Hedianne

Gebruikersnaam Hedianne

Over Hedianne

Omdat je op ieder tijdstip iets nieuws kunt beginnen en met rode vlechten kunt beweren ‘ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het kan.’ Tot zover waren mijn teksten vooral informerend, inspirerend en wellicht druppelsgewijs infiltrerend, om iets in gang te brengen, omdenken gaat niet vanzelf. Nu neem ik mij voor om tussen mijn 69ste en 96ste liefst dagelijks te dichten ten behoeve van het binnenstebuiten keren, omdat het leven uiteindelijk ook een inside job is.

Opleiding

pedagoog in eigen praktijk, methode-ontwikkelaar, docent, autodidact, niet-gepensioneerd AOW’er, focus op de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen met cognitieve uitdagingen, in het bijzonder Down syndroom.

Publicaties

methodes Leespraat en de Rekenlijn en talrijke artikelen

Teksten

kleipop

het gaat niet om hoe vaak je valt maar dat je opstaat en je zwaktebot herstelt, het maakt niet uit, de weg die je bewandelt, of je struikelt, of een routepijltje mist zolang je stapvoets gaat en zachtjes mee blijft veren op de golvende geboortegrond die aan de wieg stond van je eerste kreet om hulp waar je ook gaat, de terugweg wandelt met je mee en werpt in wilde zee haar ankers uit, niet om te klampen of te redden wat er nooit te redden viel maar om stevig vast te houden aan wat als laadpaal boven water, als in steen geschreven staat: vergeet niet dat je aarde bent, van hogerhand gevormd uit natte klei, vlamgevat aan raadselachtig vuur voor de duur van even en dan weer terugkeert naar je huis van welvend woud en vruchtbaar oeverland, maanverlichte heksenkringen en wortels reikend naar de zon

schubdier

of een mens ook schubben krijgt, als huid en leeftijd met elkaar gaan overlappen, of je kunt vervellen als een hagedis, of prinsheerlijk als een kikker uit een vis je kunt gedragen als een kever die zijn schild niet langer past, maar het liefst nog als een vlinder uit een pop met ogen op vleugels ach hoe lang geleden speelde ik een trouwerij na met de bruid in stralend wit, de andere meisjespop werd man omdat het kan, alles is transitie in een nieuweling, metamorfose is een andere vorm van oei ik groei is er een leeftijdsgrens: tot hier en niet verder als het om vervellen gaat, als je schubben wilt verliezen om de groeispurt bij te houden van je overtollig huidvertoon, om je oude blik in nieuwe ogen terug te vinden

herfst in uitvoering

bladeren scholen samen aan de rand van het fietspad, waar ik fiets op mijn snelle Gazelle, waar ik voorbij snel, ze laten mij passeren, rollen met hun grote rode ogen, plakken vochtig aan elkaar, kennen geen gêne ze trekken een rode lijn: tot hier, maar ik ga verder, ik moet wel, ik ben een mens in uitvoering, een doener tegen beter weten, het tijdsbesef duwt op mijn trappers, ik vermijd het rode licht, ga liefst ongeremd op weg ik laat de bladeren links liggen, of rechts en laat ze achter mij, terwijl ze voor mij blijven samenscholen aan de rand van mijn fietspad, links en rechts, en ik op weg blijf, terwijl ik doortrap in mijn eigen herfst foto: pixabay tantetatie autumn

de geur van vliegenzwam

in dit bos wandel je liefst op kousenvoeten, onder dit doorzondak van vederlicht bladgoud loop je de scherpe kantjes van je stemming af en dompel je je onder in wisselbaden van sprookjeswater, geurend naar paddenstoelen en zongerijpte hei, je scrubt je huid met stuifzand en verse dennennaalden en droogt je af aan het gefilterd hemellicht, dan vlij je loom geworden neer in de ronding van een omgevallen boom je doezelt tot je vaag kabouterstemmen hoort en alles wat niet meer bestond tot leven komt en alles wat bestaat tot stilleven verstomt, omdat jij je naam en tijd vergeten bent, je zwaartekracht hebt afgelegd, en het hakketakken van je apenbrein op sterk water hebt gezet, voor als je eraan terugdenkt

net alsof

er staan bezems dwingelanderig te brommen in de kast mijn oude kat laat loom haar haren vallen op de bank stapels borden zuchten onder afgebroken scherven heel het glaswerk, ooit zo helder, toont zich afgemat en overal, overal zie ik de dingen barsten en vergaan er is teveel reclamepost, geadresseerd aan de bewoners, zonder naam ook de kranten overdrijven, geven inkt af op mijn oogbal, drukken hun verhalen door mijn strot, geven letteroverlast buiten het sijpelen van snotterige regen geen vogel te bespeuren, alleen de wanklank van de straat en geen haan die ernaar kraait dat ik hierbinnen zojuist de oorlog heb verklaard, terwijl voorbij mijn raam de schaamteloze wolken waaien wat heeft alles toch vandaag, ik probeer mijn draai terug te vinden in de kringen rond mijn ogen, tussen het afbladderend eelt aan mijn voeten, in het uitgelubberd spinrag in mijn hoofd waar geen vlieg zich ooit liet vangen dit is een dag als facebook zonder duimpjes, geen rode hartjes te bekennen, wat is er over van de kameraadschap in dit spookkasteel van eigen makelij, waar is de moeder die haar kind toelacht en zegt: het oorlog spelen is nu klaar

late oogst

ik ging nog even naar de tuin met de groentebedden waar nu stro op ligt en waar het frisse groene blad geen vestje nodig heeft en pluk de dag speelt ik hoor gekwetter van een roodborst, volgt mij op de voet van wieden langs het pad dat schoon moet voor de winterschouw, ik loop een tuinvriend tegen het lijf, we houden afstand en praten over ogen die straks beter kunnen zien nadat je jaren alles maar liet zakken omdat het opstaan nog wel lukte en je door gemaakt verbaasd te kijken en dat dan de hele dag, de ander nog wel zag en vice versa, en je hoopte dat het niet opviel dat je niet de oude was, hoewel je nu veel ouder was en iedereen het wel zou snappen, jijzelf nog het minst omdat je de 40 nooit bent gepasseerd en je nog hetzelfde oogt en hetzelfde oogst, je gaat voor de verse pluk, je voelt de plant power in je boerinneninborst, je bent nog lang niet uitgespeeld in het groen groen knollen knollenland waar geen jagers zijn, de tuinvriend zet muizenvallen, dat doe ik niet, ik ben van leven en laten leven, vraag het de roodborst onder de bessenstruik, vraag het de slakken in de kool, de wormen in de grond, de kikker in de vijver, de hommel die zich klaarmaakt voor de winterslaap: deze plek is niet van mij, deze tuin herbergt een wereld en ik hoor er naamloos bij

da capo

gisteren nog had ik de taal in mijn zak nu rammelen de woorden als een sleutelbos aan de broekriem van een makelaar: niet één opent zijn eigen huis gisteren nog pasten mijn woorden als deksels op een voorraadpot, nu is het maatverschil te groot om wat ik zeg of schrijf of fantaseer naar behoren af te dichten met een draai of slotakkoord mijn taal drijft rond in open zee, er is geen land in zicht, alleen een vormeloos gedicht, ongefilterd in een glas smaakt het naar toen ik zeeziek was en terug naar huis verlangde geen punt of komma te bekennen, alleen maar openstaande sluizen en het ongehinderd stromen van in zilt gegoten woorden die bij toeval in mij komen om mijn woningnood te stillen ik waan me graag een golf voor één moment, tot ik stuksla op een kust en aanspoel, misschien ergens, en dan teruggeworpen word in zee en weer over potjes begin en sleutelbossen en heimwee

de klok geeft cijfers aan

zij is nog goed bij haar verstand en in haar bloeit dezelfde bloem haar blauwdruk is nog bij de tijd zijzelf is echter tijdloos nieuw 10 seconden zijn genoeg om haar te doen vergeten wat anderen nog weten omdat het net gezegd, gedaan daarom stelt zij de vraag opnieuw en wij beantwoorden haar liefde omdat de tijd verloren is maar niet de lente in haar hart foto: pixabay, Mylene flowers

winterwaarts

de zon schijnt magertjes door een onvast jasje van grijswit craquelé op kousenvoeten sluipt de wereld naar november het moppert hier in daar in kil geworden huizen er zijn fornuizen in de weer met appel en kaneel het kaasjeskruid houdt dapper stand, de tagetes gloeit nog rood bloemen weten niet van tijd, zij wortelen in licht en warmte en de mens, jij slimme meter, denkt vooruit in wintermaanden, al voor de zon in kracht afneemt blik jij de zomer in, in kelders vol conserven pompt haar rond door ondergrondse buizen, jouw zomer schuilt in dikke mutsen, kruipt met jou onder de wol als de wereld koud en donker en de bloemen afgestorven knip jij je namaakzonnen aan en laat de winter buiten staan jij zomermens wordt winterwaarts een ware held op sokken

Youri

niet zo voorzichtig liefje, waarom dat zuinige ontbijt, die schraalmans keukenmeester, waarom werd je bedelaar, doe niet alsof je armoe hebt gekend, jij rijkeluisjong, kwistig strooiend met je tijd, geen idee van einde of noodzaak, je hengelt maar gaat niet te water, leeft tussen vierkante muren, denkt in rechte lijnen van thuishonk naar thuishonk, jij springt nooit uit de band of van de hoge, je houdt de hand op de knip, je voet op de rem en zingt alleen waar niemand het horen kan, en alles wat je doet en laat maakt je kleiner dan je bent, alles is gericht op dat je maar niet te pletter, dat je maar niet dakloos en berooid, dat je maar niet koud en eenzaam, dat je maar niet dood, waarom mijn liefje dans je niet met mij urenlang je stiksels los, waarom spring je niet met mij in de Keizersgracht bij nacht?

te laat

het schrijversbestaan is zwaar door het voortdurende ontploffen inwaarts, je wilt het een halt toeroepen, alle seinen op rood zetten, maar ze stormen door de dranghekken heen en eisen dat je vertrekt, je potlood slijpt en je handtekening zet. het is een soort handjeklap bij de achterdeur terwijl in de voortuin de dag klaarlicht is. je pen is niet langer je wapen maar in handen van een poppenspeler, je hangt aan een zijden draad, en wordt gewoon binnen gehaald. Anansi, denk je nog, die weet wel raad met verhalen, maar het is te laat de inkt begint al te drogen. afbeelding: haeuptling spider Pixabay

wollebolletjes voor de slaap

na het avondeten rol ik mijn dagresten op ik stop ze schielijk onder mijn hoofdkussen waar niemand kijkt, ook ik niet soms moet ik nog wel even wat ontsnapte herhaalgedachten vangen die in kringetjes ronddraaien in mijn dagmoeie hoofd zij laten zich niet graag beetnemen maar blazen de aftocht zodra zij er lucht van krijgen dat ik mijn adem erbij ga halen ik leg mijn wollebolletjes neer als zachtvoer voor de reclyclingfabriek waar ik weet dat in nachturen droomwerkers en rembestuurders op volle toeren mijn 24-uurs biologie aan de praat houden, hartzeer repareren en zelflerende breingewassen onderhouden te elfder ure of nog later leg ik mij welaan te rusten, ik schommeldommel weg terwijl de slaaptrein mij langs nachtlandschappen voert en gepasseerde stations spoorloos achterlaat om de volgende ochtend met frisse moed aan te komen in een nieuwe dag

je weet maar nooit

morgen zou alles beter, zeggen ze, en daar dan op hopen, dagenlang, terwijl ik ondertussen mijn leven in laatjes verstop en me niet laat kennen omdat wachten wordt beloond, zeggen ze er wordt best veel gezegd zo tussen neus en lippen, zo tijdens het gangwandelen en dan zijn er nog de mogelijke interpretaties van al die aaneengeregen woorden, de zwaan-kleef-aan gedachten die nooit passen in een notendop op de dag voor morgen zal ik mijn laatjes legen, mijn penseel oppakken en een zelfportret verzinnen in eigentijdse kleuren, dit op mijn voorraam plakken, zo mijn zegjes kenbaar maken aan wie toevallig aan mijn huis voorbijgaat

vraag van vandaag

ik sta op het balkon om de zon te begroeten, mijn ogen moeten wennen aan het knipperlichten, het donker is soms beter te verdragen als je droomslaapt door je leven. mijn ogen stellen zich op scherp, een groepje bomen komt dichterbij, een straatnaam, kentekens op steenworp, een rijtje huisnummers aan de overkant. mijn ogen staan op steeltjes, geen wonder dat ze prikken, ze zien teveel. het informatiebord is vol, maar in de hooiberg is geen speld te bekennen, waar is Wally? ik oefen mijn oogspieren, trek een lijn van mijn duim naar de horizon. ik zie een kat in mijn ooghoek, een duif vliegt over, er is een man met een vuilniszak, milieupas in zijn andere hand, het leven speelt zich af in de periferie. mijn blik glijdt over een busje, AIRCOTECHNIEK.NL staat op het voorportier. waarom zie ik dan opeens in het zijruit een vraag verschijnen, levensgroot, niet te missen door mijn linkeroog? LEG VANDAAG NOG EEN VERKLARING AF: kun je aanvaarden dat je leven nooit volmaakt, dat de schade aan balken niet volledig hersteld, hooguit gestut, dat er altijd tranen zullen zijn als je voor meer dan 70% uit water bestaat, dat er geen verlichting bereikt wordt, dat je dood heel gewoon zal zijn, voor jou 10 anderen, dat je sterft zonder handreiking, of heldendichten? kun je de dood dan maar beschouwen als iets dat verder reikt dan het oog, als ultieme liefdesverklaring aan jezelf, ‘de crematie vond plaats in gesloten kring’, de cirkel was altijd al rond. kun je nu al zeggen: ik lijd mijn leven in vrijheid, omdat de leidinggevende is opgestapt, en zit de opluchting misschien juist daarin, zodat er geen koeling nodig is en je rustig kunt blijven ademen zolang de windrichting het toelaat? afbeelding: Pixabay DanielHannah Eye

thuisfront

we deden vroeger graag een partijtje luchthappen, degene met de hoogste ademnood mocht eerst. soms moest je zo lang wachten dat je stiksels loslieten nog voor je aan de beurt was en ademloos toezag hoe een ander er met de laatste zucht vandoor ging. je wilde er wel wat van zeggen, maar je bleef steken, je klopte niet, je was niet goed bij je verstand als je je emoties zo hoog liet oplopen. zienderogen liep je achteruit, tot op het bot geslonken verdween je in wéér een nacht, je voelde de tocht, (kan iemand het raam dichtdoen) maar de frisse wind bleef uit. je had angst om geplet te worden, zagen ze niet dat je al vel over been was, te benauwd om je stem uit te brengen. je zou graag longcapaciteit hebben zodat je aangenomen werd in verband met een gezin. foto: pixabay moshehar window

raadsel

er zij er die smeren als stroop, slijm afscheiden, waar je van hoopt dat je er niet aan blijft kleven er zij er die modder gooien, zodat je onder zit maar het niet lukt het goedje af te schrobben er zijn er die als een schuurmachine aan je schaven tot de gewenste gladheid, je voelt de pijn maar bent te naakt om het productieproces te stoppen er zijn er die aan je knagen of die je in hun greep houden, je de pas afsnijden of je een poot uitdraaien, er zijn er zelfs die je keel dichtknijpen, die je dood wensen, of een ziekte, of die vermomd als papieren tijgers op je deurmat belanden er zijn er zoveel, maar andere zijn als kwastjes, die zachtjes schoonpoetsen zonder schade te brengen aan je textuur er zijn er die aanvoelen als een tweede huid, die warmte afgeven zodat je de vriezer weer eens kunt ontdooien er zijn er die zich uitstorten als een waterval, waar je alleen maar met je ogen dicht naar kunt luisteren er zijn er die stromen als een helder berkbeekje, waar je uit zou willen drinken, die je laten zwemmen, je het gevoel geven dat je altijd weer boven komt als je duikt er zijn er veel die worden verzwegen, die je vermoedt achter een ingedrukte pauzeknop, die geduld van je vragen er zijn er waarvan er maar één genoeg is, die niets willen, die niet uit zijn op een koopje, die het ook allemaal niet weten, die lichtgewichtig, speels, die gewoon zijn, zoals jij en ik foto: Jill Wellington Waterfall

oud worden heeft de toekomst

elke keer als je op een kei gaat zitten voel je de oudheid vanzelf je botten in trekken, je begint je af te vragen hoeveel steentjes jij eigenlijk hebt bijgedragen, als het al zo moeilijk is om één steen te verleggen, je moet maar het lef hebben middenin een wild stromende rivier te gaan staan, liever kijk je toe vanaf de zelfkant. een boom wordt hoe ouder hoe dikker, boomknuffelaars merken hoe jeugdherinneringen geluidloos hun gedachten binnen beginnen te sijpelen, de barstige houtrimpels werken aanstekelijk op je huid, je begint je eigen jaarringen te tellen, je komt er niet uit door onbewaakte grensovergangen, je jaartallen beginnen te lubberen, je zicht erop wordt minder. oud worden wordt van oudsher gedaan in alle lagen van de bevolking, we verenigen ons in ouderdom, het verschil zit nog wel in wijsheid, weidsheid van blik of in nog kunnen blozen om een bloem of charmeoffensief, maar ook in hoeveel leven je aan je jaren hebt weten toe te voegen en of je je gebreken telt of je zegeningen. veroudering is goed te doen in traditionele samenlevingen, waar leeftijd respect oogst, zoals we hier respect tonen voor zongerijpte tomaten of een wijn uit 1950, daar betaal je graag de hoofdprijs voor, terwijl in een beschaafd land de ouderenzorg als onbetaalbaar wordt bestempeld, maar daar bedoelt men iets anders mee. een oud gezegde luidt: ‘wie een oud huis afbreekt krijgt stof in de ogen’, we lopen omzichtig om de porseleinkast heen, maar bulldozeren door de broze botten van hen die hun laatste kwarteeuw proberen vol te maken, Lucebert dicht: ‘alles van waarde is weerloos, wordt van aanraakbaarheid rijk’, wie houdt je hand vast als je sterft? ik volgde een toffe granfluencer die zegt: je hebt soms het gevoel dat je oud aan het worden bent, maar dat is vals alarm, je staart je blind op de verjongingskuur van anderen, die van mening zijn dat ze 35 zijn of zelfs begin 20, en jou behandelen als hun demente grootmoeder, terwijl ze zelf nog in het stenen tijdperk leven met hun geladyshavede kinderkopjes. ze beschouwen oud zijn als een toekomstigheid waar je overheen kunt groeien, ze gaan ervan uit dat de overheid of de wetenschap wel iets verzint om het leven toekomstsbestendig te maken, en terwijl hun wegwerpartikelen zich opstapelen, denken zij zich een slijtvast bestaan, aftakeling is toekomstmuziek waarin hun oren niet geschoold zijn. ik hoop niet zo oud te worden dat ik binnenskamers moet blijven omdat ik mezelf aan de straatstenen niet meer kwijt kan, en dat oud worden nog een toekomst heeft in een land waar ‘jong geleerd oud afgedaan’ een spreekwoord dreigt te worden, ik zou graag ergens oud en kraaklevend buiten in het zonnetje gezet willen worden, als ik 100 ben. foto: pixabay regal shave

hoe oud

je bent zo oud als je denkt dat je bent maar hoe tel je die jaren dan en hoe groen van rijp te scheiden? wanneer denk je jonger dan je bent en kun je als kind al oude gedachten hebben? ik zou dat wel eens willen vragen aan iemand die gedachten leest, misschien kan die me helpen om alles wat ik denk en ooit gedacht eens netjes op een rij te krijgen, van links naar rechts, van jong naar oud waardoor je meteen de uitschieters eruit kunt pikken, die kunnen maar beter verwijderd worden, je wilt tenslotte niet uitgemaakt worden voor iemand die zich als een baby gedraagt of op je oma lijkt ik zou dan ook een wetenschapper willen vragen of jonge gedachten statistisch gezien linkser georiënteerd zijn, bijvoorbeeld op Pro stemmen, of leniger, zoals vingers die je in een 90 graden hoek kan buigen, of draaibare nekwervels voor een weidse blik en zouden oude gedachten dan banger zijn voor wat de boer niet kent, voor vreemde snuiters die niet inheems opgegroeid zijn, of stugger zoals stramme knieën, het buigen moe, of stijve kaken, geklemd als een bankschroef ik zou in het bijzonder willen weten welke gedachten precies passen bij mijn leeftijd zodat ik gepaste opmerkingen kan maken op plekken waar leeftijd en rimpels levenservaring suggereren, misschien zou het helpen als ik wist hoe oud ik dacht foto: pixabay dreamstime handen vasthouden

kinderspel

verstoppertje spelen is alleen leuk als je ook gevonden wordt. en waarom is er bij stoelendans altijd één stoel te weinig? tik mij maar als eerste af, er is nog plek op de reservebank, en er zijn toch al zo weinig toeschouwers. ik ben beter aan de rekstok, ik excelleer in grondoefeningen maar de zaal is al verlaten. het publiek klapt elders voor mensen die touwtjes in handen hebben om ogen naar zich toe te trekken. ze kennen de regels van het spel, ‘the winner takes it all’, en dat je daar niet vroeg genoeg mee kunt beginnen. speel, kindje, speel. afbeelding: pixabay school gym

wat nou

six seven rijmt op nine eleven maar wat heb je daaraan wat zegt het over, pak ‘m beet tellers en noemers bellers en Boomers wat zegt het helemaal als je bedenkt dat ergens een dictator zich achter zijn rechteroor krabt en twee continenten verderop precies op dat moment een vuurpijl terecht komt in het oog van een dertienjarige met sproeten en een bruine jas wat nou als er helemaal niks rijmt op logica als het leven een loopje neemt met dichters en dokters en het op een akkoordje gooit met engerlingen en ouderlingen en lak heeft aan alles wat geschreven wordt of gedacht of wat je verder nog verzint afbeelding: 67 adobe stock