De 'waarom vraag'
De 'waarom vraag'.
Ik hou zoveel van de waarom vraag dat ik hem haat. Peuters zijn daar kei-straf in.
"Waarom is dat bord rood met een witte streep?"
"Omdat dat een stop bord is", zegt va.
"Waarom is dat een stop bord?"
"Omdat je moet stoppen dan."
"Waarom moeten we dan stoppen?"
"Omdat we anders botsen als iedereen door rijdt", antwoordt va geërgerd.
Kid vangt de nervositeit op, kid is geen moeilijk kind. Kid kijkt wat verder in haar lievelingsboek. Toch blijft kid denken: waarom is het bord niet paars met een groene streep? Dat is toch veel vrolijker vind ik. Waarom laten we elkaar gewoon niet voor met de wagen? Dan hoeven we geen lelijke stopborden. Terwijl ze naar Rubio, de kabouter, op haar mooie prent kijkt moet ze glimlachen want Rubio weet het ook niet, ziet ze aan zijn blik.
Kid wordt puber meid. Heel de tijd krijgt ze waarom vragen, al jaar en dag en het stopt maar niet. "Waarom is je kamer zo slordig", zeurt moeke? "Waarom was je gisteren zo laat van school?" "Waarom ruikt je jas naar sigaretten", tiert va? Alles, echt op alles moet ze wat gaan verzinnen. Na een tijd snauwt ze: "daarom" en gaat stampend naar haar kamer. Ze gooit de deur dicht en kid vraagt zich af waarom ze niet vragen of ze zin heeft om te praten over die domme geur in haar jas, bij een lekkere kop ,liefst warme, chocolade melk? Waarom doen volwassenen zo dom? Ze snappen kid niet en kid begrijpt de wereld niet. Ze zet mega luide muziek op: rap; daar vloeken ze veel bij en dan vloekt ze luidkeels mee. Kid is kwaad. Ze weet 't vast niet meer dat ze met Rubio lachte omdat de grote mensen haar geen uitleg konden geven. Meestal vond ze dat best grappig en deed ze er nog een paar schepjes waarom vragen bovenop. Nu moet kid zich verantwoorden voor alles, ja echt alles. Opeens hoort ze va de trap op rennen. Gauw toontje lager zetten die muziek. Va vindt rap trouwens geen muziek, waarom weet ze niet.
Jaren gaan voorbij. Kid studeerde en is maatschappelijk assistente. Ze werkt voor het OCMW in de gemeente waar ze opgroeide. Ze krijgt veel mensen over de vloer. Meestal vragenstellers. Zij stelt vragen.
"Waarom werken jullie niet?"
"Waarom heb je de huur niet kunnen betalen?"
"Waarom heb je je wagen verkocht en voor welk bedrag?"
"Waarom verhuis je zo vaak?"
"Waarom hebben jullie gekozen voor 5 kids?"
...
Ze noteert de antwoorden in een pc systeem. "We bellen zo gauw we kunnen."
"Waarom heb je geen gsm?"
"Kom dan maar terug donderdag om 14.15u."
Deze mensen gaan zenuwachtig en wanhopig naar huis. Binnen 2 weken staan ze op straat. Kleinste kid huilt, groter kid fluistert dat 't heus goed komt en neemt een prentenboek en vertelt over Rubio de kabouter.
Donderdag staan ze paraat. Ma, pa en de 5 kids. Oudste kid houdt kleinste kid in de armen. Ze zijn 20 minuten te vroeg. Het is pas 13.55u. De minuten tikken langzaam voorbij. Welke vragen zullen er nu weer zijn? De assistente komt tevoorschijn en met z'n achten gaan ze zitten in een veel te klein lokaal. Ze halen nog wat stoelen bij.
"Op de commissie werd beslist...", ma houdt haar adem in, kijkt angstig haar man aan. De 4 oudere kids kijken vragend hun ouders aan. Jongste's oogjes zijn net toe gevallen.
Even is er stilte. Er rolt een traan over ma'ke haar wang dat ze in één snelle reflex weg veegt met de mouw van haar kapotte jas. Ze kan niet meer. Ze is op, bang dat de 5 geplaatst worden indien er geen oplossingen komen, bang om haar man te verliezen ook omdat ze denkt dat ze gefaald heeft als moeder en als vrouw en dat verstopt ze in haar mouw. Sterk als ze is herpakt ze zich gauw.
De maatschappelijk assistente zit er wat verbouwereerd bij. Ze zag de traan en meteen denkt ze in zichzelf: "waarom huilt ze?"
"Omdat ik het niet meer weet", antwoordt ma terwijl pa zenuwachtig wiebelt met zijn benen en het oudste puber kid de hand van haar ma vast neemt en slikt.
Ze had zonder te weten de 'waarom vraag' luidop gesteld.
Ze vraagt of ma en pa een watertje wensen en of de kids haar willen volgen naar de speelhoek? Dan pas ziet ze het prentenboek, met Rubio, dat de tweede jongste in zijn handen klemt. "Hadden jullie graag warme chocolademelk?", vraagt ze. De kids kijken een beetje vertwijfeld op en knikken. De assistente gaat naar de automaat, graait kleingeld uit haar tas en brengt de bekers. "Pas op, 't is warm", zegt ze. "Ik kom zo terug, ik ga naar het lokaal bij jullie ma en pa en als er wat is kom dan maar naar daar."
De assistente gaat weg. Ze praat lange tijd met de ouders. Deze vertellen wat er allemaal gebeurde: hoe de kids school liepen en over hun hobby's van voor het faillissement zoveel jaren terug.
Een hele poos later, de bekers leeg en al samen heel wat gespeeld, gaat puber kid eens piepen.
Nu is zelfs pa emotioneel en ma lacht haar dochter om de hoek toe. "Kom erbij mijn lieverd", zegt ze zo zacht en kid weet niet goed wat doen. Voorzichtig stapt ze de volwassenen tegemoet. Ze is nog niet in het lokaal, of ma vertelt het allemaal. "We gaan verhuizen, eerst naar een noodwoning en ondertussen zullen ze helpen bij het zoeken naar een huis, we mogen voedselpakketten en de assistente brengt zo gauw ze kan een gitaar." Puber kid schiet in huilen en hoort de rest niet meer. Het was zo lang geleden dat ze nog had kunnen musiceren. Ma praat en legt vanalles uit, maar puber kid weet niet wat er gezegd wordt.
Ze kijkt naar de assistente en vraagt: "een gitaar, waarom?"
"Daarom".
Céline M.
