Lezen

De buil

Wellicht moet ik me bij de jongeman van de supermarkt verontschuldigen over wat er op carnavalszondag aan de kassa gebeurde. Het begon al met het slechte weer. Terwijl het de week voordien nog ‘kortebroekenweer’ was, stonden met carnaval de hemelsluizen open. Ondanks de regen stapten we net voor de middag naar de supermarkt. We waren er de dag voordien al geweest, maar je kent dat, er is altijd iets dat je vergeet. Ik zeg wel eens dat ze me daar missen als ik er een dag niet geweest bent. "We hebben de Rudi vandaag nog niet gezien. Hij zal toch niet ziek zijn?" We stapten naar de supermarkt met een paraplu en een tasje om de boodschappen in te doen. "Met deze ‘buil’ denken de mensen dat we al karamellen gaan rapen met carnaval", zei ik lachend. Een 'buil' betekent in ons dorp zoveel als een draagtasje. Het is kort voor een ‘buidel’. Met het hondenweer waren we blij dat we in de supermarkt arriveerden. Daar hadden we snel meer winkelspullen ingeladen dan voorzien en bleek ons tasje bij het afrekenen niet groot genoeg te zijn. "Heb je misschien nog een buil?" vroeg ik de jongeman aan de kassa. Hij wreef over zijn hoofd om te voelen of er daadwerkelijk een buil op zijn voorhoofd stond. “Of ik wat heb?” vroeg hij. Ik meende aan te vullen met “een zak”, maar mijn vrouw gaf me een stomp op mijn arm en antwoordde gelukkig met: “Of u nog een tasje voor ons hebt?” Na ons bezoek aan de supermarkt gingen we een koffie drinken. Terwijl ik van de koffie nipte, arriveerden de eerste carnavalisten. Een man in een astronautenpak verzette aardig wat pintjes. "Van dat drinken moet je toch veel naar het toilet”, zei ik tegen de cafébaas. “Dat zal niet gemakkelijk zijn met zo’n kostuum.” “Nee”, antwoordde hij. “En Neil Armstrong heeft precies geen ritssluiting.” “Och”, zei ik. “Misschien hebben ze daarvoor in hun kostuum wel een buil hangen.”

Rudi Lavreysen

0 0

De vroege ochtend

De vroege ochtend brengt een stilte, waar enkel de jonge hond een ode aan brengt. Strompelend komt hij naar me toe, de kat langs zijde de kast op jagend. Buiten is het nog nacht. Althans het moment waarop de dag begint aan het gevecht om het bestaan. Vooralsnog wint de maan het pleit. De zon oogt nog te moe om de doorbraak te vervolledigen. Onder het rode deken leg ik me nog even in de zetel. De kat springt bovenop me, de hond neemt zijn kauwstok en werpt zijn poten naar achteren op het tapijtje vol stof. Onder de zetel kraakt het parket door de centrale verwarming. Pijpleidingen worden in beweging gezet door de warme luchtstromen. Als jeugdige takken van platanen in een lichte lentestorm slaan ze om zich heen. Naarmate de ochtend zich inzet, verdwijnt de stilte onder het steeds luidere kauwen van de hond. De maan verliest meer terrein, de sterren zijn al niet meer te zien. Ook de wolken kiezen nu de kant van de zon. Lichtstralen vermenigvuldigen zich in de mist van regendruppeltjes. Minuscule collaborateurs die de nacht liever zien verdwijnen. En plots is ze daar, de logge zon. Paarden staan al te grazen, goedkeurend naar de zon toegedraaid. Wat een lafbek, het licht. Hoe de drukte van de dag de vrede van de nacht verstoord.

Simon Sileghem

0 0

tijd en ik

hoe snel de tijd me voorbijsteekt.

Ruth Van de steene

22 0

bongobon

jarig vandaag! witte rozen omringen mijn luxe ontbijt met zalm en wafels het ploft, als de fles zich klaarmaakt voor het feest wenskaartjes confetti later taart mijn vriend heeft zijn vrolijke geest tataaaa! ja, een bongobon een blinddoek en naar boven naar bed? zonder moe te zijn geef ik me over aan de lust zonder rust kan dit niet tataaaa! na het spel dat uren duurde door Haydn ondersteunt waar bongo gluurde hangen we in de sofa en in elkaar met een voldoening die doet denken aan iets puur diep ding iets waarvan men zegt dat God het schiep en dat hij zelf iets ving.

Ingrid Strobbe

10 0

iets apart kapsalon

…...................Kapsalon......... Al jaren kom ik in dit kapsalon …...de kapster kent mij goed zij verstaat mij met een half gebaar. Ik knik en geef een glimlachje ….niet te diep en niet te uitbundig want anders stoor ik haar. Zij begint te woelen, kammen mijn haar. Spreekt niet over grijs of stug haar maar geeft een lachje en komt boven met haar klein schaartje. Het knispert langs mijn haartjes dat kleine schaartje. Haar hoofd gaat schuin, ….Zij kijkt naar de krullen en golven opent lichtjes haar lippen, met twinkelingen in haar ogen zegt Zij opeens heel streng, Ik wil Mezelf horen kreunen, hijgen en ja zelfs smeken, horen dat Ik Leef. Ik kijk naar haar, Oh my god, wat hou ik van die gespannen blik en die stem oh zo streng. Voor ik een woord over mijn lippen krijg geeft Ze mij een spiegel, kust mij op de mond en zegt, kijk wie je bent en buig jouw hoofd, kniel en lik Mij voorbij de grenzen van het fatsoen. Zij bekijkt mij, twinkelingen in haar ogen en zegt... geef Mij en blijf geven laat zien wat je kan. Ontwaak het vuur in Mij, steek de passie aan met alles dat je hebt. Dan na het hijgen en kreunen en ja zelfs smeken zegt Ze met zachte stem.. het is gedaan, goed gedaan, doe maar jouw benen toe leg je neer, kom naast Mij liggen want ik ben, moe. A.Engelen 7/03/2019

Alfred Engelen

25 0

Glas

Onder onze zinnen schuilenwoorden die we zwijgend drinkenin de stilte van jouw lach,de rimpels om je ogen,de huid die er in zachte plooien ademt en hoe je mij dan vriendelijk ontwijkt,niet aankijktomdat iets niet doen zoveel sterker is. In dat vacuüm van tijd en ruimtelos jij mijn angsten op, ik vergeet zenet als de wereld rondom mij,elke grip op realiteit verslapt tot ik niet langerhier op deze stoel zit recht tegenover jouwaar ik mij afvraag of dit nu toekomst isen wanneer het verleden mij inhaalt. Voorzichtig hef ik mijn glas,klink op onze vriendschapen houd mijn adem in om niet te breken.

Elfi Vandenabeele

8 2

APPELS

Een rode appel ziet naast zich een gele soortgenoot liggen. Wat vreemd, denkt de rode appel. Waarom heeft die zo een lichte kleur. Wat vreemd, denkt de gele appel. Wat een donkere kleur heeft mijn buur. Zou die wat ziek zijn, of is dat dan toch geen appel zoals ik? Waarom heb jij zo een vreemde kleur, vraagt de gele aan de gevlamde appel. Maar ik heb geen vreemde kleur, jij zal later ook zo worden als ik, is het antwoord. Ik ben ook geel geweest, Ik wilde er verleidelijk uit zien. Mijn kaken blozen nu altijd, daar voel k mij veel beter bij. Rita heeft zin in die gele appel. Om later toch keuze te hebben legt ze een groene appel in de mand. Ze eet de gele appel smakelijk op. De rode appel is wel heel erg geschrokken. Die gele appel is nu verdwenen. In de plaats kreeg hij een groene buur. Zo een kleur heeft hij nog nooit gezien. Wat een vreemde kleur heb jij, zegt de rode appel. Ik ben stevig, sappig, krokant en ik blink, antwoordt de groene appel fier. Ik krijg nooit vlekken, zoals ik bij jou zie. Altijd dezelfde kleur vind ik maar niets, Bedroefd omdat hij toch niet zo verleidelijk was, en in die fruitmand weer moet concurreren, ergert hij zich nu een bruin plekje meer.

Luc Van Roosbroeck

0 0

Vriendschap

Vrolijk stapt ze mijn kamer binnen. Een brede glimlach, zwaaien met de armen en direct een zoen geven. Vreemd, waarom word ik zo overvallen? Leuker natuurlijk dat het op deze manier gebeurt dan met een onnoemelijk zuur gezicht en een kwade stem. Direct zou ik dan in mijn schulp kruipen vooraleer het onweer helemaal losbarst. Nu blijf ik echter met vragen zitten over de reden. Vragen die mogelijk onnodig zijn. Mogelijk? Waarom mag iemand niet goed gezind zijn? Moet daar een reden voor zijn? Verwacht ik dan, zoals een hond bij een appreciatie, een zoethoudertje of een koekje, of ja, toch nog iets leuker? Mannelijk plezier komt dan in mijn hersenpan opborrelen. Het eerste waar een man aan denkt. Niet alleen het eerste, verschillende keren per uur wordt daar aan gedacht. Was het wel een uur waarover in het onderzoek werd gesproken, of was het tempo nog helser? Snel vergeten is dan ook een probleem van mij. Heeft het wel belang om te onthouden wat een zoveelste wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen? Was dat wel zo wetenschappelijk? Verschillende studies kunnen elkaar zo snel tegenspreken. Hangt ervan af vanwaar de wind waait, wordt dan gezegd. De wind heeft dan een verachtelijke menselijke geur. Een eigenschap die boven alles primeert. Nochtans maakt geld niet gelukkig. Maar ja, dat is ook weer een wetenschappelijke stelling. Boven deze wetenschappelijke stellingen verkies ik een uitdrukking uit menselijke ervaring: ‘Ik voel me rijker door de vriendschappen dan door het materiële dat ik heb.’ Waar blijft hierover wetenschappelijk onderzoek? Pas op: ik betaal het niet.

Luc Van Roosbroeck

0 0

Tienduizend stappen

"Dat geven ze in Nederland altijd bij de erwtensoep", zei mijn vrouw. We hadden er in een Belgisch-Nederlands grensdorp net een fikse wandeling op zitten. "Nu toch iets om te knabbelen." We zeiden het bijna tegelijkertijd. Vooral omdat we net voor het einde van de tien kilometer lange wandeltocht een kasteel annex deftig restaurant doorkruist hadden. De geur die uit de keuken kwam, geen erwtensoep wellicht, scherpte onze honger nog wat aan. "We zijn niet meteen gekleed voor de gelegenheid", zei ik terwijl we over het binnenhof banjerden. “Er hangt wellicht meer klei aan onze schoenen dan er in het hele grensgebied te vinden is.” Twee uur lang hadden we de wandelpalen met een kruisje gevolgd. Een landbouwer had één van de paaltjes na het ploegen van zijn veld plat op de aarde gelegd. "Nu weten we van geen hout pijlen maken", kwam in me op. Het dorp was nog niet in zicht. Gelukkig kozen we de juiste richting. In het dorp stapten we de eerste beste taverne binnen. Al bleek het ook een hotel en restaurant te zijn. De uitbaatster gebruikte meer dan één woord om ons welkom te heten. “Hoi hoi hoi. Goedemiddag”, zei ze vriendelijk. Vier woorden maar liefst. Wij hadden er tienduizend stappen op zitten. Zij telt op het einde van de dag wellicht tienduizend woorden. Mijn vrouw ging voor de erwtensoep. Of snert. Naast het bord soep lag een bruine boterham met een lapje spek. Een traditie over de grens, zo blijkt. Ik had tomatensoep, maar bij het zien van de snert - de soep is beter dan het woord - toch ook spijt dat ik die keuze niet had gemaakt. Op mijn telefoon zag ik dat de foto’s omwille van de ochtendmist grotendeels mislukt waren. Maar het was geen snertdag. Nee, dat zeker niet.

Rudi Lavreysen

15 0

Visuele cultuur, en mijn rechten

Passeren, bestrelen, dan pas domineren, kattenkwaad zal het écht niet overleven. Achteraf weer alles afleren en herbeginnen. Tempo-tempo. Kies zorgvuldig, voor je weet maar nooit: pas neergelegde woorden en hoe die bijten, het aartsmoeilijke ambiëren. Ik leg mijn versnelde pas neer, op de binnenkant van buiken - er groeien zelfs verkneukelde koppeltjes: je weet wel, zo’n zondagmiddag op voorschrift - uitstapjes of kuieren en op je ene hand tel je je passen en op het andere graaft zich het uiteindelijke besef: “ik, die hier absoluut niets te zoeken heb.” Dat rondegesluip is per slot van rekening toch ook voor de vraatzuchtigen onder ons. Passief, vooral dat. Het werkt zichzelf niet echt in de hand natuurlijk. Vooral voor de momenten waarop we (we hebben het elkaar net aangeleerd) buik aan buik het vlezige vallen bestempelen, ik schreef een lus op die geboorte van je, het zegt nu ook niets meer - maar dat is net het punt! Het aanraken baart geen vallen en opstaan, maar ingebouwde zekerheid, en slechts een fractie ervan geloven we elkaar niet, gewoon om zeker te zijn dan, dan toch even die twijfel, zie ik ze? Nee we verstijven beiden, voor kanttekeningen van een paviljoen aan de weerskanten van ons gefriemel, ons heus wel gekreukt volmaakt passeren. U ook hier? Denk je dat iets me nog kan schelen nu? Steel maar, ik ben alleen maar verveeld bij het bedenken van uw ingebeelde aandacht en voor wat bestaat dat eigenlijk? Voor de saaie (maar ze zijn al dood - morsdood) types.

Dries Verhaegen

0 0

Infant Gastric Distress ( voor ‘The Young Mothers”)

Ik neem een Enterol. Een boeiende recensie schrijven lukt deze flierefluiter niet. Ontspannende rare-sjarels-jazz. Ze maken veel kabaal. Een Noor in Texas. Glimlachen. De saxofonist had een leuk T-shirt aan. Gonzales speelt Heavy-Metal op z’n vibrafoon. Set 1, Set 2. Roken tijdens de pauze. Een zootje ongeregeld dat zich voorbeeldig muzikaal gedroeg. 10 op10. We zijn het culturele seizoen goed begonnen. Ontspannende rare-sjarels-jazz.

Casper Hoogenboezem

3 0

Dromerijen van een afvallige idioot (voor Peter en Lieven)

Ik ga naast haar zitten. Het leek een goed plan. Op de muur stond: ‘Chaque matin elle a tout oublié.’ Ik herinner mij iets wat nooit heeft bestaan. Een geschenk. Een scheppingsdaad. Vergeten gratie. Deze dichter is een dief. Hij is de klare kijk op de zaak kwijt. Ze is verstandig genoeg.

Casper Hoogenboezem

1 0

Ik had een geweldige, imponerende liefdesbrief willen schrijven, maar het werd dit sentimenteel, kinderachtig gedoe (voor I.)

Allemaal rozengeur en maneschijn Dat is vervelend Wanbeheerwerken Mijn liefdesleven is als die Kapotte jacuzzi in die Hoerentent die Dringend hersteld moet worden Een onschuldig, geel vogeltje Liet een scheet in de basiliek Bravo! Ik zie u graag Dat is vervelend Bravo! Halsstarrig in panne vallen

Casper Hoogenboezem

3 0

liefdadig

Zet meneer hier in de grond om te schrijven. Had ik kunnen zeggen. Wierook het dit water langs ons om te zingen Had je kunnen zeggen Je zijderoutes kunnen ook leeg zijn Als stof van papier Je zweeg Metaal zeg je soms dingen die raken en roesten En vallenEn vallenzijn.

Erte

0 0

Iets met pijn en hoorns

Hier loopt een woudhier en hierVan de woudlopergeen spoor Hij is toch Net zoals een dierMaar dan met voetenEn zijn handen al zijn ze ruwstrelen vacht en hijeet de viervruchtendie hij vond fonkelenFeestelijkEn ze lesten zijn dorstOnze ogen kruistenonze geweien niet wantik had nog geen paar;Kreeg het pas nadienEn ik zie hem soms nogsindsdie keer.

Erte

18 0

TREKKEN

De bodem zoog mij aanIk zou mijn voeten plantenVan de bergen kreeg ik luchtEn met vijf vierde van mijn gewichtWas ik aan het zweven.

Erte

24 0

Internationale Vrouwendag

Hoewel het voor mij elke dag Internationale Vrouwendag is, vind ik het toch belangrijk om het échte sterke geslacht eens 700 woorden lang in de bloemetjes te zetten. De maatschappij heeft mij namelijk geleerd dat ze niks liever krijgen dan bloemen. Dat en naaigerief, schoonheidsproducten en roze cava natuurlijk. Op de dag dat vrouwen eindelijk mochten stemmen, hebben we een grote stap gezet naar een wereld van gelijke rechten. Maar we moeten er niet lullig over doen, we zijn er nog niet. Nog steeds te veel mannen komen thuis na een lange dag zwoegen, de rug kapot van 8 uur aan hun bureau te zitten, en hebben het lef om te klagen over dat dampende bord haute cuisine dat voor hun neus staat. Ze roepen dingen als: ‘je weet godverdomme dat ik het haat als mijn worteltjes zo dik gesneden zijn!’ en ‘wééral vegetarische lasagne van de Meus, denk maar niet dat ik die aangekoekte kaas straks voor jou ga afwassen. Ik ben uitgeput en ga naar Discovery Channel kijken met een hand in mijn broek.’ Terwijl het echt niet zo moeilijk is om te zeggen: ‘bedankt om na je voltijdse job de kleine al van school te halen, de ramen te kuisen, het gras af te rijden, die kapotte lamp in de keuken te vervangen, naar de Colruyt te gaan en ondertussen ook nog deze lekkere maaltijd op tafel te toveren. Ik zou het wel leuk vinden als je de volgende keer mijn worteltjes iets dunner snijdt.’ Met een klein beetje respect kom je vaak heel ver en vrouwen zijn hier heel gevoelig aan. Verder houden vrouwen ook van complimentjes. Helaas zijn het bijna enkel buitenwerkers zoals bouwvakkers die zich hiervan bewust zijn en beter dan wie ook aanvoelen hoe je vrouwen behandelt. Zij beseffen dat een kortgerokte vrouw die een half uur aan haar make-up heeft gewerkt dat doet voor de mannen. En het zijn die attente bouwvakkers die zich niet te goed voelen om zo’n vrouw een complimentje toe te werpen in de vorm van een fluitserenade of andere zelfvertrouwen boostende woordjes. Vrouwen vinden dit enorm charmant. Wegenwerkers denken er over het algemeen hetzelfde over, maar zijn vaak te verlegen en durven hun mening pas uitroepen wanneer de dame in kwestie al enkele meters uit het zicht is gestaard. In Brussel zie ik gelukkig heel wat mannen die assertief genoeg zijn om de vrouwen hun verdiende aandacht te geven en te overstelpen met complimentjes zoals grosse pute (betoverende prinses), salope, salope (slimme dame, slimme dame), eh sale chienne, suce moi (hé zonnestraal, je mooie persoonlijkheid zuigt m’n aandacht) en je te baise (ik wil met je trouwen want ik ben compleet ondersteboven van jou en je twee universitaire diploma's, je keiharde werkmentaliteit en het feit dat je een team van meer dan 100 mensen leidt met groot succes). Bescheiden zoals de vrouwen dan zijn, schudden ze dit van zich af en maken ze zich snel uit de voeten. Al weten deze gentlemen goed genoeg dat ze net iemands dag hebben gemaakt. En dan is er nog seks. Als er iets is wat ik van porno heb geleerd, is het dat vrouwen een moord zouden begaan voor sperma in het gezicht, sperma op de borsten, sperma op de rug, sperma in de mond, sperma in de anus en sperma van acht verschillende mannen over het hele lichaam. Ik ken er zelf niet heel veel van, maar sperma moet verslavender zijn dan gratis heroïne en maakt duidelijk een erogene zone van elk stukje vrouwenlichaam waar het mee in contact komt. Als je je dan bedenkt dat heel veel regisseurs in deze branche mannen zijn, vind ik het heel vooruitstrevend dat zij zoveel aandacht schenken aan wat vrouwen leuk vinden, ongeacht het overwegend mannelijke kijkerspubliek. Ik denk dat heel wat sectoren hier nog wat van kunnen leren. Want zoals ik zei, we zijn er nog niet. Vrouwen verdienen over het algemeen nog altijd minder dan hun mannelijke tegenhangers, stoten sneller tegen een glazen plafond, worden meer beoordeeld op hun uiterlijk en komen veel vaker terecht in situaties van machts- en seksueel misbruik door mannen. Om maar te zwijgen over het feit dat ze aan openbare toiletten altijd achter minstens 27 lotgenoten moeten aanschuiven voor ze hun ding kunnen doen. Zolang we die 15 minuten extra tijd die wij mannen daar pakken niet uitwissen – tijd waarmee mannen zich naar extra loonsverhoging en hogere functies lullen die zich perfect lenen tot machtsmisbruik – vrees ik dat we nooit tot een wereld komen waarin vrouwen ook écht kunnen genieten van dezelfde rechten die wij mannen al eeuwen als vanzelfsprekend beschouwen. Ik stel dan ook voor dat we beginnen met de toiletten en van daaruit verdergaan met de rest.

Hans Verhaegen

28 1

liefde

dit is een tekst voor anthony

IntegratieprojectHI

7 1

Integratie

Wij werken aan azertyfactor voor school.

anthony marques

15 1

PDD-NOS bij volwassenen

Wat is autisme? Autisme is een aangeboren kenmerk dat zich op verschillende manieren en in diverse schakeringen kan uiten. Elke mens is anders, dus ook iedere autist verwerkt de gedachtenstorm in zijn hoofd op een andere wijze. Zo zal de ene autist zich in stilte afzonderen met zijn favoriete bezigheid zonder veel contact met anderen te maken en zal een andere autist net meer dan anderen babbelen en erg sociaal zijn. De gedachtenstorm bij autisten maakt het voor hen moeilijk om hoofd- en bijzaken van elkaar te scheiden wat niet-autisten veel vlotter kunnen. Er is een voortdurende prikkeling van beelden, geluiden, smaken, geuren en aanrakingen die gelijktijdig en in zelfde belangrijkheid op hen afkomt. Deze constante informatiestroom trachten te filteren in belangrijke en niet belangrijke zaken kost autisten veel tijd en energie. Als het hoofd van iemand met autisme vol raakt met al deze informatie kan zich dat uiten tot het volledig afzonderen in de eigen leefwereld ver van een wereld die veel te druk voor hen is. Of het kan ook leiden tot woede uitbarstingen naar hun vertrouwenskring omdat ze zich onbegrepen voelen. De partner en familie krijgen het dan zwaar te verduren omdat de autist in oorlog is met de drukke buitenwereld met constante prikkelingen, nieuwe situaties en een lawine aan informatie. Hoe om te gaan met autisten? Om het leven privé, op school of op kantoor met iemand met autisme draaglijk te maken voor zowel de betrokkene als zijn omgeving zijn er belangrijke tips. Enkele raadgevingen hoe om te gaan met een autist zijn te lezen op de webstek http://www.symptomen-autisme.nl: Geef me bedenktijd als je iets zegt of vraagt. Als ik boos ben kan dat komen omdat mijn hoofd erg vol zit. Laat mij dan maar eventjes. Alleen zijn helpt mij echt. Een vast plekje vind ik fijn. Bijvoorbeeld aan tafel, in de kring op school of op de bank. Gebruik liever geen sarcasme. Dat vind ik lastig te begrijpen. Vertel altijd wat ik WEL mag doen. Raak mij liever niet onverwachts aan. Wachten of niks doen vind ik moeilijk. Kan je me helpen mijn tijd in te vullen? Ik vind het heel fijn als je aan mij uitlegt wat er om mij heen gebeurt. Ik vind het soms moeilijk om jou gevoelens aan te voelen. Als je het voor mij verwoordt, snap ik hoe jij je voelt. Praat met een rustige stem, praat langzaam en met korte zinnen. Vertel mij altijd van tevoren wat er gaat gebeuren. Ik hou niet zo van onverwachte gebeurtenissen. Verwacht niet van me dat ik je in de ogen aankijk. Ik ben dan snel afgeleid. Ik kan misschien beter luisteren als ik ergens anders naar mag kijken. Wil je mijn aandacht? Kijk wat ik aan het doen ben en sluit daar eerst bij aan. Autismespectrumstoornis (ASS) Mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) kunnen zich bijzonder moeilijk inleven in de gedachten, gevoelens en bedoelingen van anderen. Dit zorgt voor moeilijkheden in de sociale interactie en communicatie. De gewone manier van interactie en communicatie met de omgeving door oogcontact, gebaren, lichaamshouding en gelaatsuitdrukkingen gaan een autist volledig voorbij. Spontane communicatie aangepast aan elke situatie apart vorm vaak een grote belemmering. Een niet voorziene aanraking of knuffel kan een autist flink uit zijn lood doen slaan. Door de constante gedachtenstroom en prikkelingen concentreren autisten zich op zaken die voor hen tastbaar en zichtbaar zijn. Vooruitdenken en plannen is hen dan ook vreemd. Ze plukken de dag zoals die komt. Ze zullen wel zien wat op hen afkomt en houden zich strikt aan vaste routines, werkmethodes en gewoonten. Op die manier trachten ze de buitenwereld op een afstand te houden. Wanneer zich onverwachte, niet voorziene gebeurtenissen aandienen die de dagelijkse routine doorbreken zal dit zorgen voor een paniekreactie. De eigen leefwereld, de veilige cocoon, wordt door de boze buitenwereld aangevallen en alle structuur en regelmaat verdwijnt. Een nieuwe werkomgeving, een familiefeest, de renovatie van de woning of aankomen op een onbekende vakantiebestemming. Het kost autisten bijzonder veel energie en tijd om daar de eigen weg te vinden. Het wegvluchten naar een rustig plaatsje of totale ontreddering met soms woede aanvallen zijn hun manier om om te gaan met het onbekende. Voor de omgeving is dit moeilijk te begrijpen want zij verheugen zich op een feestje, een nieuwe keuken of meteen op vakantie alles gaan verkennen. Voor een autist zijn zulke veranderingen die alle stabiliteit en regelmaat aanvallen een nachtmerrie. Krijgen zij zo al een tsunami aan prikkels te verwerken, dan komen daar opeens nieuwe kleuren, geuren, vormen en allerlei onbekende gewaarwordingen bij. De regelmaat uit zich in het repetitief karakter van gewoonten en gedragingen en het zich focussen op een bepaalde interesse. Er zijn autisten die uren kunnen gamen of lezen of eenzelfde hobby beoefenen. De algemene interesse kan zich focussen op één onderwerp dat alle aandacht en vrije tijd opslorpt. Ze kunnen je alles vertellen over een bepaald onderwerp en blijven zoeken om er zoveel mogelijk over te weet te komen. Of ze zijn een kanjer in de routinejob waarbij ze dagelijks telkens dezelfde handelingen met de grootste precisie uitvoeren. Polyvalente taken en wisselende werkinstructies zullen een autist snel uit balans brengen omdat er dan te veel prikkels binnenkomen om te verwerken. Problemen op school en op het werk kunnen het gevolg zijn als de gedachtenstorm te veel prikkels te verwerken krijgt. Soorten van autisme Er zijn verschillende soorten van autisme waarbij de afwezigheid van spontane sociale interacties, inlevingsvermogen en vlotte communicatie kenmerkend zijn. Daarnaast zijn er specifiek aan de soort van autisme verbonden eigenschappen. Klassiek autisme: Achterstand in of het totaal ontbreken van de ontwikkeling van de gesproken taal. Fladderen of draaibewegingen maken met de vingers of de handen. Het syndroom van Rett: Enkel meisjes kunnen deze vorm van autisme krijgen. Op de leeftijd van 6 of 18 maanden volgt een periode van vertraagde ontwikkeling of stilstand. Nadien volgt achteruitgang. Door eigen symptomen zoals een geestelijke achterstand, communicatie problemen en een onveranderlijke motoriek kan men een diagnose stellen. Het syndroom van Asperger: Sociaal onbevangen: waarheidsgetrouwe en pijnlijke opmerkingen tegenover minder gekende personen zijn hen eigen. Vooral verbaal doen ze het goed. Interesses, routines en rituelen zijn vaak van een ander niveau dan leeftijdsgenoten. Gelaatsuitdrukkingen, gebaren en mimiek zijn erg beperkt. Grote grove bewegingen die men maakt met de grote lichaamsdelen verlopen vaak niet vlot. Dit kan men zien bij bijvoorbeeld lopen of zwemmen. PDD-NOS (pervasive development disorder of pervasive ontwikkelingsstoornis, niet anders omschreven) Verkiest om veel alleen of op zichzelf te zijn. Deelt weinig met anderen. Neemt alles heel letterlijk op taalgebied. Goedgelovig. Moeite om van de ene op de andere activiteit over te schakelen. Overgevoelig voor prikkels. Let erg op details. Raakt in paniek bij kleine veranderingen in de omgeving. Vaste rituelen en gewoontes. Vaak bijzondere interesse in één bepaald onderwerp waarin men helemaal kan opgaan. Geen taalachterstand. Active but odd (Actief maar bizar): Gaat spontaan verbaal in contact met zijn omgeving. Vanuit zijn eigen beleving en bizarre interesses gebeurt dit echter op een naïeve en soms storende manier. Wederkerigheid en interactie ontbreekt. Afhankelijk van vertrouwensfiguren zoals symbolische relatie met de moeder Verbeelding aanwezig, maar gestoord. Intelligent, maar zwakke motorische coördinatie Geen angstcontrole, angsten. Meervoudig complexe ontwikkelingsstoornis (MCDD of multiple-complex developmental disorder): Problemen met emotie en affect. Vaak angstig of gespannen met paniekaanvallen. Denkstoornissen: problemen om werkelijkheid en fantasie te onderscheiden. Chaotisch en dwangmatig Savantsyndroom: Bijzondere geestelijke vermogen op één kenmerkend terrein Vaak kunnen deze mensen razendsnel ingewikkelde berekeningen in hun hoofd uitwerken. Zo kunnen ze bijvoorbeeld van elke willekeurige datum zeggen op welke dag van de week deze viel of zonder fouten muziekpartituren naspelen. Prikkels in het hoofd Mensen met PDD-NOS zien en ervaren de wereld anders dan niet-autisten. Door de voortdurende toevloed van allerlei prikkels die ze in hun hoofd moeten verwerken raken ze snel oververmoeid. Wanneer ze deze vermoeidheid miskennen of er tegen in opstand komen riskeren ze een rode lijn te overschrijden. Totale uitputting die dagen kan aanslepen of plotselinge woede aanvallen zijn dan het resultaat. De grote verwachtingen naar goede schoolresultaten kunnen door pubers met autisme vaak niet worden ingewilligd. Ze worstelen met hun puberteit en daarnaast voortdurend nieuwe leerstof, wisselende leerkrachten en klaslokalen. Vijf dagen na elkaar op de schoolbanken is een marteling. Laat staan dan nog lessen en huistaken voor hun overgeprikkeld hoofd. Vaak loopt het dan ook mis tijdens de puberjaren. Hevige emoties, conflicten en onhandelbaar gedrag of net het totaal in zichzelf keren en afzonderen van de altijd te drukke buitenwereld. En alle aandacht voor een bepaalde hobby of activiteit. Feestdagen uit den boze Kerstmis, Nieuwjaar, Pasen, Pinksteren,… Het burgerlijk jaar zit vol met feestdagen, brugdagen en extra verlof. Iemand met PDD-NOS registreert werk- en feestdagen zoal een computer een binair systeem. Vijf dagen werken, twee dagen thuis. Of werk, werk, thuis, werk, werk, thuis, thuis voor wie bijvoorbeeld deeltijds werk. Wanneer aan die regelmaat een wijziging optreedt, raakt iemand met PDD-NOS totaal uit balans. Een feestdag op donderdag en een vrije brugdag op vrijdag met nog twee vrije dagen van het weekend krijgt zo iemand niet verwerkt. De paniek slaat toe op zaterdag, want het werk roept volgens de gekende regelmaat. De autist voelt zich onrustig, onnuttig en uitgeput om die werkprikkels te onderdrukken tijdens de extra twee dagen vrij. Hij vraagt zich constant af welke dag het is tijdens het lange vrije weekend en verlangt naar duidelijkheid en het door hem vertrouwde binair systeem zonder afwijkingen. Om de vele prikkels die men krijgt tijdens de dag te verwerken moedigt het onderwijs in Vlaanderen aan om autisten een dag in de week thuis les te geven. De vele verplaatsingen tussen klaslokalen en elke uur een totaal andere materie van een andere leerkracht zijn geen lachertje als elk detail gelijktijdig op je afkomt. Terwijl jij de hoofdzaak zoekt, zit de leerkracht al vier zinnen verder. Een autist lijkt voor de buitenwereld dan ook een luie en ongeïnteresseerde leerling op school. Niets is minder waar. Vaak is een autist bijzonder goed in één welbepaald vak waar al zijn interesse naar uit gaat en moet hij of zij hard knokken om mee te kunnen met de andere vakken door de vele prikkels die hij constant krijgt in zijn denkwereld. Een weekplanning met duidelijke rustmomenten en aandacht voor de persoonlijke interesses is onontbeerlijk. Wanneer er extra vrije dagen zijn moet de autist een leidraad hebben, hoe die dag er kan uitzien. Dit geldt zowel voor adolescenten als volwassenen. Zonder structuur komt er nooit rust in een gezin met iemand met autistische kenmerken. Alle nuttige informatie dient dag na dag voor elk gezinslid in een tabel worden weergegeven. Ook taken, rustmomenten en tijd voor hobby’s en eventueel wat de pot schaft. Het is ook belangrijk dat zulke planning elke week goed wordt besproken en bekeken zodat duidelijk is wat iedereen kan verwachten. Ook moet men voorzien dat iemand met PDD-NOS regelmatig zijn hoofd kan leegmaken. Voor de ene is dat een wandeling of fietstocht. Voor iemand anders kan dit lezen of gamen zijn. Dieren kunnen ook therapeutisch werken om gevoelens die moeilijk naar medemensen uitgaan via een knuffel of stoeipartij met een hond of ander dier te uiten. Paarden blijken vaak ook geschikt om autisten tot rust te brengen. Natuurlijk moet men rekening houden met angsten en allergieën en de persoonlijke interesses van elkeen. Geen twee mensen zijn gelijk en ook geen twee mensen met PDD-NOS. Relaties en autisme Veel handboeken werpen op dat relaties met een autist gedoemd zijn te mislukken. Het is inderdaad een moeilijke combinatie. Een relatie kost immers veel tijd en energie. Er zijn tal van keuzes die gemaakt moeten worden en iemand met PDD-NOS of een andere vorm van autisme voelt zich een speelbal in een razend drukke wereld vol activiteiten, huiselijke beslommeringen en sociale contacten. Het liefst van al trekt men zich terug in de eigen leefwereld. Met een goed afgebakende planning waarin duidelijk wordt omschreven wat van hem verwacht wordt. Wanneer, hoe en met wie men afspreekt. Welke huishoudelijke taken op welk ogenblik dienen gedaan te worden. En voldoende ruimte voor een eigen inbreng, eigen interesses en een veilige plek waar men zich kan terugtrekken wanneer de wereld rondom hen te druk wordt. Een lat-relatie, een eigen werk- en hobby kamer, een weekend in rust om het hoofd regelmatig leeg te maken. Het is moeilijk te begrijpen voor wie niet kan doordringen in het hoofd en de drukke wereld van zijn partner. Wil jij zoveel mogelijk bij je liefste zijn, wil je partner zich terugtrekken in zijn eentje op regelmatige tijdstippen. Onverwachts langsgaan bij je geliefde of niet gepland bezoek zijn een nachtmerrie. De planning moet duidelijk weergegeven wat men die dag kan verwachten. Wat is de inbreng van elkeen? Om welk uur begint en eindigt de activiteit? Waar moet men naartoe en met wie? Is er mogelijkheid om een kalmere stek op te zoeken wanneer het te druk wordt of aan te geven dat het hoofd vol zit en men verlangt naar de vertrouwde omgeving. Sociale activiteiten zijn vaak een marteling. Ze moeten tijdig gepland, duidelijk omschreven en met wederzijdse instemming plaatsvinden. Vaak is een theater bezoek na een drukke werkdag geen ideale ontspanning. Dat plan je beter op een vrije dag. Net als een ontmoeting met vrienden of boodschappen doen in een drukke supermarkt. Boodschappen doen. Eenvoudig voor jou, een heksenketel voor je partner. Al die artikelen, kleuren, vormen, afmetingen en tekst boodschappen meter na meter. Ik moet yoghurt hebben, maar er zijn veertig verschillende soorten. En hoe zijn die gerangschikt? Volgens kleur, prijs, naam, inhoud? Welke moet ik nemen en zijn er in reclame of niet? Uiteindelijk kies je best telkens hetzelfde merk. En maak je een lijstje met producten die je zeker niet mag vergeten. Vergeet een autist een boodschap, dan koopt hij erna beslist een driedubbele portie om een nieuwe zoektocht te vermijden. Een supermarkt is een gekkenhuis. Al die doosjes en blikjes, rayon na rayon. Kleuren, vormen, product namen. Om het nog niet te hebben over het constante geroezemoes van winkelende klanten, het meisje van de supermarkt dat aangeeft waar een product staat aan een klant een rayon verder, de audio boodschappen, het knarsende wieltje van de winkelkar, het licht van boven, de zoemende airco en koelkasten, de joelende kinderen die snoep willen, de piepende barcode scanner, de geur en kleuren van het fruit, de geur van het kuisproduct, enz. En alsof dat allemaal nog niet erg genoeg is, worden producten vaak van plaats veranderd in een supermarkt. Of heb je zoveel keuzes dat de paniek toeslaat. Boodschappen doen in de daluren, een boodschappenlijstje en de vertrouwde omgeving van de gekende winkel zijn beslist aan te raden. Zoals je best je partner laat weten wie er komt op een familiefeest of sociale verplichting. Zodat deze een idee heeft van het aantal aanwezigen en voor hem bekende ankerpunten. Belast je partner niet met overbodige details, maar breng de boodschap duidelijk en kort over en controleer of alles begrepen werd. Ga het ook niet doordrukken dat je partner erbij dient te zijn op elke sociale activiteit, maar geef hem de keuze. Een feestje op de avondschool, de opening van een nieuwe tentoonstelling in een galerij een winkelcentrum lijken jou verschrikkelijk fijn. Maar je partner piekert daar misschien nachten over hoe hij aan zulke activiteiten kan ontsnappen. Geef dan ook voldoende ruimte en mogelijkheden om zich terug te trekken naar de vertrouwde omgeving. Als je partner een avond in zijn eentje wil lezen, gamen, modeltreinen bouwen of eender wat, geef dan die mogelijkheid. https://autismestorm.home.blog

Autisme Storm

6855 3