Het thema voor de herfst? Welke procedure loopt veilig en wel? De winnaar van de loting krijgt … Voor de winter: wat kan beter? De meest overtuigende inzending wint een workshop “Weten, willen, waarmaken” voor zijn afdeling. De preventie-adviseur geeft de sessie. Nog eentje voor de lente: wat missen we? Veilig gluren bij de buren kan wonderen doen. Om uiteindelijk een werkjaar af te sluiten en te zien dat jouw werkvloer veiliger is dan ooit.

pedl

1 0

GROEN Wie braaf is krijgt lekkers…

De Sint is in het land. Samen met zijn pietemanknecht en zijn trouwe paard Amerigo (ook wel “Slecht Weer Vandaag) loopt hij ’s nachts over de daken. Geen veiligheidstouwen of klimmateriaal, geen fluorescerende kledij. Beslist niet veilig! Maar hoe kunnen wij dat het beste aan de goedheilige man en zijn helper duidelijk maken? Met lekkers of met de roe? Psychologie van het suikerklontje Psychologen zijn het er over eens dat beloningen beter werken dan straffen. De Sint heeft ongetwijfeld voedselbeloningen gebruikt om Amerigo te dresseren. Doet het paard iets goed, dan krijgt het een suikerklontje. Enkele klontjes later legt Amerigo de link tussen het goede gedrag en de beloning. Daardoor zal hij dat gedrag vaker vertonen. De Sint kan er ook voor kiezen om Amerigo een tikje met de staf te geven wanneer hij zich slecht gedraagt. Vermoedelijk zal het paard dit foute gedrag in de toekomst ook niet meer vertonen. Dat is goed, zou je denken, maar de straf heeft ook een onverwachts neveneffect. Niet op Amerigo, maar op zijn leidinggevende, de Sint. Die leert namelijk dat straffen effectief is. Het gevaar is dat hij in de toekomst ook straffen zal toepassen in situaties die minder ernstig zijn. Overigens dwingt de straf Amerigo wel om te stoppen met zijn foute gedrag, maar daarmee weet het paard nog niet wat hij dan wél moet doen. Dat is wel het geval bij het suikerklontje. Een effectieve st(r)af Een straf moet aan verschillende voorwaarden voldoen om effectief te werken. Zo moet hij intensief genoeg zijn, maar toch ook niet te zwaar. Rustig aan met die staf dus, beste Sinterklaas. Iedereen die net zoals de Sint een paard africht, zal je ook kunnen vertellen dat het belangrijk is om de straf snel te geven, zodat Amerigo de link kan leggen tussen het ongewenste gedrag en de straf. Ten derde is consistentie van belang. De Sint moet Amerigo elke keer straffen wanneer hij dezelfde fout maakt. Ten slotte moet hij niet alleen het slechte gedrag straffen, maar telkens ook het gewenste gedrag tonen. De brievenbus Om ervoor te zorgen dat het er binnen de sinterklaasfabriek in de toekomst veiliger aan toe gaat, moet de Sint in eerste instantie focussen op positieve bekrachtiging. Als Amerigo en de pietemanknechten goed en veilig werk geleverd hebben, moet hij zijn waardering uiten. Dan zullen zij ook in de toekomst goed hun best blijven doen. En naast de brievenbus waarin de verlanglijstje van brave kindjes terecht komen, kan hij best ook een veiligheidssuggestiebox plaatsen. Daar kunnen de pieten hun suggesties achterlaten om de veiligheid in de sinterklaasfabriek, op de stoomboot en op de daken te verhogen.

De stille herdershond

Weet u hoe ik mij voel wanneer ik 's avonds na het werk naar huis rijd? Als een herdershond. U weet wel, zo’n zwart-witte border collie met pluizig haar en veel enthousiasme, dat op explosieve wijze vrij komt op het moment dat hij de deur uit mag. Maar dan wel een border collie met stembandproblemen en een gebrek aan assertiviteit. Want hoe graag ik ook de schapen in hun kuiten wil bijten, ik doe het niet. Ik grom wat in stilte - lees: ik vloek luid in de goed geïsoleerde cocon van mijn auto met zorgvuldig dichtgedraaide raampjes. En ik duw niks. En dat terwijl ik best wel wil. U kent het wel. Met de auto in de avondspits. Ik niet alleen, maar honderden - duizenden - andere mensen en andere auto's. Als een kudde schapen die door een smalle doorgang wordt gedreven. Op elkaar gepropt. Plots gaat vooraan het hek van de schaapskooi open, het licht op het kruispunt wordt groen! Het eerste schaap voor het licht vertrekt, heel langzaam. Ik ben als de enthousiaste hond achter de kudde schapen. Ik roep heel luid - maar het koetswerk van mijn wagen laat natuurlijk geen geluid door. Ik wil de kudde vóór mij uit drijven. Maar ik raak hen niet aan en ik bijt niet in hun achterpoten. Ik blaf alleen maar met de raampjes van de auto dicht. Niks. De kudde lijkt helemaal niet vooruit te willen. Ze schuiven langzaam verder langs de poort die het groene licht is. Alsof ze onderweg zijn naar de slachtbank en niet naar de frisse groene wei. Pas wanneer de auto voor hem beweegt, neemt de volgende bestuurder zijn voet van de rem om ook te vertrekken. Ik wil vooruit springen, maar het gaat niet, want er is geen plaats voor mij. En dan wordt het licht alweer rood en sta ik weer stil. De herdershond in mij jankt een beetje. Ik zucht, recht mijn rug en zet mij klaar voor de volgende sprint. Wilt u mij een plezier doen beste lezer? Wees dan de volgende keer eens wat meer herdershond en wat minder schaap. Begrijp me niet verkeerd, ik spoor u zeker niet aan tot verkeersagressie! Wel spoor ik u met plezier aan tot enthousiasme en activiteit. U mag naar huis, de grote groene weide lonkt! Het paradijs waar u kunt dartelen en spelen en eten en rusten. Haast u daar naartoe als het licht op groen springt! En als u het gevoel hebt dat uw autorit u eerder naar de slachtbank leidt dan naar het weiland, dan wil ik u zeker niet dwingen om de werkvloer tijdig te verlaten. Drink nog een koffie, doe een babbeltje met de poetsvrouw en controleer of de lichten op alle kantoren gedoofd zijn. En vertrek wat later naar huis. Zo op het moment dat ik mijn rit net heb afgerond, bijvoorbeeld. Dan zijn we allebei gelukkig. Geen dank! Waf!

Zelfonderzoeken en test

Zelfonderzoeken: IK 3, 5, 13 - Ik weet op voorhand altijd waar ik wil beginnen, maar ben vaak al halfweg wanneer ik besef dat ik er geen idee van heb waar ik wil uitkomen. - Ik heb geen vaste schrijfplek. De ene dag schrijf ik beter aan mijn burea, dan weer in mijn bed, op de zetel, alleen, tussen de collega's,... ik kan dat niet goed inschatten en bevind mij dus wel 'ns op de verkeerde plaats. - Ik wil het soms iets té kort en bondig vertellen. Slechte schrijvers... zijn star; weerzin tegen rationeel en systematisch werkenn; denken dat je artikel in 1 ruk kunt opschrijven... Goede schrijvers... proberen zich in te leven, vaardigheid, welke vragen lezers gaan stellen... Waarom schrijf je? 1, 5, 10, 11, 13 Wat voor type schrijver ben je? A B I C III D IIIIII

Zinnen herschrijven

p. 16 Korte woorden: De voorwaarden die gelden bij een verzekering die tussenkomt als je niet kan werken. Een commissie die als doel heeft armoede te verhelpen. Een dienst bij de gemeente die een bepaald soort wagens begeleidt. Deze wagens dienen om huisvuil op te halen en hebben een speciale roltrommel. p. 16-17 Actieve zinnen: Je moet een geldig paspoort bij je hebben. In elke gemeente wonen tegenwoordig mensen die behoren tot etnisch-culturele minderheden. Het is voor die gemeenten een uitdaging om diversiteit een plaats te geven in het beleid. Vragen die de gemeente zich moet stellen zijn: hoe schrijven we een beleid voor deze minderheden uit? Hoe bereiken we hen? Ook in de dienstverlening is het belangrijk dat de medewerkers leren omgaan met diversiteit. De gemeente moet effectieve methodieken ontwikkelen voor inspraak en participatie. Allcohtonen hebben op hun beurt nood aan méér en aangepaste informatie over de werking van de gemeente waar ze wonen. p. 17 Naamwoordstijl en nominalisering moet je vermijden. Als je dat doet, zal je tekst gemakkelijker leesbaar zijn. p. 18 Het collega van burgemeester en schepenen heeft verkeersborden geplaatst in de straat. Bewoners en andere belanghebbenden hadden dat gevraagd. De borden verbieden lange vrachtwagens om door de straat te rijden. Die is pas aangelegd en niet berekend op zo'n zwaar verkeer. Vrachtwagens die het verbod negeren en toch door de straat rijden, moeten betalen voor wat ze stuk maken. Op 1 oktober hebt u in de Abdijlaan onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Deze voldoen niet aan de voorwaarden in het contract. p. 19 Pas deze tips nu maar eens toe. Je schrijft er vlotter mee en zal scoren bij je lezer. p. 28 Het is waar ik in de eerste plaats voor kies. Het bestuur is er nu niet voor te vinden. We doen er alles aan om te zorgen dat het niet meer gebeurt. Maar we zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van reclameboodschappen.

Herschrijven

p.16 de voorwaarden van de verzekering voor arbeidsongeschiktheid de commissie voor de bestrijding van armoede Het systeem van de reiniging van de roltrommels in de vrachtwagens voor ophaling van huisvuil wordt begeleid door de gemeente. Denk eraan een geldig paspoort mee te brengen. p.17 In elke gemeente wonen vandaag etnische minderheden. Elk beleid wordt dus geconfronteerd met de uitdaging in diversiteit. Hoe maak je dat beleid? Dienstverlening met oog voor diversiteit is nodig: aangepaste info en inspraak voor allochtonen. Leesbaar schrijven: vermijd naamwoordstijl en nominalisatie p.18 Op vraag van bewoners plaatste het gemeentebestuur verbodsborden voor vrachtwagens langer dan ….meter. Schade veroorzaakt door een langer voertuig wordt zo verhaald op de chauffeur van dat voertuig. Op 1 oktober voerde u onderhoud uit aan het fietspad in de Abdijlaan. Die werkzaamheden voldoen niet aan de voorwaarden in het contract. p.19 Met vlotte taal scoren bij de lezer? Pas deze tips toe. p.28 Ik kies voor… Op dit moment voelt het bestuur er niets voor. We zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van de reclame. We doen er alles aan om te voorkomen dat het nog gebeurt.

pedl