Robert de Roek

Gebruikersnaam Robert de Roek

Teksten

Over de schreef (kortverhaal)

Geachte lezer,   Op 5 februari 2026 barstte na de uitzending van De Afspraak op VRT in het Nederlandse taalgebied een verhitte discussie los. Soundos El Ahmadi had Bert Schols de levieten gelezen. Ik dank dit hoogwaardige literaire tijdschrift dat het mijn ingezonden verhaal in dit themanummer wil publiceren en dat ik op mijn manier een bijdrage aan het debat kan leveren. Sinds de Me Too-beweging in 2017 ontstond, komt geregeld een herinnering bij me op. Die overvalt me niet zonder te gloeien van schaamte. Wat moet Meta hebben gevoeld? Wat zal zij hebben gedacht? De ik-persoon kan ik in dit verhaal niet hanteren. Dat is me te dichtbij. In deze tijd van egofictie noem ik mezelf Rupert. U begrijpt: op Twitter wil ik de gebeurtenis niet posten. Welke bagger krijg ik dan niet over me heen? Ik leg mijn herinnering in deze vorm liever voor aan een kritisch publiek, dat genuanceerd weet te oordelen.   Rupert wachtte aan de overkant van de Wouwstraat, waar haar straat in uitkwam en de twee een T vormden. Tussen zijn benen voelde hij de stang van zijn blauwe fiets en op zijn bagagedrager lag een rode sporttas. Elke dins- en donderdagavond ging hij trainen en op zondagochtend speelde hij een voetbalwedstrijd. Die dinsdag in oktober wachtte hij tegenover het hoekhuis waarin Meta woonde. Toen hij haar voor het eerst op een zaterdagavond zag, zat zij drie rijen voor hem in de parochiekerk, naast haar Nederlandse ouders en twee broers. Zij bezat donker haar, zoals Claudia Cardinale en zijn mama. Zijn ouders, broers en zus woonden ook elke week de eucharistie bij. Toen hij wist waar Meta woonde, fietste hij na de training bij haar langs. De eerste keer had hij haar aan tafel zien studeren onder een heldere, gele lamp. Daarna neuriede hij het refrein van 'Wonderful', waarin Colin Blunstone het titelwoord zesmaal zong. Maar dit keer was de stoel aan tafel leeg. De lamp was opgedraaid, beweging bespeurde hij niet. Vertrekken dan maar, dacht hij, naar de volgende zijstraat links van de Wouwstraat. Daar stond zijn ouderlijk huis, een rode bakstenen woning uit de jaren vijftig. Hij was een timide, eenzelvige jongen. Hij had op aanraden van zijn docent Nederlands, mijnheer Bogaerts, 'Misdaad en straf' en 'Oorlog en vrede' gelezen. Meisjes plaatste hij op een voetstuk. Zij hadden niet, zoals jongens, met natte dromen af te rekenen en bevredigden niet zichzelf. In de bioscoop had hij '8 1/2' van Fellini gezien, omdat de heer Bogaerts er vol bewondering over gesproken had: 'Claudia Cardinale duikt bij de bron als symbool van zuiverheid op, de nieuwe start waar Guido Anselmi zo naar snakt.' Op de oprit naar de garage naast haar huis verscheen Meta met haar witte fiets. Even later sprong ze het zadel op en zonder hem aan te kijken reed ze de Wouwstraat in. Hij stopte met neuriën. Wat te doen? Misschien was dit zijn kans haar alleen aan te treffen en te spreken! Hij ging zijn Claudia achterna, maar op een afstand, beducht een grens te overschrijden, de grens van zuiver wit.   Ik onderbreek nu even. Hoe zou Soundos El Ahmadi op het verhaal van Rupert reageren? Maar wat ik me vooral afvraag: Meta, heb ik moreel verkeerd gehandeld? Als je nu nog leeft, kan je mij vergeven? Na al die jaren knaagt de spijt nog steeds. De oplettende lezer heeft gemerkt dat het vertelstandpunt bij de jongen ligt. Hoe Meta de gebeurtenissen ervoer, blijft buiten beeld. Gelieve hiermee rekening in uw eindoordeel te houden, wanneer u antwoordt op mijn vraag: treft Rupert schuld? Ooit had zijn papa aangeraden: 'Een vrouw bespring je niet. Je praat met haar.' Seksuele voorlichting had zijn zoon nauwelijks gekregen. 'Als je vragen hebt, dan mag je ze gerust stellen.'   Meta liet honderd meter verder zijn straat links liggen, draaide wel de volgende in, een straat met een ander soort huizen dan zijn ouderlijke woning. Ze waren aan het begin van de twintigste eeuw uit gele baksteen opgetrokken en hadden een voortuintje.  Zo'n vijftig meter in de Kretenburgstraat stapte Meta van haar fiets af, nam hem bij de hand mee over een tuinpad, stalde hem tegen de gele gevel en belde aan. Een meisje, haar leeftijd, vermoedelijk een vriendin, trok de voordeur open, kuste haar en liet haar verder komen. Rupert aarzelde ... reed toch dichterbij en wachtte op het trottoir. Hoe haar aanspreken? Hij wist niet eens wat te zeggen. Wat als zij, net als Claudia, Guido afwees? Hij bleef wachten. Hij hoopte haar aan te kunnen spreken, toen zij naar buiten zou komen. Zijn hart bonsde. Hij begon van zenuwachtigheid weer te neuriën: 'Wonderful, wonderful. Run to me, my lady wonderful.' Gierende banden klonken op in de bocht waar hij uit vandaan gekomen was. Een donkerblauwe auto raasde op hem af en kwam vlak bij hem snerpend tot stilstand. Haar vader en een broer sloegen portieren open en stormden op hem af. Haar vader stak dreigend een vinger naar hem uit: 'Als je mijn dochter nog één keer volgt, dan stuur ik de politie op je af!' Rupert wipte zijn zadel op, wist niet hoe snel zijn pedalen de wielen rondkregen, reed de Kretenburgstraat uit, de Wouwstraat in, een tweede bocht naar rechts om. Pas in zijn eigen straat zonk lood hem in de schoenen. Zwaar ademend stond hij voor de huisdeur. Het leek alsof een last op zijn borst lag, in zijn hoofd de vraag: wat deed ik fout? Donderdag reed hij na de training recht naar huis. De weken erna toog hij op zondagochtend vroeg naar de kerk, voordat hij een wedstrijd speelde. Nadien heeft hij nooit meer 'Wonderful' gezongen.    

Robert de Roek
2 1

Middelheim

Het park betreed ik alsof ik het meen.                                                                                    Het lemniscaat van Bill ligt voor de beuken,                                                                                    het kronkelt eeuwig in een driehoek                                                                                    zonder scherpe hoeken, met open hart.                                                                     Het derde firmament van Gormley lonkt je verderop.                                                                     Roestvrij stalen staven zijn de krachten                                                                     van het universum, lege foetus in de kern.                                                             Blaas, duw op een knop, raak verstrikt in snoeren van d'O                                                              of wacht, met bomen verstrengeld, af.                                                      Maak een foto en val uiteen in de Mirror Room.                                                      Spiegels kaatsen je op een scherm.                                                      Je vindt je met naakten in het bos terug.                                              In je hersenen hangt een walnoot.                                      Fairground AZART is een feest.                                      In een slalom speel je tussen felgekleurde hekletters.                                       De witte staat apart.                          In bruin-groen brons wringt Henrot de vrouwdweil in je uit.                    Laat je met een beuk als mast mee in de gouden doorkijkbark van Nagasawa varen.          Jij bent The Dreamer In The Forest,          voert de beelden als toneelstuk meta op. Het park vergeet ik niet, ook al telt het 75 jaar.                                                           In de auto op weg naar huis                                                         brengen folklore finale van Holsts St. Paul's Suite                                                         en Mozarts pianosonate nr. 12 niet van de wijs. Zes jaar ouder dan ik, nog altijd mijn wakkere toverfee.

Robert de Roek
9 1

Ontmantelde taalbouwstenen (gedeconstrueerde sestina)

Bekwaamheid in hun vak verkreeg                                                                            spelling                                                  Het Vlaams heet zangerig te zijn. Woorden de Vlaamse intellectueel                                                                                           uitspraak                                                 waarderen hun accent op en hop! van leraar Nederlands Berode,                                                                                 prosodie                                                 op zinsniveau weergalmen zo akkoorden, aldus getuigden Claes, Becaus                                                                                 woordenschat                                                benoorden onbekend, haast agitprop. en Tanghe. Heimwee naar de jaren tachtig                                                            woordvorming                                                Randstedelingen doen alsof 't niet stoorde. bekruipt de kijker altijd nog.                                                                                   zinsbouw   Maar in de blauwe enveloppen                                                                              spelling                                               Zo ondermijnt heel traag het Belgisch-Nederlands belandden briefjes die de uitspraak                                                                       uitspraak                                              de algemene taal. De Randstad ziet geen kwaad van licht gediftongeerde 'ee's'                                                                               prosodie                                              in veelvoud van accenten. Standaard staat en 'oo's' de doodsteek gaven. Al                                                                           woordenschat                                              erboven, is verheven, meent zij voorshands. te Hollands was de kijker niet ter wille.                                                                 woordvorming                                             Zij merkt niet: spoedig stinkt haar bed naar wants. De Vlaamse taalpaus nam een draai.                                                                    zinsbouw   Van foutloos Nederlands verlegde                                                                       spelling                                             De Vlaming leert zijn taal nog vaak uit boeken, de adviseur voortaan zijn nadruk                                                                         prosodie                                            hanteert onwetend plaatselijke ritmes. Hij stond een Vlaams register voor,                                                                     woordenschat                                            Patronen zijn beperkt en gaan vervelen. maar welke woorden tot die standaard                                                               woordvorming                                            Hij gaat nog liever af op algoritmes behoorden, kon hij niet vertellen.                                                                        zinsbouw                                            dan baat bij Nederlands model te zoeken. De columnist zag heel wat mist.                                                                          uitspraak   Halfslachtig blijft de Vlaamse voortgang.                                                            woordenschat                                            Wat is Vlaams anders dan een mengelmoes, Zelfs vooraanstaande sprekers vallen                                                                  zinsbouw                                            een regiolect, een tussentaal, een kroes op onbewaakte ogenblikken                                                                               spelling                                            van overblijfsels, zuiver dienend als smoes ontroerend door de mand. Icoon                                                                        uitspraak                                            om luie, emotionele sprekers de indruk Martine Tanghe gleed vertederd                                                                         prosodie                                           te wekken mee te tellen in de roes? met 'schatteke' haar pensioen in.                                                                        woordvorming   Beslagen Vlaamse bollebozen                                                                            spelling                                          Waarschijnlijk is 'een tussentaal' wat streng bewaren fijntjes hun spagaat:                                                                            zinsbouw                                          als 't om 't gepraat van studax-luitenants cliché-injecties uit het noorden,                                                                         woordenschat                                          in openbare functies gaat. O Vlaming, meng terugval op hun taalvariant.                                                                               uitspraak                                          toch wens en feit niet! Vlaams en Nederlands Is dit het Vlaamse eindstation?                                                                          prosodie                                          zijn geen varianten. Scheiden voelt zo eng! Volstaat die surreële houding?                                                                          woordvorming   Voor postmodernen zeker wel:                                                                         uitspraak                                          Martine Tanghe speelde met haar kale stijl veredeld regiolect ontroert,                                                                              prosodie                                          in 't land der blinden vorstin Eenoog. verstikt of drijft tot razernij.                                                                              spelling                                          Haar zeurderige toon beloofde heil. Soms staren onverdraagzaamheid                                                                   woordvorming                                          Miljoenen kijkers gingen voor de bijl. en achterdocht ons om de hoek                                                                      zinsbouw                                          Haar imitators werken zich omhoog. vanuit de Vlaamse navel aan.                                                                           woordenschat                       O zuiders kruim, hoelang beweren:                            vernieuwing                     ons Vlaams kan naast AN vigeren?                             stijl                     Hoelang de waan: wij excelleren?                               ontroering

Robert de Roek
29 1